Η Αστική Σχολή Πριγκήπου, το ιστορικό δημοτικό σχολείο της ελληνικής κοινότητας του νησιού, που παρέμενε κλειστό μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 1999, εγκαινιάστηκε την περασμένη Κυριακή, έπειτα από δύο χρόνια εργασιών ανακαίνισης, με δαπάνες του εφοπλιστή και μεγάλου ευεργέτη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Αθανασίου Μαρτίνου και της συζύγου του Μαρίνας.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο οποίος προεξήρχε πολυαρχιερατικής Θείας Λειτουργίας στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Δημητρίου, τέλεσε στη συνέχεια τον αγιασμό στην παρακείμενη Αστική Σχολή, παρουσία εκπροσώπων της ομογένειας και αποφοίτων που ταξίδεψαν από την Ελλάδα.
Χρησιμοποιώντας την εικόνα του ‘τραυματισμένου οδοιπόρου’ από την παραβολή του Καλού Σαμαρείτη, μίλησε για τις τεράστιες ζημιές που προκάλεσαν στο σχολείο οι σεισμοί του 1999 και πώς αυτές σήμερα επουλώθηκαν, ώστε το σχολείο να καταστεί ξανά φάρος παιδείας και πολιτισμού.
Ένα σχολείο, πολλές ζωές
Το δημοτικό σχολείο της Πριγκήπου, κτισμένο μεταξύ 1912 και 1914, υπήρξε για δεκαετίες ένα από τα σημαντικότερα εκπαιδευτικά κύτταρα του ελληνισμού στα Πριγκηπόνησα. Οι αίθουσές του φιλοξένησαν γενιές μαθητών, σε μια εποχή κατά την οποία η ελληνική κοινότητα αποτελούσε πολυπληθές και δραστήριο κομμάτι της κοινωνίας του νησιού.
Η ιστορική διαδρομή του σχολείου ακολούθησε, ωστόσο, τις μεταβολές της ίδιας της ομογένειας. Τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου του 1955, οι απελάσεις του 1964 και οι πολιτικές εξελίξεις των επόμενων δεκαετιών συνέβαλαν στη δραματική συρρίκνωση του ελληνικού πληθυσμού. Ο αριθμός των Ελλήνων κατοίκων της Πριγκήπου έχει περιοριστεί σήμερα σε περίπου 80-90 άτομα.
Το 1999, ο σεισμός του Μαρμαρά προκάλεσε ζημιές στο σχολικό συγκρότημα και τα μαθήματα μεταφέρθηκαν σε άλλο κτήριο της κοινότητας. Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού είχε ήδη μεταβάλει ριζικά τις ανάγκες της σχολής.
Σήμερα, οι μαθητές είναι μόλις τέσσερις. Η ανακαίνιση του σχολείου δεν αποσκοπεί απλώς στην αποκατάσταση ενός παλιού σχολικού κτιρίου. Μέρος του συγκροτήματος πρόκειται να λειτουργήσει για πρώτη φορά ως πολιτιστικό κέντρο.
Ο απόφοιτος που ανακαίνισε το σχολείο του
Ανάμεσα στους ανθρώπους που συνέβαλαν στην αποκατάσταση του σχολείου βρίσκεται και ένας παλιός μαθητής του, ο Βασίλης Πορίδης, ο οποίος ανέλαβε ως εργολάβος τις εργασίες ανακαίνισης.
Ο μητροπολίτης Γέρων Πριγκηποννήσων Δημήτριος, πρωτεργάτης της προσπάθειας, αναφέρθηκε στην προσωπική σχέση του Βασίλη Πορίδη με το σχολείο και στον ιδιαίτερο ζήλο με τον οποίο εργάστηκε για την αποκατάστασή του, «ωσάν να επρόκειτο η Σχολή αυτή να δεχθεί εκατοντάδες μαθητάς».
Η φράση αυτή αποτυπώνει τη μεγάλη αντίθεση της σημερινής πραγματικότητας της Πριγκήπου: ένα σχολείο που ανακαινίστηκε με τη φροντίδα που θα απαιτούσε η υποδοχή εκατοντάδων παιδιών, σε μια κοινότητα όπου ο μαθητικός πληθυσμός έχει πλέον περιοριστεί δραστικά.
Ο μητροπολίτης Δημήτριος ευχαρίστησε επίσης τους παλιούς αποφοίτους που ταξίδεψαν από την Αθήνα, απευθύνοντάς τους την ευχή «να μη μας λησμονούν».
«Καλώς ήρθατε πίσω στο σπίτι σας»
Την ιδιαίτερη σχέση ανάμεσα στο σχολείο και στους ανθρώπους του ανέδειξε η διευθύντρια του σχολείου και πρόεδρος της Κοινότητας Πριγκήπου, Αγνή Νικολαίδη, υποδεχόμενη τους παλιούς αποφοίτους.
Χαρακτήρισε το σχολικό κτίριο «σιωπηλό μάρτυρα» της ιστορίας της κοινότητας από το 1914.
«Γιατί ένα σχολείο δεν είναι μόνο αίθουσες, θρανία και διάδρομοι. Είναι οι στιγμές, τα βιώματα και οι εμπειρίες που κουβαλάμε μέσα μας για ολόκληρη τη ζωή. Για την Πρίγκηπο δεν είστε απλώς παλιοί μαθητές, είστε ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας αυτού του σχολείου», ανέφερε.
Οι δάσκαλοι που έμειναν στη μνήμη
Ξεχωριστή θέση στην τελετή είχαν οι εκπαιδευτικοί που αφιέρωσαν μεγάλο μέρος της ζωής τους στο σχολείο.
Η Αγνή Νικολαίδη αναφέρθηκε με ιδιαίτερη θέρμη στη Βάσω Οξίδα, η οποία υπηρέτησε στην Αστική Σχολή επί 47 χρόνια.
Τιμήθηκε επίσης ο παλιός εκπαιδευτικός Ιωάννης Καλαμάρης, ενώ μία ιδιαίτερη χειρονομία συνέδεσε το παρόν με την προηγούμενη γενιά εκπαιδευτικών.
Η πρόεδρος της Πριγκήπου πρόσφερε άνθη στη Ρίκα Μπεκιάρη-Παντελάρα, προκειμένου να τα τοποθετήσει μπροστά στη φωτογραφία της μητέρας της, Παναγιώτας Μπεκιάρη, η οποία δίδαξε επί 45 χρόνια στην Πρίγκηπο.
Στην ίδια αναδρομή βρήκε θέση και η Μαρίκα Χάτζου, τελευταία διευθύντρια του ιστορικού Ορφανοτροφείου Πριγκήπου, η οποία είχε φροντίσει παιδιά από την Ίμβρο, όταν έπαψαν να λειτουργούν εκεί τα ελληνικά σχολεία.