">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Απρόθυμα και με αμηχανία η Κομισιόν αναγκάζεται να ανοίξει τις πόρτες για να δουν οι Ευρωπαίοι πολίτες τι… φρούτο είναι η ζώνη ελεύθερου εμπορίου ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΕ. Αυτό που η ίδια η Κομισιόν αποκαλεί «τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία στον κόσμο».
Πόσες φορές έχετε δει την Ευρωπαϊκή Κομισιόν να απαντά σε δημοσιεύματα, όποιος κι αν τα υπογράφει; Δεν πάει να λέει ο Πολ Κρούγκμαν πως «το ευρώ είναι ένας ζουρλομανδύας», αλλά και πως ενώ «υποτίθεται ότι ήταν η οδός προς την ευρωπαϊκή ενότητα, τελικά θα οδηγήσει προς μία διαιρεμένη ήπειρο, η οποία θα κακοποιείται από τον πυρήνα της Ευρωζώνης». Καμία αντίδραση. Καμία απάντηση σε μία δήλωση που διαβάστηκε από κυριολεκτικά εκατομμύρια ανθρώπους. Κι όμως. Ο συγγραφέας και αρθρογράφος της βρετανικής Γκάρντιαν, Τζορτζ Μονμπιότ, ανάγκασε την Κομισιόν σε απάντηση, απλά και μόνο επειδή ασχολήθηκε με τη διαβόητη Διατλαντική Εμπορική Επενδυτική Σχέση (TTIP).
Ο Κάρελ Ντε Γκουλτ, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Εμπορίου, ήταν αυτός που ανέλαβε να βγάλει τα κάστανα απ’ τη φωτιά. «Κάνεις λάθος, Τζορτζ Μονμπιότ – δεν υπάρχει τίποτα μυστικό για την εμπορική συμφωνία της ΕΕ», ήταν ο τίτλος (!) του άρθρου-απάντησης που δημοσίευσε η Γκάρντιαν. Τι ήταν όμως αυτό που προκάλεσε την αντίδραση της Κομισιόν; Τι μπορεί να έγραψε ο Τζορτζ Μονμπιότ για να τον… επαναφέρει στην τάξη ονομαστικά (!) ο ίδιος ο επίτροπος Εμπορίου;
«Η Διατλαντική Εμπορική Επενδυτική Σχέση περιλαμβάνει ένα τοξικό μηχανισμό που λέγεται επίλυση διαφορών επενδυτή κράτους», γράφει ο Τζ. Μονμπιότ και εξηγεί: «σε όποια άλλη εμπορική συμφωνία έχει συμπεριληφθεί, έχει επιτρέψει στις μεγάλες εταιρείες να μηνύουν κυβερνήσεις ενώπιον μυστικοπαθών πάνελ διαιτησίας, τα οποία παρακάμπτουν τα εθνικά δικαστήρια και τη βούληση των κοινοβουλίων».
Αν αναρωτιέστε τι ακριβώς μπορεί να σημαίνουν όλα αυτά, ένα παράδειγμα θα λύσει τις απορίες σας: «Χρησιμοποιείται ήδη από μία εταιρεία πυρηνικής ενέργειας που αμφισβητεί την απόφαση της Γερμανίας να σταματήσει να παράγει ατομική ενέργεια». Η υπόθεση είναι όντως εμβληματική. Υπό την λαϊκή πίεση και την πυρηνική καταστροφή στη Φουκουσίμα, η Άνγκελα Μέρκελ αναγκάζεται να πάρει μία διόλου εύκολη απόφαση. Το σταδιακό λουκέτο στα πυρηνικά εργοστάσια της χώρας. Ο σουηδικός ενεργειακός γίγαντας, ονόματι Vattenfall, είχε άλλη άποψη. Απαίτησε 3,7 δισεκατομμύρια ευρώ για τα… χαμένα κέρδη των δύο εργοστασίων που έχει στη χώρα.
Τα παραδείγματα είναι πολλά. Με βάση την εμπορική συμφωνία NAFTA ανάμεσα στις ΗΠΑ, τον Καναδά και το Μεξικό, η αμερικανική εταιρεία εξόρυξης Lone Pine Resources Inc. διεκδικεί… 250 δισ. δολάρια από τον Καναδά. Τι ακριβώς έκαναν οι Καναδοί; Το Κεμπέκ επέβαλε μορατόριουμ στο λεγόμενο fracking - πρόκειται για την εξόρυξη φυσικού αερίου σε μεγάλο βάθος, με τη διοχέτευση νερού και χημικών στοιχείων στη γεώτρηση - λόγω επικινδυνότητας για το περιβάλλον. Καμπανάκι χτυπάει ο Τζ. Μονμπιότ για όποιον έχει μία εταιρεία εξόρυξης στη… Χαλκιδική του! «Χρησιμοποιείται ήδη από εξορυκτικές εταιρείες όταν οι κυβερνήσεις προσπαθούν να απαγορεύσουν την εξόρυξη προστατευόμενων περιοχών», μας λέει, για τις μηνύσεις των εταιρειών εναντίον των κυβερνήσεων που έστω και καθυστερημένα αποφασίζουν να προστατέψουν το περιβάλλον και το λαό τους.
Κοτόπουλα πλυμένα με… χλωρίνη!
Υπάρχουν κι άλλα… ευχάριστα. Ο Τζ. Μονμπιότ αναφέρεται σε μία συνέντευξη του Στιούαρτ Έιζενστατ, διευθυντή του Transatlantic Business Council, μίας οργάνωσης που εκπροσωπεί περισσότερες από 70 κορυφαίες εταιρείες στις ΗΠΑ και την ΕΕ και όπως αντιλαμβάνεστε απ’ το όνομα προωθεί τη Διατλαντική κοινή αγορά. Ο Στ. Έιζενστατ, λοιπόν, ερωτήθη κατά πόσο μία εταιρεία της οποίας τα προϊόντα πωλούνται κανονικά στις ΗΠΑ μπορεί να μηνύσει μία ευρωπαϊκή χώρα επειδή οι ελεγκτικοί μηχανισμοί έχουν απαγορεύσει το προϊόν της. Η σοκαριστική απάντηση είναι: ΝΑΙ.
«Αν κατατιθόταν μία τέτοια μήνυση και ήταν επιτυχής, αυτό θα σήμαινε πως η χώρα θα ήταν αναγκασμένη είτε να πληρώσει αποζημίωση, είτε να επιτρέψει το προϊόν», λέει ωμά ο Στ. Έιζενστατ. «Αυτό θα ίσχυε και για την ευρωπαϊκή απαγόρευση του κοτόπουλο πλυμένου με χλωρίνη (!), μία αμφιλεγόμενη πρακτική που επιτρέπεται στις ΗΠΑ;», ρωτάει ο δημοσιογράφος. «Αυτό είναι ένα παράδειγμα που θα μπορούσε να ισχύσει», μας λέει κυνικά ο λομπίστας του Transatlantic Business Council.
Πρέπει να προστατεύεστε, αλλά…
Μέχρι σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κρατήσει πίσω από κλειστές πόρτες τις διαπραγματεύσεις για τη Διατλαντική κοινή αγορά, τη «μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία στον κόσμο». Πλέον, μετά από 119 συναντήσεις με πολυεθνικές και μεγάλες εταιρείες, η Κομισιόν ανοίγει τις πόρτες. «Η Κομισιόν θα συμβουλευτεί το ευρωπαϊκό κοινό για τις διατάξεις της επίλυσης διαφορών επενδυτή κράτους της Διατλαντικής συμφωνίας», αποφάσισε χθες ο Ευρωπαίος επίτροπος Εμπορίου λόγω του «άνευ προηγουμένου ενδιαφέροντος στις συζητήσεις». Στις αρχές Μαρτίου θα δημοσιευτεί ένα προτεινόμενο κείμενο για τη συγκεκριμένη συμφωνία και οι Ευρωπαίοι πολίτες θα έχουν τρεις μήνες για να το σχολιάσουν. Οι δηλώσεις πάντως του Κάρελ Ντε Γκουλτ μόνο καθησυχαστικές δεν είναι. «Οι κυβερνήσεις πρέπει να είναι ελεύθερες να νομοθετούν ώστε να προστατεύουν το λαό τους και το περιβάλλον. Αλλά πρέπει, επίσης, να βρούμε τη σωστή ισορροπία και να φερόμαστε δίκαια στους επενδυτές, ώστε να τους προσελκύουμε», μας λέει και ο... νοών νοείτω.
