Του Κωνσταντίνου Τζίκα*
Μια διαρροή στο μπάνιο, σπασμένα πλακάκια, τρύπες στους τοίχους από τη διέλευση καλωδίων ή σωληνώσεων νερού, σπασμένες τζαμαρίες ή μια κατεστραμμένη πόρτα είναι μερικές μόνο από τις ζημιές που μπορεί να διαπιστώσει ένας ιδιοκτήτης κατά την αποχώρηση του ενοικιαστή από το ακίνητό του. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου η παράδοση των κλειδιών, αντί να σηματοδοτεί το οριστικό τέλος της μίσθωσης, αποτελεί την αρχή μιας νέας διαφωνίας. Ο ιδιοκτήτης ζητά να αποκατασταθούν οι ζημιές, ενώ ο ενοικιαστής υποστηρίζει ότι δεν ευθύνεται για αυτές. Ποιος, όμως, έχει δίκιο και ποιος πρέπει τελικά να πληρώσει; Η απάντηση εξαρτάται από την αιτία των φθορών, τις συνθήκες υπό τις οποίες προκλήθηκαν και τις υποχρεώσεις που προβλέπει ο νόμος για κάθε πλευρά.
Τι πρέπει να γνωρίζει και να προσέχει ο ιδιοκτήτης;
Σύμφωνα με το άρθρο 575 του Αστικού Κώδικα, ο εκμισθωτής υποχρεούται να παραδίδει το ακίνητο κατάλληλο για τη συμφωνημένη χρήση και να το διατηρεί κατάλληλο καθ' όλη τη διάρκεια της μίσθωσης. Αυτό σημαίνει ότι, κατά κανόνα, οφείλει να μεριμνά για την αποκατάσταση βλαβών που σχετίζονται με την παλαιότητα του ακινήτου ή με προβλήματα των εγκαταστάσεών του, εφόσον δεν ευθύνεται γι' αυτές ο ενοικιαστής. Από την άλλη πλευρά, δεν είναι υποχρεωμένος να επωμίζεται το κόστος ζημιών που προκλήθηκαν από κακή χρήση ή αμέλεια του τελευταίου. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να καταγράφεται η κατάσταση του ακινήτου κατά την παράδοση και την επιστροφή του, ακόμη και με φωτογραφίες, ώστε να μπορούν να αποδειχθούν τυχόν ζημιές.
ΠΡΟΣΟΧΗ! Ο ιδιοκτήτης πρέπει επίσης να γνωρίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 602 του Αστικού Κώδικα, οι αξιώσεις του για αποζημίωση λόγω φθορών ή μεταβολών στο μίσθιο παραγράφονται μετά την πάροδο έξι μηνών από τότε που ανέλαβε το ακίνητο.
Τι πρέπει να γνωρίζει και να προσέχει ο ενοικιαστής;
Ο ενοικιαστής έχει την υποχρέωση να χρησιμοποιεί το ακίνητο με επιμέλεια και να το παραδώσει, κατά τη λήξη της μίσθωσης, στην κατάσταση που το παρέλαβε, σύμφωνα με το άρθρο 599 του Αστικού Κώδικα. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι πρέπει να επιστρέψει ένα σπίτι στο οποίο κατοίκησε για χρόνια σαν να ήταν ολοκαίνουργιο. Το άρθρο 592 του Αστικού Κώδικα προβλέπει ότι δεν ευθύνεται για τις φθορές που οφείλονται στη συμφωνημένη χρήση. Διαφορετική είναι, όμως, η περίπτωση ζημιών που προκάλεσε ο ίδιος από κακή χρήση ή αμέλεια. Για παράδειγμα, τρύπες στους τοίχους που υπερβαίνουν τη συνηθισμένη χρήση, σπασμένα πλακάκια ή μια σπασμένη λεκάνη τουαλέτας μπορεί να δημιουργήσουν υποχρέωση αποκατάστασης ή αποζημίωσης, εφόσον οι ζημιές οφείλονται σε υπαιτιότητά του και όχι σε παλαιότητα ή άλλη αιτία για την οποία δεν ευθύνεται. Συνεπώς, πριν αποχωρήσει από το ακίνητο, οφείλει να αποκαταστήσει τις ζημιές για τις οποίες ευθύνεται, ενώ είναι εξίσου σημαντικό να έχει καταγράψει από την αρχή τυχόν προϋπάρχουσες φθορές.
Στην πράξη, πολλές από αυτές τις διαφωνίες θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί εάν κατά την έναρξη της μίσθωσης είχε γίνει ένας προσεκτικός έλεγχος του ακινήτου και είχαν καταγραφεί οι τυχόν φθορές του. Άλλωστε, ούτε ο ιδιοκτήτης δικαιούται να απαιτεί την αποκατάσταση κάθε φυσιολογικής φθοράς ούτε ο ενοικιαστής μπορεί να αποχωρεί αφήνοντας πίσω του ζημιές για τις οποίες ευθύνεται. Το ζητούμενο είναι να τηρούν και οι δύο πλευρές τις υποχρεώσεις τους και, όταν προκύπτουν διαφωνίες, να επιδιώκουν με καλή πίστη και σύνεση την εξεύρεση μιας δίκαιης λύσης, χωρίς να χρειάζεται κάθε διαφορά να καταλήγει στις δικαστικές αίθουσες.
*Ο Κωνσταντίνος Τζίκας είναι Δικηγόρος Παρ'Αρείω Πάγω
Πιστοποιημένος Διαμεσολαβητής Υ.Δ.Δ.Α.Δ.
www.tzikas-lawfirm.gr