Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Ο στρατός της Ταϊλάνδης επέβαλε στρατιωτικό νόμο στη χώρα, μετά από μήνες πολιτικής αναταραχής και συγκρούσεων που κόστισαν τη ζωή 28 ανθρώπων, λέγοντας πως η αιφνιδιαστική κίνηση «δεν είναι πραξικόπημα», κάτι πλήρως αμφισβητήσιμο, καθώς από το 1932 μέχρι σήμερα ο στρατός της χώρας έχει ανατρέψει εκλεγμένη κυβέρνηση 18 (!) ολόκληρες φορές.
Τα ξημερώματα της Τρίτης, οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ταϊλάνδης ανέπτυξαν στρατεύματα στην καρδιά της Μπανγκόγκ. Ο επικεφαλής του στρατού, Στρατηγός Πραϊούτ Τσαν-Οτσά, δήλωσε πως οι ένοπλες δυνάμεις παρενέβησαν ώστε να επιβληθεί η «τήρηση της τάξης», καλώντας σε διάλογο. «Καλούμε όλες τις πλευρές να έρθουν και να μιλήσουμε ώστε να βρούμε μία λύση για τη χώρα», είπε ο Στρατηγός μετά από τη συνάντησή του με κυβερνητικούς και μη αξιωματούχους. Επιπλέον, προειδοποίησε τόσο τους φιλοκυβερνητικούς όσο και τους αντικυβερνητικούς διαδηλωτές πως ο στρατιωτικός νόμος θα ανακληθεί μονάχα μετά την «επαναφορά της ειρήνης και της τάξης».
Ο στρατιωτικός νόμος δίνει στον στρατό τον πλήρη έλεγχο, παρότι οι ίδιοι δηλώνουν πως δεν πρόκειται για πραξικόπημα, αλλά για μία επιβεβλημένη ενέργεια ώστε να αποφευχθεί η αιματοχυσία. Η κυβέρνηση έμαθε από την τηλεόραση την κήρυξη στρατιωτικού νόμου, παρότι τώρα επιμένει ότι ασκεί την εξουσία. Μιλώντας στο πρακτορείο Ρόιτερς, αξιωματούχοι δήλωναν πως η κυβέρνηση «μπορεί να συνεχίσει να ασκεί την εξουσία» και υπό τον στρατιωτικό νόμο. Ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός της Ταϊλάνδης ζήτησε από την Εκλογική Επιτροπή να οργανώσει εκλογές στις 3 Αυγούστου και δήλωσε ότι θα μιλήσει με τον αρχηγό του στρατού άμεσα, για να τερματιστεί η πολιτική κρίση της χώρας.
Εξάμηνη κρίση
Έξι ολόκληρους μήνες κρατούν οι συγκρούσεις δύο στρατοπέδων βαθιά διχασμένων εδώ και χρόνια. Από τη μία πλευρά, οι αστοί των «κίτρινων πουκάμισων» και απ’ την άλλη οι αγρότες των «κόκκινων πουκάμισων», οι οποίοι υποστηρίζουν τον ανατραπέντα (το 2006) από τον στρατό πρώην πρωθυπουργό, Τακσίν Σιναουάτρα. Το πραξικόπημα του 2006 δεν κατάφερε να αναχαιτίσει τη στήριξη στο πρόσωπο του ίδιου του Τακσίν, αλλά και του κόμματός του, το οποίο έχει κερδίσει κάθε εκλογική μάχη την τελευταία δεκαετία. Η σπίθα των νέων συγκρούσεων άναψε όταν μετά από τις εξάμηνες διαμαρτυρίες των «κίτρινων πουκάμισων», η κυβέρνηση με πρωθυπουργό την αδερφή του Τακσίν, Γινκγλούκ Σιναουάτρα, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την εξουσία με δικαστική απόφαση, κάτι που σύμφωνα με παρατηρητές θύμιζε περισσότερο ένα δικαστικό πραξικόπημα. Τα «κίτρινα πουκάμισα» επιθυμούν την τοποθέτηση μίας μη εκλεγμένης κυβέρνησης, η οποία θα «προβεί σε μεταρρυθμίσεις». Αντιθέτως, τα «κόκκινα πουκάμισα» δηλώνουν πως θα υποστηρίξουν με κάθε μέσο την εκλεγμένη κυβέρνηση.
18 πραξικοπήματα
Συμπεριλαμβανομένου του πραξικοπήματος του 2006, ο στρατός συνολικά έχει πραγματοποιήσει 18 ολόκληρα πραξικοπήματα μετά την κατάργηση της μοναρχίας το 1932. Χθες, οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι υποστήριζαν πως «αυτό δεν είναι πραξικόπημα». Ωστόσο, τα τανκ και οι οπλισμένοι στρατιώτες στο κέντρο της Μπανγκόγκ τους διαψεύδουν. Η πρώτη τους κίνηση ήταν η απαγόρευση κάθε τηλεοπτικής, ραδιοφωνικής ή έντυπης πληροφορίας που «απειλεί την εθνική ασφάλεια». Δέκα τηλεοπτικοί σταθμοί έχουν σταματήσει κάθε μετάδοση. Με την κήρυξη στρατιωτικού νόμου απαγορεύονται όλες οι διαδηλώσεις, ενώ οι ένοπλες δυνάμεις έχουν πλέον αναλάβει την «τήρηση της ασφάλειας των πολιτών». Η μόνη διαφορά με το 2006; Πως δεν φαίνεται να επιθυμούν να διώξουν την κυβέρνηση!
Προσωρινά… αποδεκτό
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ τήρησε επιφυλακτική στάση, καθώς τα αμερικανικά μέσα αναλύουν πως πρόκειται για ένα «μισό πραξικόπημα». Ναι μεν, δηλαδή, ο στρατός αναλαμβάνει την εθνική ασφάλεια (βγάζοντας από τη μέση την αστυνομία και την κυβέρνηση), όμως δεν προσπαθεί να επιβάλει τη δική του λύση. Η εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, Τζεν Ψάκι, δήλωσε πως η Ουάσινγκτον «είναι πολύ προβληματισμένη με την αυξανόμενη πολιτική κρίση στην Ταϊλάνδη». Όπως είπε, ο Λευκός Οίκος προτρέπει «όλες τις πλευρές να σεβαστούν τις δημοκρατικές αξίες, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας του λόγου. Περιμένουμε από το στρατό να τηρήσει τη δέσμευσή του περί προσωρινής εξέλιξης, με στόχο την αποφυγή της βίας».
Και οι δύο πλευρές, τα «κόκκινα» και τα «κίτρινα» πουκάμισα τηρούν στάση αναμονής, την ώρα που το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κάνει λόγο για ένα «ντε φάκτο πραξικόπημα», ενώ οι πολιτικοί αναλυτές βλέπουν ένα «πραξικόπημα φάντασμα». Όπως γράφει το πρακτορείο Ρόιτερς «Για να είναι επιτυχημένη η ενέργεια του στρατού θα πρέπει να παραμείνει μία ουδέτερη δύναμη και όχι να συνασπιστεί με μία από τις δύο πλευρές». Πάντως, αξίζει να σημειωθεί πως το πραξικόπημα του 2006 είχε προκαλέσει τεράστιο κόστος στη χώρα, καθώς οι ΗΠΑ είχαν διακόψει τότε την παροχή οικονομικής βοήθειας στην κατά τα άλλα συμμαχική τους Ταϊλάνδη. Είναι σαφές πως ο στρατός θέλει πάση θυσία να αποφύγει αυτή την εξέλιξη, εξ ου και ο πρωτοεμφανιζόμενος διαχωρισμός σε… μισό πραξικόπημα.
