Skip to main content
Menu Αναζήτηση
espa-banner

Παναγία Σουμελά: Το ιστορικό μοναστήρι του Πόντου άνοιξε μετά από 6 χρόνια

Η Παναγία Σουμελά στην Τραπεζούντα είναι πάλι πλήρως προσβάσιμη για το κοινό

Μετά από 6 ολόκληρα χρόνια, κατά τα οποία υπήρξαν εγκαίνια, αλλά και ένα πάρτι με ηλεκτρονική μουσική που ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων, η Παναγία Σουμελά στην Τραπεζούντα είναι πάλι πλήρως προσβάσιμη για το κοινό. Για τους όπου γης Ποντίους, ένα προσκύνημα στην Παναγία Σουμελά στην Τραπεζούντα είναι ένα όνειρο ζωής που πρέπει να εκπληρώσουν.

Ο τόπος που βρίσκεται το Μοναστήρι είναι βραχώδης και υγρός. Χρειαζόταν, λοιπόν, να γίνουν εργασίες στο φυσικό περιβάλλον, αλλά και στα κτίσματα της μονής, που από το 1922 και μετά ήταν εκτεθειμένα στις φυσικές φθορές και αλλοιώσεις που επιφέρει η εγκατάλειψη. Σύμφωνα με τις τουρκικές Αρχές η αποκατάσταση και αναστήλωση του μνημείου έχουν ολοκληρωθεί κατά 95%. 

Τον Αύγουστο του 2021, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος τέλεσε τη Θεία Λειτουργία, ενώ οι πρώτες εργασίες ξεκίνησαν τον Φεβρουάριο του 2016.

ΠΛΟΥΣΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ

Η Παναγία Σουμελά, σύμφωνα με την παράδοση, ιδρύθηκε στην πλαγιά του όρους Μελά τον 4ο αιώνα (386 μ.Χ.) από τους Αθηναίους μοναχούς Βαρνάβα και Σωφρόνιο για να στεγαστεί εκεί η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας, φιλοτεχνηθείσα από τον Ευαγγελιστή Λουκά. Βρέθηκε στο απόγειο της δόξας της την περίοδο της αυτοκρατορίας των Μεγάλων Κομνηνών της Τραπεζούντας (1204-1461).

Το 1922 με την ανταλλαγή των πληθυσμών το μοναστήρι εγκαταλείφθηκε από τους μοναχούς, λεηλατήθηκε και παραδόθηκε στη φθορά του χρόνου. Οι μοναχοί πριν από την αναγκαστική έξοδο το 1923 έκρυψαν μέσα στο παρεκκλήσι της Αγίας Bαρβάρας τη θαυματουργή εικόνα, το Ευαγγέλιο του Οσίου Χριστοφόρου και τον σταυρό του Εμμανουήλ Κομνηνού. Το προσκύνημα στην Παναγία Σουμελά είναι ο κορυφαίος πνευματικός θεσμός, με μια ιστορία που σεβάστηκαν ακόμη και οι Οθωμανοί σουλτάνοι. 

Οπως λέει και ο ιστορικός του Πόντου, ο Περικλής Τριανταφυλλίδης, όπου υπήρχαν μοναστήρια στον Πόντο εκεί ο Ελληνισμός διατηρήθηκε ζωντανός, ζωηρός και ακμαίος, ενώ όπου δεν υπήρχαν ο τόπος ριζοτομήθηκε από το Ισλάμ.

Ο ΞΕΡΙΖΩΜΟΣ 

Στις 19 Μαΐου 1919, με την απόβαση του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα, αργότερα γνωστού ως Ατατούρκ, άρχισε η δεύτερη και σκληρότερη φάση της Ποντιακής Γενοκτονίας. Οι ξεριζωθέντες εγκατέλειψαν την πατρώα γη και όλα τα υπάρχοντά τους, φτάνοντας στην Ελλάδα. Πήραν μαζί τους ιερά κειμήλια και λίγο χώμα από τη γη του Πόντου, αλλά άφησαν πίσω τους χιλιάδες νεκρούς και το μοναστήρι, την προστάτιδα και παρηγορήτριά τους, την Παναγία Σουμελά.

Λίγα χρόνια μετά, ο μητροπολίτης Δράμας Λαυρέντιος έχτισε ένα μικρό εκκλησάκι και τοποθέτησε μέσα σ’ αυτό ένα αντίγραφο της εικόνας, που το ονόμασε Νέα Σουμελά και εκεί εγκαταβίωσαν δυο εκ των τελευταίων μοναχών της μονής, ο ηγούμενος Άνθιμος Μασμανίδης και ο ιερομόναχος Πολύκαρπος Αδάκτυλος. 

Το 1931, με πρωτοβουλία του μητροπολίτη Ξάνθης Πολύκαρπου Ψωμιάδη, ο οποίος πολιτικά ανήκε στη βενιζελική παράταξη, ζητήθηκε από τον πρωθυπουργό της Ελλάδας, Ελευθέριο Βενιζέλο, να ενεργήσει για τη μεταφορά της εικόνας της Παναγίας Σουμελά στην Ελλάδα. 

Με δικές του, λοιπόν, ενέργειες και στο πλαίσιο της προωθούμενης τότε ελληνοτουρκικής φιλίας ο Τούρκος πρωθυπουργός Ισμέτ Ινονού επισκέφτηκε την Αθήνα, δέχτηκε μια αντιπροσωπεία να πάει στον Πόντο και να παραλάβει τα σύμβολα της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού.

Σε ένα από τα επίσημα δείπνα που παρέθεσε η ελληνική πλευρά, ο Βενιζέλος έβαλε τον τότε συνεργάτη του υπουργό Προνοίας και Βορείου Ελλάδος μετέπειτα, Λεωνίδα Ιασωνίδη, και προσφώνησε τον Τούρκο προσκεκλημένο «τουρκιστί». Εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ από τα τουρκικά του Ιασωνίδη ο Ινονού και τον ρώτησε πώς γνωρίζει την τουρκική και τότε πληροφορήθηκε ότι ήταν απόφοιτος του πανεπιστημίου της Κωνσταντινουπόλεως και υπότροφος του τουρκικού κράτους, κατ’ αρχάς στο Παρίσι. 

Μετά τη συγκατάθεση του Ινονού επιστρατεύθηκε ο εκ των επιζώντων ιερομονάχων της μονής, ο Αμβρόσιος Σουμελιώτης, ο οποίος τον Οκτώβριο του 1931 πήγε στον Πόντο, πραγματοποίησε την ανασκαφή, βρήκε την εικόνα και τα άλλα δύο κειμήλια και τα έφερε στην Αθήνα.

Ο τότε μητροπολίτης Τραπεζούντας Χρύσανθος, εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Εκκλησία της Ελλάδος, τα τοποθέτησε στο Βυζαντινό Μουσείο, όπου έμειναν για 20 χρόνια, από το ’31 έως το ’51. Ο ιατρός Φίλων Κτενίδης συνέλαβε την ιδέα της ανιστόρησης της Παναγίας Σουμελά, συνήγειρε όλο τον ποντιακό κόσμο και επιλέχθηκε το Βέρμιο ως η καταλληλότερη τοποθεσία

Πηγή: skai.gr

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ

Θεσσαλονίκη: Νύχτα καταστροφών στο ΑΠΘ - Γκρέμισαν τοίχους με βαριοπούλες (ΦΩΤΟ)

Θεσσαλονίκη: Συμμορία χτυπούσε σούπερ μάρκετ και βενζινάδικα - VIDEO ντοκουμέντο

Θεσσαλονίκη: Ανοιχτά αύριο Κυριακή τα καταστήματα - Το ωράριο για σούπερ μάρκετ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στον εισαγγελέα οδηγείται ο 65χρονος που συνελήφθη για εμπρησμό στη Θάσο
Ως βασικός ύποπτος για τη μεγάλη φωτιά που ξέσπασε τις προηγούμενες μέρες στη Σκάλα Ποταμιάς καίγοντας ορεινή δασική έκταση
Στον εισαγγελέα οδηγείται ο 65χρονος που συνελήφθη για εμπρησμό στη Θάσο