Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Απόλυτα ξεκάθαρη είναι η Μέρκελ στη συμφωνία που έκανε με τους Σοσιαλδημοκράτες. «Θα κυβερνήσουμε μαζί στη Γερμανία, όμως η Ευρώπη είναι δική μου υπόθεση» βροντοφώναξε η μεγάλη νικήτρια των εκλογών του Σεπτεμβρίου.
Δύο μήνες μετά τις εκλογές, πέντε εβδομάδες από την έναρξη των συνομιλιών και 17 ώρες τελικών διαπραγματεύσεων χρειάστηκαν στους Χριστιανοδημοκράτες (CDU) και τους Χριστιανοκοινωνιστές (CSU) για να συμφωνήσουν με τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD), στρώνοντας το έδαφος για την τρίτη θητεία της Μέρκελ στην καγκελαρία. Το μόνο που έχει να περιμένει πλέον η κόρη προτεστάντη πάστορα από την Ανατολική Γερμανία είναι η επικύρωση της συμφωνίας μέσω δημοψηφίσματος εντός του SPD. Ο λόγος; Ήταν τόσο πικρή η προηγούμενη συμμαχία με τη Μέρκελ, από το 2005 μέχρι το 2009, που το SPD ζήτησε την έγκριση των 474.000 μελών του για να κυβερνήσει μαζί της!
Το 2009 οι Σοσιαλδημοκράτες βγήκαν λαβωμένοι από τη συμμαχία με την Άνγκελα Μέρκελ. Το 23% στις τότε εκλογές ήταν το χειρότερο μεταπολεμικό ποσοστό τους. Ανάλογη τύχη επιφύλασσε η Μέρκελ και για τους συμμαχικούς της Φιλελεύθερους (από το 2009 μέχρι το 2013). Καταβαραθρώθηκαν κυριολεκτικά μην καταφέρνοντας καν να εξασφαλίσουν το απαραίτητο για την είσοδο στην Μπούντεσταγκ 5%. Αυτή τη φορά λοιπόν το SPD στην προσπάθειά του να μετριάσει τις απώλειες για τη συγκυβέρνηση με την Μέρκελ έστειλε την απόφαση σε δημοψήφισμα. Εξ ου και το κείμενο της συμφωνίας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς θα εγκριθεί ή θα καταψηφιστεί από τους ψηφοφόρους του SPD.
Το κείμενο αυτό των 185 σελίδων της συμφωνίας ονομάζεται «Διαμορφώνοντας το μέλλον της Γερμανίας» και υπογράφεται από τους τρεις ηγέτες, την Άνγκελα Μέρκελ (CDU), τον Ζίγκμαρ Γκάμπριελ (SPD) και τον Χορστ Ζεεχόφερ (CSU). Εκεί αποδεικνύεται πως η διαπραγμάτευση των δυο κομμάτων έγινε με γνώμονα την εσωτερική πολιτική του Βερολίνου. Απουσιάζει πλήρως η οποιαδήποτε ουσιαστική αναφορά στην κρίση της ευρωζώνης. Οι βρετανικοί Φαϊνάνσιαλ Τάιμς σχολιάζουν πως «οι ευρωπαίοι εταίροι της Γερμανίας πρέπει να είναι δυσαρεστημένοι που το φιλοευρωπαϊκό SPD δεν έκανε τίποτε για να αλλάξει προσέγγιση (η Γερμανία) ως προς τα χτυπημένα από την κρίση μέλη της ευρωζώνης και για να υπάρξει μία σαφής απόσταση από τη γραμμή λιτότητας της Μέρκελ».
Ούτε σχέδιο Μάρσαλ, ούτε αναπτυξιακές πολιτικές, ούτε τίποτε απ’ όσα έλεγε προεκλογικά το SPD. Και μάλιστα ενώ το κείμενο αυτό θα τεθεί στην κρίση των μελών του. Είναι φανερό πως το SPD κρίνει ότι δεν έχει τίποτε να κερδίσει προσβάλλοντας τη διαχείριση της κρίσης από την Άνγκελα Μέρκελ. Θεωρεί πως είναι η κορωνίδα των κατορθωμάτων που μεταμόρφωσαν την Μέρκελ από μία καγκελάριο ανάγκης στην πιο δημοφιλή πολιτικό της Γερμανίας. Αυτά για όσους περίμεναν ή περιμένουν την… αλλαγή.
Κατώτατος μισθός και πίεση εκ… δεξιών
Στο εσωτερικό υπήρξαν όντως σημεία σύγκλισης μεταξύ των κομμάτων, βεβαίως πάντα με την σφραγίδα των Χριστιανοδημοκρατών. Το πιο σημαντικό ζήτημα ήταν αυτό του κατώτατου μισθού, καθώς στη Γερμανία οι μισθοί καθορίζονται από τις βιομηχανίες. Το έφεραν από δω, το πήγαν από εκεί, οι Χριστιανοδημοκράτες υποχώρησαν μεν για την καθιέρωση κατώτατου μισθού με 8,5 ευρώ την ώρα, όμως η συμφωνία προβλέπει εξαιρέσεις αλλά και μία περίοδο χάριτος μέχρι το 2017. Το αφήνουν για την επόμενη κυβέρνηση δηλαδή!
Εκεί που υπήρξε μεγάλη διαφοροποίηση από την υπόλοιπη Ευρώπη ήταν στο συνταξιοδοτικό. Το SPD πανηγύρισε τη συμφωνία για νέο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στο 63ο έτος, για όσους έχουν 45 χρόνια κρατήσεων, καθώς το CDU σκεφτόταν ακόμη και την αύξησή του από τα 67 που είναι σήμερα. Παράλληλα, το SPD κέρδισε τη διπλή υπηκοότητα για τα παιδιά που γεννιούνται στη Γερμανία από ξένους γονείς. Μέχρι σήμερα τα παιδιά έπρεπε να επιλέξουν ανάμεσα στις δύο υπηκοότητας μέχρι το 23 έτος της ηλικίας τους.
Νικητές από τη διαπραγμάτευση φαίνεται να βγαίνουν και οι Χριστιανοκοινωνιστές. Το βαυαρικό κόμμα κατάφερε να επιτευχθεί συμφωνία για την αμφιλεγόμενη επιβολή διοδίων στα αυτοκίνητα που χρησιμοποιούν τους γερμανικούς αυτοκινητοδρόμους αλλά δεν έχουν γερμανική άδεια κυκλοφορίας. Η Μέρκελ το είχε αποκρούσει προ των εκλογών αλλά τώρα φαίνεται να υποχωρεί μπροστά στην πίεση που δέχεται από τα δεξιά της.
Συνολικά πάντως το σύνθημα το έδωσε ο γενικός γραμματέας του CDU, Χέρμαν Γκρόε, με μία πρόταση. «Όχι σε νέους φόρους, όχι σε νέα χρέη».
Πράγματι Μεγάλος Συνασπισμός
Καμία αμφιβολία δεν έχουμε πως τα μέλη των Σοσιαλδημοκρατών θα υπερψηφίσουν την συγκυβέρνηση με την Άνγκελα Μέρκελ. Είμαστε τόσο βέβαιοι καθώς ουδόλως ενδιαφέρθηκαν για το γεγονός πως αν συμμαχούσαν με Πράσινους και Ντίε Λίνκε θα είχαν αυτοί στα χέρια τους την καγκελαρία. Έχοντας άλλωστε βελτιώσει ελάχιστα το χειρότερο μεταπολεμικό ποσοστό τους (από 23% το 2009 σε 25,7% το Σεπτέμβριο) είναι φανερό πως προτιμούν να ακολουθήσουν την στρατηγική που έχει χαράξει η Μέρκελ, παρά να εφαρμόσουν τη δική τους. Αυτό που πραγματικά πρέπει να μας ενδιαφέρει όμως δεν είναι ούτε το γεγονός πως η Άνγκελα Μέρκελ θα άγει και θα φέρει τους Σοσιαλδημοκράτες, ουσιαστικά τελειώνοντάς τους πολιτικά για χρόνια. Ούτε βεβαίως πως οι Σοσιαλδημοκράτες δεν θέλουν να πάρουν την εξουσία απ’ τη Μέρκελ. Το φλέγον ζήτημα για όλη την Ευρώπη είναι πως την επόμενη τετραετία όταν και πιθανότατα θα κριθεί το μέλλον της ευρωζώνης αλλά και τις Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Μέρκελ δεν θα έχει κανέναν αντίπαλο. Με το δικό της 42% και το 25,7% του SPD θα ελέγχει τις 503 από τις 630 έδρες της Μπούντεσταγκ. Απόλυτη ελευθερία κινήσεων θα έχει.
