Ο ιός που θεωρείται υπεύθυνος για τους τρεις θανάτους και τις τρεις νοσηλείες στο κρουαζιερόπλοιο το περασμένο Σαββατοκύριακο είναι μια σχετικά σπάνια, αλλά εξαιρετικά επικίνδυνη απειλή, για την οποία δεν υπάρχει ούτε εμβόλιο ούτε θεραπεία ούτε ίαση.
Οι χανταϊοί, μια οικογένεια παθογόνων ιών, μεταδίδονται από τρωκτικά, κυρίως ποντίκια, και αποβάλλονται μέσω του σάλιου, των περιττωμάτων και των ούρων τους.
Χθες Κυριακή, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε ότι επιβεβαιώθηκε ένα κρούσμα χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο στον Ατλαντικό και πέντε ακόμη είναι ύποπτα. Τρεις άνθρωποι πέθαναν, ένας επιβάτης νοσηλεύεται σε μονάδα εντατικής θεραπείας στη Νότια Αφρική, ενώ δύο μέλη του πληρώματος που επίσης ασθένησαν παραμένουν στο πλοίο και χρειάζονται άμεση ιατρική φροντίδα, σύμφωνα με την εταιρεία Oceanwide Expeditions.
Πέρυσι, ο ιός προκάλεσε τον θάνατο της Μπέτσι Αρακάουα, συζύγου του Τζιν Χάκμαν.
Η Αρακάουα, 65 ετών, πέθανε από σύνδρομο πνευμονικού χανταϊού, ενώ ο Χάκμαν, 95 ετών, πέθανε μία εβδομάδα αργότερα από υπερτασική και αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο.
Στο Νέο Μεξικό, όπου ζούσαν η Αρακάουα και ο Χάκμαν, ο συχνότερος φορέας του ιού είναι το deer mouse, ένα μικρό ποντίκι με λευκή κοιλιά, μεγάλα μάτια και υπερμεγέθη αυτιά.
«Είναι μια τρομερή ασθένεια», δήλωσε στο NBC News ο δρ Τζεφ Ντούτσιν, συνταξιούχος αξιωματούχος δημόσιας υγείας στο Σιάτλ, ο οποίος συνέβαλε στην καταγραφή της πρώτης γνωστής επιδημίας στις ΗΠΑ το 1993. «Δεν είναι πάντα θανατηφόρα και όχι πάντα σοβαρή, αλλά το ποσοστό θνησιμότητας εκτιμάται ότι φτάνει έως και το 40%, που είναι εξαιρετικά υψηλό».
Ποια είναι τα συμπτώματα
Όταν ένα άτομο μολυνθεί, ο ιός συνήθως προκαλεί κόπωση, πυρετό και μυαλγίες, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC). Μερικοί ασθενείς με τη λοίμωξη, που ονομάζεται σύνδρομο πνευμονικού χανταϊού (HPS), εμφανίζουν επίσης πονοκέφαλο, ζάλη, ρίγη και γαστρεντερικά προβλήματα.
«Αρχικά, δεν υπάρχει τίποτα συγκεκριμένο που να δείχνει ότι έχεις χανταϊό. Μπορεί να νομίσεις ότι έχεις Covid, γρίπη ή κάποια βαριά λοίμωξη της κοινότητας», εξηγεί ο Ντούτσιν.
Ο δρ Σκοτ Ρόμπερτς, επίκουρος καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Yale, σημειώνει ότι τα συμπτώματα μπορεί να χρειαστούν έως και οκτώ εβδομάδες για να εμφανιστούν μετά την έκθεση στον ιό. «Είναι πολύ πιθανό να περάσει απαρατήρητο», λέει.
Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις, οι χανταϊοί προσβάλλουν τους πνεύμονες και προκαλούν επικίνδυνη αναπνευστική νόσο. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν βήχα, δύσπνοια και συσσώρευση υγρού στους πνεύμονες.
«Η θανατηφόρα, ταχύτατα εξελισσόμενη πνευμονική μορφή μπορεί να εκδηλωθεί πολύ γρήγορα, μέσα σε ώρες. Αυτό από μόνο του μπορεί να αποβεί μοιραίο σε εξαιρετικά σύντομο χρόνο», εξηγεί ο Ντούτσιν.
Στα τελικά στάδια η ασθένεια προκαλεί «πτώση της αρτηριακής πίεσης, διαρροή υγρών από τα αγγεία, κάτι που οδηγεί σε συσσώρευση υγρού στους πνεύμονες και στους ιστούς, δυσχεραίνοντας την οξυγόνωση και προκαλώντας την επικίνδυνη πτώση της πίεσης που συνήθως οδηγεί στον θάνατο ή σε βαριά νόσηση».
Πόσο συχνός είναι ο χανταϊός
Η ασθένεια καταγράφηκε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ το 1993, μετά από επιδημία στην περιοχή Four Corners του νοτιοδυτικού τμήματος της χώρας, από ομάδα στελεχών του CDC, με τη συμμετοχή του Ντούτσιν και γιατρών από το Νέο Μεξικό. Συνολικά 14 άνθρωποι πέθαναν σε εκείνη την επιδημία.
«Πριν από το 1993, αυτός ο ιός δεν ήταν γνωστός και δεν υπήρχε κανένας άλλος αναγνωρισμένος ιός αιμορραγικού πυρετού στις ΗΠΑ», δήλωσε ο Ντούτσιν. «Νέοι, υγιείς άνθρωποι πέθαιναν από μια ταχύτατα εξελισσόμενη πνευμονική νόσο χωρίς καμία άλλη εξήγηση, κάτι που σήμανε συναγερμό».
Από το 1993, έχουν επιβεβαιωθεί τουλάχιστον 129 περιστατικά χανταϊού στο Νέο Μεξικό, σύμφωνα με το CDC. Σε όλη τη χώρα, από το 1993 έως το 2023 έχουν αναφερθεί περισσότερα από 890 κρούσματα.
«Δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά, δεν υπάρχει εμβόλιο, δεν υπάρχει θεραπεία, μόνο υποστηρικτική φροντίδα», τονίζει ο Ρόμπερτς. «Ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης είναι η πρόληψη».
Πώς μεταδίδεται η νόσος
Οι άνθρωποι συνήθως μολύνονται όταν ανακατεύουν σκόνη με κόπρανα ή ούρα ποντικιών σε αποθήκες, καλύβες, αχυρώνες ή άλλα σημεία κοντά σε δασικές περιοχές, συχνά κατά τον καθαρισμό.
Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο δεν θεωρείται αδύνατη.
«Αν και σπάνια, ο χανταϊός μπορεί να μεταδοθεί μεταξύ ανθρώπων και να προκαλέσει σοβαρή αναπνευστική νόσο, η οποία απαιτεί στενή παρακολούθηση, υποστήριξη και άμεση αντίδραση», ανέφερε ο ΠΟΥ.
Η οικογένεια των χανταϊών αποτελεί επίσης ανησυχία στην Ευρώπη και την Ασία, όπου διαφορετικά στελέχη του ιού μεταδίδονται από άλλα είδη τρωκτικών και μπορούν να προκαλέσουν αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο (HFRS).
Πρόληψη του χανταϊού
Το Υπουργείο Υγείας του Νέου Μεξικού εκτίμησε ότι ο κίνδυνος μόλυνσης στο σπίτι της Αρακάουα και του Χάκμαν ήταν χαμηλός, αλλά εντόπισε ίχνη τρωκτικών σε άλλα σημεία της ιδιοκτησίας, δήλωσε τότε η Έριν Φιπς, κρατική κτηνίατρος δημόσιας υγείας.
«Εντοπίσαμε σημάδια εισόδου τρωκτικών σε άλλες κατασκευές του χώρου», ανέφερε.
Δεν είναι γνωστό πώς ακριβώς νόσησε η Αρακάουα.
Κατά τον καθαρισμό χώρων μετά από προσβολή από τρωκτικά, η Φιπς σημειώνει ότι είναι σημαντικό να χρησιμοποιούνται γάντια, μάσκα N95, να αερίζεται ο χώρος και να χρησιμοποιούνται απολυμαντικά.
Πρέπει επίσης να λαμβάνονται επιπλέον μέτρα, όπως «να αποφεύγεται η επαφή με ή η εισπνοή αεροποιημένων ούρων ή περιττωμάτων τρωκτικών, ειδικά σε χώρο με κακό αερισμό».
«Ποτέ μην σκουπίζετε ή περνάτε με ηλεκτρική σκούπα τα περιττώματα ποντικιών, γιατί αυτό μπορεί να τα εκτοξεύσει στον αέρα», προειδοποιεί.
Πηγή: flash
