">
Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν στη συγκρότηση κοινής ομάδας που θα εκπροσωπεί την Ευρώπη στις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Η ομάδα θα αποτελείται από τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι μέλος της ΕΕ, ωστόσο συμμετέχει στο σχήμα των E3 (European Three).
Στην ομάδα θα εκπροσωπούνται επίσης το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ΝΑΤΟ.
Η απόφαση για την ευρωπαϊκή ομάδα διαπραγμάτευσης
Η απόφαση ελήφθη την Παρασκευή (12/11), κατά τη διάρκεια άτυπης συνόδου κορυφής στο Δουβλίνο της Ιρλανδίας, όπου κυριάρχησε στις συζητήσεις το ενδεχόμενο διορισμού ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ. Η Ουκρανία, οι ΗΠΑ, ακόμη και η Ρωσία είχαν ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση να ορίσει έναν ενιαίο εκπρόσωπο για τις διαπραγματεύσεις.
Πριν από τη συνάντηση, η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, είχε επικρίνει την «πολυφωνία και την έλλειψη συντονισμού» στην ειρηνευτική διαδικασία, ζητώντας τον διορισμό ενός και μόνο Ευρωπαίου απεσταλμένου.
Αντί αυτού, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επέλεξαν να διευρύνουν το υφιστάμενο διαπραγματευτικό σχήμα, εντάσσοντας σε αυτό την Ιταλία και την Πολωνία. Η Βαρσοβία είχε προειδοποιήσει με σαφή τρόπο ότι οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης δεν θα πρέπει να λαμβάνουν αποφάσεις για λογαριασμό των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης.
«Συμμετέχουμε ενεργά στην υποστήριξη της εν εξελίξει διαδικασίας και ελπίζουμε ότι θα αποφέρει συγκεκριμένα αποτελέσματα», δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
«Οι ηγέτες συμφώνησαν ότι η ευρωπαϊκή ομάδα που θα συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνη στην Ουκρανία θα αποτελείται από τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις πέντε χώρες (E5) του συνασπισμού των προθύμων», πρόσθεσε.
Εκτός του ρόλου του ειδικού απεσταλμένου η Κάγια Κάλας
Η απόφαση αυτή αφήνει εκτός του ρόλου του ειδικού απεσταλμένου την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, η οποία είχε εκφράσει δημόσια την επιθυμία να αναλάβει τη συγκεκριμένη θέση, καθώς η διπλωματική διαδικασία εξελίσσεται χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή της.
Το πρωί της Παρασκευής, η Κάλας είχε υποστηρίξει με έμφαση ότι θα πρέπει να αναλάβει η ίδια τον ρόλο, υποστηρίζοντας ότι η εκπροσώπηση της ΕΕ σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής αποτελεί μέρος της θεσμικής της εντολής.
«Τον Ιούνιο του 2024, οι ηγέτες έλαβαν μια απόφαση σχετικά με το ποιος εκπροσωπεί την ΕΕ σε θέματα ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής. Τότε είχε συζητηθεί ότι μέσα σε αυτή την πενταετία θα πραγματοποιούνταν διαπραγματεύσεις με τους Ρώσους», δήλωσε.
«Εάν οι ηγέτες θέλουν να αλλάξουν αυτή τη συμφωνία, φυσικά και μπορούν, καθώς πρόκειται για δική τους απόφαση. Ωστόσο, πιστεύω ότι θα πρέπει να επικεντρώσουμε τις προσπάθειές μας στην ουσία των ζητημάτων», πρόσθεσε.
Η Κάλας αναγνώρισε ότι «οι Ρώσοι δεν με θέλουν», λόγω των «σκληρών» θέσεών της.
Η απάντηση Κόστα και φον ντερ Λάιεν στις διεκδικήσεις της Κάλας
Ερωτηθείς για τις δηλώσεις της, ο Αντόνιο Κόστα φάνηκε να απορρίπτει το επιχείρημά της, παραπέμποντας στις ευρωπαϊκές συνθήκες.
«Οι συνθήκες είναι απολύτως σαφείς. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εκπροσωπεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και την Ένωση σε θέματα κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, στο επίπεδο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων», ανέφερε.
«Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκπροσωπεί την Επιτροπή, η οποία εκπροσωπεί εξωτερικά την Ένωση σε ζητήματα κοινοτικής αρμοδιότητας», συμπλήρωσε.
Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν φτάσει ακόμη στο επίπεδο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, καθώς μέχρι στιγμής διεξάγονται μεταξύ συμβούλων εθνικής ασφάλειας και ανώτερων αξιωματούχων.
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, απέφυγε επίσης να στηρίξει την Κάλας, παρά το γεγονός ότι η τελευταία κατέχει θέση αντιπροέδρου στην Επιτροπή.
«Εμείς αποφασίζουμε ποιος μας εκπροσωπεί και αυτό ακριβώς κάναμε σήμερα. Αποφασίσαμε επίσης τον τρόπο με τον οποίο θα εκπροσωπηθούμε απέναντι στις 27 κυρίαρχες χώρες και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ», δήλωσε.
«Έχουμε λάβει την απόφασή μας», κατέληξε.
Η στάση της Γερμανίας και η διεύρυνση του σχήματος E3
Η συμφωνία της Παρασκευής ουσιαστικά επισημοποιεί το διαπραγματευτικό σχήμα που έχει διαμορφωθεί υπό την καθοδήγηση των ΗΠΑ, οι οποίες έχουν αναλάβει τη μεσολάβηση στις συνομιλίες. Οι χώρες της ομάδας E3, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και το ΝΑΤΟ συμμετείχαν στους πρόσφατους γύρους ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων στο Μαϊάμι, το Όσλο, τις Βρυξέλλες και το Άμπου Ντάμπι. Η Ιταλία είχε λάβει μέρος στη συνάντηση του Άμπου Ντάμπι, ενώ η Πολωνία αναμένεται να συμμετάσχει στον επόμενο γύρο συνομιλιών.
«Το σχήμα των E3 έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικό. Άλλωστε, συμπεριλαμβάνουμε πάντα την Ιταλία και την Πολωνία», δήλωσε ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, από το Δουβλίνο, δείχνοντας ότι το Βερολίνο δεν προτίθεται να παραχωρήσει τη θέση του υπέρ ενός ενιαίου Ευρωπαίου απεσταλμένου.
«Υπό αυτή την έννοια, δεν βλέπω να υπάρχει αυτή τη στιγμή ανάγκη για μια θεσμική συζήτηση», πρόσθεσε.
Το ενδεχόμενο απευθείας συνομιλιών με τη Ρωσία
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι εάν η Ρωσία θα δεχθεί να διαπραγματευτεί απευθείας με τους Ευρωπαίους εκπροσώπους, καθώς έχει επανειλημμένα αρνηθεί να καθίσει στο ίδιο τραπέζι μαζί τους.
Οι ειδικοί απεσταλμένοι των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ταξίδεψαν την Πέμπτη στη Μόσχα, προκειμένου να πείσουν τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, να συμμετάσχει στις συνομιλίες. Μετά τη συνάντηση, αμφότεροι δήλωσαν ότι η Μόσχα εμφανίστηκε διατεθειμένη να πραγματοποιήσει απευθείας συνομιλίες με Ευρωπαίους αξιωματούχους.
Ωστόσο, το Κρεμλίνο επιχείρησε να υποβαθμίσει τις σχετικές πληροφορίες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να μην πραγματοποιηθεί τελικά μια τέτοια συνάντηση.
Με πληροφορίες από euronews.com
