">
Ένα πακέτο εξαιρετικά σκληρών απαιτήσεων, που δεν περιορίζεται στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία αλλά αγγίζει τα θεμέλια της ευρωπαϊκής ασφάλειας, φέρεται να έχει θέσει η Μόσχα στις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με αποκαλύψεις των New York Times και της γερμανικής Bild, η Ρωσία επιδιώκει την αποδυνάμωση της πυρηνικής προστασίας που παρέχουν η Βρετανία και η Γαλλία στους Ευρωπαίους συμμάχους τους, την επιστροφή της στρατιωτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ στα επίπεδα του 1997 και τον αποκλεισμό της Ουκρανίας από τη Συμμαχία. Στα σενάρια που δημοσιοποίησε η Bild περιλαμβάνονται ακόμη η αποχώρηση της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ και η απομάκρυνση συμμαχικών βάσεων από τις χώρες της Βαλτικής.
Οι αποκαλύψεις έρχονται σε μια κρίσιμη στιγμή για τις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου, καθώς η Ουάσιγκτον επιχειρεί να προωθήσει τις συνομιλίες με τη Μόσχα και το Κίεβο. Ωστόσο, οι αξιώσεις που αποδίδονται στη ρωσική πλευρά δείχνουν ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιδιώκει να συνδέσει μια ειρηνευτική συμφωνία με την ευρύτερη αναδιαμόρφωση της στρατιωτικής ισορροπίας στην Ευρώπη.
Η απαίτηση για τα πυρηνικά
Σύμφωνα με τους New York Times, Ρώσοι αξιωματούχοι κυκλοφόρησαν έγγραφο με ημερομηνία 10 Νοεμβρίου, στο οποίο αποτυπώνονται οι απαιτήσεις της Μόσχας για τη μελλοντική ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας. Η εφημερίδα απέκτησε αντίγραφο από πρόσωπο που συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις, ενώ δεύτερη πηγή επιβεβαίωσε τη γνησιότητά του.
Το έγγραφο δεν φέρει επίσημη υπογραφή ή επιστολόχαρτο και αποτυπώνει την αρχική διαπραγματευτική θέση της Ρωσίας, χωρίς να αποτελεί συμφωνημένο πλαίσιο. Η πιο χαρακτηριστική απαίτηση αφορά τη Βρετανία και τη Γαλλία. Η Μόσχα ζητά από τις δύο ευρωπαϊκές πυρηνικές δυνάμεις να αποκλείσουν το ενδεχόμενο χρήσης των πυρηνικών τους όπλων για την υπεράσπιση άλλων ευρωπαϊκών κρατών.
Πρόκειται για αξίωση που υπερβαίνει κατά πολύ το ζήτημα της Ουκρανίας, καθώς θα περιόριζε τη συμβολή των βρετανικών και γαλλικών οπλοστασίων στη συνολική αποτρεπτική ισχύ του ΝΑΤΟ. Η Βρετανία διαθέτει πυρηνική αποτροπή βασισμένη σε υποβρύχια που μεταφέρουν βαλλιστικούς πυραύλους Trident, ενώ η Γαλλία διατηρεί ανεξάρτητο πυρηνικό οπλοστάσιο. Μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν τις τρεις πυρηνικές δυνάμεις της Συμμαχίας.
Η ρωσική πρόταση θα περιόριζε τη δυνατότητα των δύο ευρωπαϊκών χωρών να συνεισφέρουν στην προστασία συμμάχων που δεν διαθέτουν δικά τους πυρηνικά όπλα. Η βρετανική κυβέρνηση, πάντως, έχει επανειλημμένα διακηρύξει ότι η πυρηνική αποτροπή της αποσκοπεί στην προστασία τόσο της χώρας όσο και των συμμάχων της.
Η συγκεκριμένη αξίωση αποτελεί επέκταση των ρωσικών προτάσεων του 2021, όταν η Μόσχα είχε ζητήσει να τερματιστούν οι διευθετήσεις πυρηνικής συμμετοχής του ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο των οποίων αμερικανικά πυρηνικά όπλα βρίσκονται σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Απαιτήσεις για Φινλανδία και Βαλτική
Ακόμη πιο εκτεταμένες αλλαγές στη δομή του ΝΑΤΟ περιγράφει η γερμανική Bild, η οποία υποστηρίζει ότι Ρώσοι εκπρόσωποι παρουσίασαν σε άτυπες επαφές στο Αμπού Ντάμπι προτάσεις για μια «νέα ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας». Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Μόσχα φέρεται να ζητά την αποχώρηση της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ και την επιστροφή της στο καθεστώς που ίσχυε πριν από την ένταξή της στη Συμμαχία το 2023. Παράλληλα, φέρεται να απαιτεί την απομάκρυνση των νατοϊκών στρατιωτικών βάσεων από την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία, περιορίζοντας δραστικά τη στρατιωτική παρουσία της Συμμαχίας στην περιοχή της Βαλτικής.
Ωστόσο, το Κρεμλίνο διέψευσε ειδικά την πληροφορία περί απαίτησης αποχώρησης της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ. Ο εκπρόσωπος του Ρώσου προέδρου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι δεν γνωρίζει να τέθηκε τέτοιος όρος και ότι το συγκεκριμένο ζήτημα δεν συζητήθηκε.
Επιπλέον, η ίδια η Bild επισημαίνει ότι πρόκειται για μία από περισσότερες άτυπες προτάσεις που κυκλοφορούν στο διαπραγματευτικό παρασκήνιο, χωρίς να είναι σαφές ποιες από αυτές υποστηρίζει προσωπικά ο Πούτιν.
Η Φινλανδία, από την πλευρά της, απορρίπτει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να αποτελέσει η συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Ο υπουργός Άμυνας της χώρας, Άντι Χάκανεν, ξεκαθάρισε ότι οι αποφάσεις για τη συμμετοχή και τη στρατιωτική παρουσία στη Συμμαχία δεν μπορούν να υπαγορεύονται από τη Ρωσία.
Επιστροφή του ΝΑΤΟ στο 1997 και διακοπή των όπλων προς την Ουκρανία
Πέρα από τη Φινλανδία και τις χώρες της Βαλτικής, το έγγραφο που περιγράφουν οι New York Times επαναφέρει την απαίτηση να αποσυρθούν οι νατοϊκές δυνάμεις στις θέσεις που κατείχε η Συμμαχία το 1997, πριν από τη μεγάλη διεύρυνσή της προς την κεντρική και ανατολική Ευρώπη.
Μια τέτοια υποχώρηση θα επηρέαζε άμεσα τη στρατιωτική παρουσία του ΝΑΤΟ σε χώρες όπως η Πολωνία και οι τρεις χώρες της Βαλτικής, αλλά και τη συνολική στρατηγική αποτροπής της Συμμαχίας έναντι της Ρωσίας.
Η Μόσχα ζητά επίσης να αποκλειστεί η περαιτέρω διεύρυνση του ΝΑΤΟ και να περιοριστούν οι στρατιωτικές δραστηριότητές του στην Ουκρανία, στην ανατολική Ευρώπη, στον Νότιο Καύκασο και στην Κεντρική Ασία.
Ιδιαίτερα σκληρή είναι η θέση της για τη δυτική στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία. Σύμφωνα με το ρωσικό έγγραφο, θα πρέπει να τερματιστεί η αποστολή κάθε είδους δυτικών όπλων, στρατιωτικού εξοπλισμού και αμυντικού υλικού προς το Κίεβο. Η Ρωσία φέρεται ακόμη να αποδέχεται το ενδεχόμενο ένταξης της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό την προϋπόθεση ότι η χώρα δεν θα συμμετέχει στην κοινή αμυντική πολιτική της ΕΕ.
Οι απαιτήσεις αυτές παραπέμπουν σε σημαντικό βαθμό στις θέσεις που είχε διατυπώσει η Μόσχα τον Δεκέμβριο του 2021, λίγους μήνες πριν από την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής στην Ουκρανία.
Το Ντονμπάς, η Οδησσός και το Μικολάιβ
Στο εδαφικό σκέλος, η Bild αναφέρει ότι η Ρωσία επιδιώκει να διατηρήσει όλες τις περιοχές της Ουκρανίας που βρίσκονται σήμερα υπό τον έλεγχό της και να αποκτήσει και τα εναπομείναντα τμήματα του Ντονμπάς, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που εξακολουθεί να ελέγχει το Κίεβο. Η Μόσχα φέρεται επίσης να απαιτεί τη μόνιμη μη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και την αποστρατιωτικοποίηση των λιμανιών της Οδησσού και του Μικολάιβ στη Μαύρη Θάλασσα, ώστε να μην μπορούν να χρησιμοποιούνται ως ναυτικές βάσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζονται, σύμφωνα με το γερμανικό δημοσίευμα, ειδικές ρυθμίσεις για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα και στη Βαλτική. Ο Πούτιν έχει απορρίψει την παρουσία ξένων στρατιωτικών δυνάμεων στην Ουκρανία μετά από μια ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία, προειδοποιώντας ότι ευρωπαϊκά στρατεύματα που θα αναπτύσσονταν στο πλαίσιο εγγυήσεων ασφαλείας θα θεωρούνταν «νόμιμοι στρατιωτικοί στόχοι».
Παράλληλα, έχει απορρίψει προτάσεις για αποστρατιωτικοποιημένες ή ουδέτερες ζώνες μεταξύ των ρωσικών και ουκρανικών δυνάμεων, επιμένοντας ότι η διαχωριστική γραμμή πρέπει να καθορίζεται από τα κρατικά σύνορα.
Το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου εκτιμά ότι η συγκεκριμένη θέση συνδέεται με την απαίτηση της Μόσχας να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο των περιφερειών Ντονέτσκ, Λουγκάνσκ, Χερσώνας και Ζαπορίζια, ακόμη και στα τμήματα που δεν έχουν καταληφθεί από τον ρωσικό στρατό.
Μολδαβία και Λευκορωσία στο ίδιο παζάρι
Οι πληροφορίες της Bild και της λευκορωσικής Nasha Niva επεκτείνουν το πλαίσιο των άτυπων ρωσικών προτάσεων και στη Μολδαβία. Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, η Μόσχα επιδιώκει τη μετατροπή της χώρας σε ομοσπονδιακό κράτος, με συμμετοχή της Μολδαβίας, της αυτόνομης Γκαγκαουζίας και της αποσχισθείσας Υπερδνειστερίας, η οποία υποστηρίζεται από τη Ρωσία.
Σε περίπτωση ένταξης της Μολδαβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το σχέδιο φέρεται να προβλέπει τη δυνατότητα διεξαγωγής δημοψηφισμάτων ανεξαρτησίας στην Υπερδνειστερία και τη Γκαγκαουζία.
Ως αντάλλαγμα για ευρύτερες παραχωρήσεις, η Ρωσία φέρεται να προτείνει την απομάκρυνση των πυρηνικών της όπλων από τη Λευκορωσία και την αποφυγή ανάπτυξης ορισμένων πυραυλικών συστημάτων στο έδαφός της. Στις ίδιες πληροφορίες περιλαμβάνεται και το ενδεχόμενο αποχώρησης των ρωσικών στρατευμάτων από την Υπερδνειστερία.
Οι συγκεκριμένες προτάσεις παραμένουν ανεπιβεβαίωτες ως επίσημη ρωσική θέση και εντάσσονται στις πληροφορίες για τα άτυπα σχέδια που κυκλοφορούν γύρω από τις διαπραγματεύσεις.
Η αντίδραση της Ευρώπης και το μήνυμα Μερτς
Οι αποκαλύψεις προκαλούν έντονο προβληματισμό στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, καθώς η Μόσχα επιδιώκει να μετατρέψει τις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία σε μια συζήτηση για το σύνολο της ευρωπαϊκής άμυνας.
Η Βρετανία έχει επαναβεβαιώσει τη δέσμευσή της στην πυρηνική αποτροπή και στην προστασία των συμμάχων της, ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες υπογραμμίζουν ότι δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές ρυθμίσεις ασφαλείας χωρίς τη δική τους συμμετοχή.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απέρριψε την προσπάθεια σύνδεσης του ουκρανικού ζητήματος με μια συνολική αναθεώρηση της ευρωπαϊκής αμυντικής δομής. «Δεν θα υπάρξουν συζητήσεις για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία και δεν θα υπάρξουν συζητήσεις για την Ευρώπη χωρίς την Ευρώπη», δήλωσε, επιμένοντας ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να έχουν ουσιαστική συμμετοχή στις αποφάσεις που αφορούν την ασφάλειά τους.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει υπογραμμίσει την ανάγκη η Ευρώπη να διαμορφώσει ενιαία θέση απέναντι στις προτάσεις που συζητούνται.
Το δίλημμα Ζελένσκι για εδάφη και ΝΑΤΟ
Οι νέες ρωσικές απαιτήσεις έρχονται την ώρα που ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποκάλυψε ότι Αμερικανοί διαπραγματευτές έθεσαν για πρώτη φορά το ενδεχόμενο παραχώρησης ουκρανικών εδαφών στη Μόσχα με αντάλλαγμα την ένταξη του Κιέβου στο ΝΑΤΟ.
Ο Ουκρανός πρόεδρος επανέλαβε ότι δεν είναι διατεθειμένος να παραχωρήσει εδάφη, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο να θέσει ένα ολοκληρωμένο ειρηνευτικό σχέδιο σε δημοψήφισμα, εφόσον εξασφαλιστούν ισχυρές και δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας, επαρκής χρηματοδότηση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων και κεφάλαια για την ανοικοδόμηση.
Η συζήτηση αυτή αναδεικνύει τη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις θέσεις των δύο πλευρών. Ενώ η αμερικανική διπλωματία διερευνά το ενδεχόμενο σύνδεσης εδαφικών παραχωρήσεων με την προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, η Μόσχα εξακολουθεί να απαιτεί τον μόνιμο αποκλεισμό της χώρας από τη Συμμαχία.
Ο Ζελένσκι έχει προειδοποιήσει ότι η Ρωσία επιχειρεί να επαναφέρει τις απαιτήσεις του 2021 και ότι οποιαδήποτε συζήτηση για μια νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας δεν πρέπει να προηγηθεί του τερματισμού του πολέμου.
Ο πόλεμος στις ενεργειακές υποδομές
Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται, με τις ενεργειακές υποδομές να αποτελούν στόχο και των δύο πλευρών.
Η Ουκρανία ανακοίνωσε ότι στις 13 Νοεμβρίου έπληξε σημαντικό κόμβο μεταφοράς και αποθήκευσης πετρελαίου στην περιοχή της Σαμάρα, στη Ρωσία, προκαλώντας, σύμφωνα με το ουκρανικό Γενικό Επιτελείο, πυρκαγιές σε δεξαμενές. Η έκταση των ζημιών δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Την ίδια στιγμή, η ουκρανική ενεργειακή εταιρεία Naftogaz ανακοίνωσε νέο ρωσικό πλήγμα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε εγκατάστασή της στην περιφέρεια Πολτάβα, όπου εκδηλώθηκε μεγάλη πυρκαγιά. Είχαν προηγηθεί επιθέσεις σε εγκαταστάσεις της εταιρείας στις περιφέρειες Ντνιπροπετρόφσκ και Τσερνίχιβ.
Οι διαδοχικές επιθέσεις αυξάνουν την πίεση στις ενεργειακές υποδομές ενόψει του χειμώνα, την ώρα που οι διαπραγματευτές επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Η σημαντική τριμερής
Στο γεωπολιτικό παρασκήνιο βρίσκεται και η προγραμματισμένη τριμερής συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ, του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ στις 19 Νοεμβρίου, στη Σεντζέν της Κίνας, στο περιθώριο της συνόδου APEC.
Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, βασικά θέματα της συνάντησης θα είναι η μείωση των πυρηνικών όπλων και το Ιράν, ενώ η Ουάσιγκτον έχει διευκρινίσει ότι το ουκρανικό ζήτημα δεν περιλαμβάνεται στην προγραμματισμένη ατζέντα της τριμερούς.
Οι νέες αποκαλύψεις, ωστόσο, καθιστούν σαφές ότι η αναζήτηση ειρηνευτικής συμφωνίας έχει αποκτήσει πολύ ευρύτερες διαστάσεις. Η Ρωσία δεν ζητά μόνο εδαφικές και πολιτικές παραχωρήσεις από το Κίεβο, αλλά θέτει στο τραπέζι αλλαγές που θα επηρέαζαν ολόκληρη την ευρωπαϊκή ασφάλεια, από την πυρηνική αποτροπή μέχρι τη στρατιωτική παρουσία του ΝΑΤΟ.
Πηγή: powergame.gr
- ΠΑΟΚ – Παρτίζαν 3-1: Γιορτή στην Τούμπα με ανατροπή και νίκη στο επετειακό φιλικό των 100 χρόνων
- Microsoft: Το παγκόσμιο μπλακ άουτ 38 ωρών που κόστισε ακριβά - Πόσα δισ. δολάρια χάθηκαν
- Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου: Από τη Θεσσαλονίκη ανακοινώθηκαν οι υποψηφιότητες
- Θεσσαλονίκη: Εστία ρύπανσης στο Κόδρα - Είχαν μαζέψει μεγάλες ποσότητες απορριμμάτων (ΦΩΤΟ)
