">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Όταν ανέλαβε την εξουσία ο Βίκτορ Γιανουκόβιτς θεωρούνταν εκπρόσωπος των ρωσικών συμφερόντων στην Ουκρανία. Έπειτα, φάνηκε να κάνει άνοιγμα προς τη δύση, γυρνώντας την πλάτη του στην ανατολή. Ανέτρεψε όμως όλα τα δεδομένα, μόλις μία εβδομάδα πριν βάλει την υπογραφή του σε μία συμφωνία με την ΕΕ, η οποία εξόργιζε τη Μόσχα και ενθουσίαζε το Βερολίνο. Έκτοτε, η Ουκρανία φλέγεται και οι ρίζες του αδιεξόδου φαντάζουν πολύ βαθιές για να εξαφανιστούν.
Είναι φανερό τις τελευταίες μέρες πως ο Γιανουκόβιτς προσπαθεί να μείνει στην εξουσία με όποιο τρόπο μπορέσει. Όταν συναντήθηκε το περασμένο Σάββατο με τους αρχηγούς των αντιπολιτευόμενων κομμάτων οι προτάσεις του δεν είχαν καμία σχέση με τον άνθρωπο που αποκαλούσε προβοκάτορες όσους διαδήλωναν εναντίον του. Γην και ύδωρ προσέφερε στους πολιτικούς του αντιπάλους. Υποσχέθηκε να κάνει πρωθυπουργό τον Αρσένι Γιατσένιουκ (αρχηγό του μικρότερου κόμματος της αντιπολίτευσης), να δώσει αμνηστία σε όσους συνελήφθησαν κατά την περίοδο των ταραχών στο Κίεβο και να προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Οι αντίπαλοι του μυρίστηκαν την αδυναμία του όπως ο σκύλος το φόβο και αποχώρησαν δηλώνοντας πως δεν διαπραγματεύονται.
Αυτές οι υποσχέσεις ήταν ουσιαστικά ο προπομπός των χθεσινών εξελίξεων. Γνωρίζοντας πως ο Γιανούκοβιτς είχε προσφέρει τη θέση του στον Γιατσένιουκ, ο πρωθυπουργός Μικόλα Αζάροφ υπέβαλε την παραίτησή του, με στόχο έναν «κοινωνικοπολιτικό συμβιβασμό, για χάρη της ειρηνικής διευθέτησης της σύγκρουσης», όπως δήλωσε. Όλα αυτά, βέβαια, αφού πρώτα τον είχε διασύρει ο Γιανούκοβιτς για να σώσει το τομάρι του! Έτσι, η κυβέρνηση Αζάροφ που κυβερνά από το 2010 είναι πλέον παρελθόν και ο Γιανούκοβιτς ετοιμάζει την επόμενη, προλαβαίνοντας όμως σε μία ακόμη υποχώρηση. Χθες αποσύρθηκαν οι νόμοι εναντίον των διαδηλώσεων που από τις 16 Ιανουαρίου και μετά έβαλαν, κυριολεκτικά και μεταφορικά, φωτιές στο Κίεβο.
Σύγκρουση… ισορροπιών
Λίγες ώρες προτού ο Γιανούκοβιτς αλλάξει ρότα και αρχίσει τις διαπραγματεύσεις με τα αντιπολιτευόμενα κόμματα μία ανακοίνωση έβλεπε το φως της δημοσιότητας. Ήταν λιτή και προσεκτική. «Μονάχα μέσω της ειρηνικής δράσης μπορεί να λυθεί η πολιτική κρίση. Οποιαδήποτε χρήση βίας και όπλων είναι απαράδεκτη. Με αυτό το σενάριο δεν θα υπάρχουν νικητές στην Ουκρανία, μονάχα θύματα και ηττημένοι». Ορμώμενος από την βιομηχανική περιοχή Ντονμπάς της ανατολικής Ουκρανίας, ο Ρινάτ Αχμέτοφ είναι ο πλουσιότερος άνθρωπος της Ουκρανίας και στενός φίλος και συνεργάτης του Βίκτορ Γιανούκοβιτς. Η δήλωσή του αυτή έχει ερμηνευτεί ως μία μερική αποστασιοποίηση από τον νυν Πρόεδρο, δίχως όμως να τον αφήνει και πλήρως ακάλυπτο.
Η στάση του δισεκατομμυριούχου ιδιοκτήτη της πασίγνωστης Σαχτάρ Ντόνετσκ είναι ενδεικτική της αστάθειας που επικρατεί στη χώρα και των δύσκολων ισορροπιών τόσο πολιτικά, όσο και επί του εδάφους. Ο Γιανούκοβιτς δυσαρέστησε σφόδρα τους Ρώσους, προσεγγίζοντας την ΕΕ, ακόμη και αν στη συνέχεια άφησε το Βερολίνο στα κρύα του λουτρού. Το Κρεμλίνο γνωρίζει πως δεν μπορεί να έχει πλήρη εμπιστοσύνη στον σημερινό Πρόεδρο της Ουκρανίας. Γι’ αυτό και, όπως μεταδίδουν τα κορυφαία διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία, ασκεί πίεση εν όψει της νέας κυβέρνησης. Συγκεκριμένα, ο Πούτιν απειλεί να σταματήσει να χρηματοδοτεί την Ουκρανία, αφήνοντας τη χώρα σε οικονομικό αδιέξοδο.
Το καλύτερο μαξιλαράκι!
Ωστόσο, είναι σαφές πως ο Γιανούκοβιτς αυτή τη στιγμή αποτελεί ένα καλό μαξιλαράκι για τη Μόσχα. Με τους ηγέτες της αντιπολίτευσης να έχουν ταχθεί αναφανδόν υπέρ της συμφωνίας με την ΕΕ είναι απολύτως λογικό η Ρωσία να προτιμά την παραμονή του Γιανουκόβιτς στην εξουσία. Εξ ου και οι υποχωρήσεις του δεν έχουν προκαλέσει την επίσημη αντίδραση της ρωσικής κυβέρνησης.
Όλως περιέργως το ίδιο ισχύει και για τους Ευρωπαίους! Όσο κι αν ζητούν μεταρρυθμίσεις και πολιτική σταθερότητα, οι προεδρικές εκλογές στο κλίμα πόλωσης που επικρατεί αυτή τη στιγμή καθόλου δεν διασφαλίζουν πως ο νικητής θα προέρχεται από την φιλοευρωπαϊκή πλευρά. Για να είμαστε πιο σαφείς: η ανατολική πλευρά της Ουκρανίας θα συσπειρωθεί σαν γροθιά για να εκλέξει Πρόεδρο δικών της συμφερόντων, με το βλέμμα προς ανατολάς και όχι το ανάποδο. Το μόνο βέβαιο, πάντως, είναι πως τίποτε, μα τίποτε δεν έχει κριθεί για τη μοίρα του Κιέβου.
