Του Δημήτρη Κετικίδη | Από την έντυπη έκδοση «Τύπος Θεσσαλονίκης»
Τρία χρόνια στη Βενεζουέλα, από το 2015 ως το 2018, ήταν αρκετά για να δει από κοντά μια κοινωνία να καταρρέει. Ελλείψεις σε βασικά αγαθά και φάρμακα, φόβος στις μετακινήσεις, αλλά και ο ήχος ενός πυροβολισμού, είχαν γίνει πλέον καθημερινότητα για τον ίδιο και τη γυναίκα του. Ο Νίκος, έχοντας επιστρέψει πλέον στην Ελλάδα, μιλάει στον «Τύπο Θεσσαλονίκης» για το πώς ήταν να ζει στη Βενεζουέλα υπό τη διακυβέρνηση Μαδούρο, και το πώς επιβίωνε ο κόσμος σε μια χώρα όπου τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο, και η ανασφάλεια γίνεται τρόπος ζωής.
Αρχικά, μιλώντας για το τι ήταν αυτό που του έκανε εντύπωση για την κατάσταση που επικρατούσε στη Βενεζουέλα είπε:
«Δεν ήταν μόνο ένα πράγμα, αλλά όλη η αίσθηση που σου έδινε η χώρα. Έβλεπες πράγματα που εδώ δεν έβλεπες ποτέ όπως π.χ. θέματα υγιεινής. Δεν υπήρχαν βασικά είδη διαβίωσης. Τη μια μέρα έβλεπες π.χ. ένα ράφι γεμάτο οδοντόκρεμες, και μετά έκανες να δεις οδοντόκρεμα έξι μήνες. Υπήρχαν τρομερές ελλείψεις σε φάρμακα. Ο κόσμος επιβίωνε με τη μαύρη αγορά. Παίρναμε φάρμακα π.χ. για το αναπνευστικό για να τα πάμε εκεί σε φίλους μας. Τα αντιβιοτικά είναι είδος υπό εξαφάνιση. Η σύζυγος είχε λαβυρινθίτιδα και μας παίδευε δύο μήνες, διότι τόσο κάναμε να βρούμε φάρμακο, το οποίο το πληρώσαμε 120 δολάρια από Κολομβία».
Ο ίδιος βρέθηκε εκεί με τη γυναίκα του. Περιγράφοντας το αν μπορούσαν με ασφάλεια να βγουν για μια απλή βόλτα, είπε ότι «υπήρχαν περιοχές που δεν πήγαινες ούτε τη μέρα».
«Δεν μπορείς να περπατήσεις στον δρόμο όπως εδώ. Η βόλτα μας θα γινόταν μόνο μέρα μεσημέρι, σε καμία περίπτωση το βράδυ. Υπήρχαν όμως περιοχές που δεν πήγαινες ούτε τη μέρα, όπως το κέντρο του Καράκας. Η κύρια βόλτα ήταν τα εμπορικά καταστήματα. Είχε και μέρη για ποτό, αλλά έβλεπες απ’ έξω ότι υπήρχαν σεκιουριτάδες.
Σε εκείνες τις περιοχές ο κόσμος εξαθλιώθηκε πάρα πολύ. Η εγκληματικότητα στο Καράκας είναι θανάσιμη, μπορεί να σου ζητήσουν το κινητό σου, και αν δεν τους αρέσει να σε σκοτώσουν» είπε.
«Στα μπάριος, που στην ουσία είναι τα χωριά τους, δεν τολμούσες να μπεις. Αν καταλάβαιναν ότι είσαι ξένος, έμπαινες και δεν έβγαινες. Εκεί που υπήρχαν βίλες ευκατάστατων έχτιζαν παραγκουπόλεις, και οι πόλεις δίπλα τους είχαν αυτούς, με αποτέλεσμα να αρχίσουν να τους κλέβουν» πρόσθεσε.
Η επιχείρηση των ΗΠΑ, προκάλεσε κύμα αντιδράσεων στην εγχώρια πολιτική σκηνή και όχι μόνο. Σύμφωνα με τον ίδιο όμως, η στάση ορισμένων κομμάτων, έρχεται σε αντιδιαστολή με τις ανάγκες των κατοίκων της χώρας, οι οποίοι ήθελαν να απαλλαγούν από τον Μαδούρο.
«Αυτό το λένε και οι ίδιοι. Τα κοινωνικά δίκτυα έχουν γεμίσει με το μήνυμα “καλά τα λέτε κάτω τα χέρια από τη Βενεζουέλα αλλά εμάς μας ρωτήσατε”; Αυτοί οι άνθρωποι θέλουν κάποιον να τους βοηθήσει. Προφανώς είναι λάθος το πώς έγινε, αλλά δεν τους ενδιαφέρει. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι ότι κάτι πάει να αλλάξει. Ο Μαδούρο έβγαινε με 99% κάτι το οποίο είναι αστείο» είπε.
«Πήγαινα στη δουλειά με τα πόδια, δεν τολμούσες να βγάλεις αυτοκίνητο»
Η φτώχεια και η κοινωνική εξαθλίωση των ανθρώπων, είχε φτάσει σε τέτοιο βαθμό, που σύμφωνα με τον Νίκο, «ο κόσμος αντιδρούσε αυθόρμητα» και ανά πάσα στιγμή μπορούσε κάποιος να βρεθεί μπλεγμένος.
«Ο κόσμος διαμαρτυρόταν όλα αυτά τα χρόνια. Υπήρχε μεγάλη καταπίεση και στην αντιπολίτευση. Ο Λόπες π.χ. που είναι από τα παλιά ονόματα στην αντιπολίτευση ήταν έγκλειστος, μετά σε κατ’ οίκον περιορισμό. Με λίγα λόγια, του έκαναν τον βίο αβίωτο.
Γενικά όποιος ήταν αγαπητός στον κόσμο περνούσε δύσκολα. Στις εκλογές γίννοταν πάντα νοθείες οπότε δεν θα άλλαζε κάτι. Στα τρία χρόνια που ήμουν εκεί, δύο φορές βγήκαν στους δρόμους, και τη μία φορά μάλιστα η κατάσταση ήταν πολύ δύσκολη. Έβγαζαν τις γρίλιες από τους δρόμους για να μη μπορούν να περάσουν αυτοκίνητα, για να μη μετακινηθεί ο κόσμος.
Η κατάσταση ήταν σκληρή, υπήρχαν πολλοί νεκροί και στις δύο περιπτώσεις. Εγώ τότε στη δουλειά πήγαινα με τα πόδια, δεν τολμούσες να βγάλεις αυτοκίνητο.
Δεν ήξερες αν ξαφνικά θα βρεθείς μπλεγμένος κάπου, επειδή ο κόσμος αντιδρούσε και λίγο αυθόρμητα. Μπορεί π.χ. να έβλεπαν ένα όχημα με στρατιωτικούς, και ξαφνικά να μαζεύονταν απέναντι 100 άτομα και να γινόταν χαμός» τόνισε.
Μπορεί ο ίδιος να μην υπήρξε ποτέ αυτόπτης μάρτυρας κάποιου ακραίου περιστατικού, ωστόσο όπως περιγράφει, το να ακούει πυροβολισμούς ήταν κάτα κάποιον τρόπο… καθημερινότητα.
«Εμάς έτυχε περίπτωση που έγινε στα 50 μέτρα από το σπίτι μας, έσκαγαν πλαστικές σφαίρες και καπνογόνα πάνω στους τοίχους.
Πήγε να περάσει μια πομπή από κυβερνητικά οχήματα, ο κόσμος βγήκε στις αυλές και άρχισαν να τους πετούν αντικείμενα. Μέσα σε λίγα λεπτά κατέβηκε κόσμος εκεί και έγινε χαμός» περιέγραψε.
«Ακούγαμε πολλές φορές πυροβολισμούς. Μπορεί να κοιμόσουν το βράδυ στο σπίτι και να ακούς πυροβολισμούς. Έτυχε να περπατάμε στη Σαβάνα Γκράντε που είναι ο κεντρικός πεζόδρομός τους, και ξαφνικά να ακούμε πυροβολισμούς μέσα από το μετρό και ο κόσμος να φεύγει τρέχοντας. Αυτό εκεί ήταν η καθημερινότητα».
Μετά από την εμπειρία του στη Βενεζουέλα, η διαφορά με την Ελλάδα, στα μάτια του μοιάζει χαοτική. Όπως λέει ο ίδιος, στους Βενεζουελάνους φίλους του, φαίνεται περίεργο το ότι μπορεί να γυρίσει με τα πόδια στο σπίτι του το βράδυ στην Ελλάδα.
«Αλλιώς περπατάς στον δρόμο εκεί, αλλιώς εδώ. Στην Ελλάδα μπορεί να περπατάς και να μιλάς στο κινητό, εκεί δεν θα το έκανες ποτέ αυτό. Στη Βενεζουέλα επίσης δεν θα έβγαινες νύχτα στον δρόμο.
Όταν επιστρέψαμε, κάναμε βιντεοκλήση σε φίλους εκεί ενώ γυρνούσαμε από ξενύχτι και τους φαινόταν απίστευτο, μας ρωτούσαν αν γυρνάμε στο σπίτι μας με τα πόδια το βράδυ» είπε.
Οι φίλοι του, με τους οποίους έχει κρατήσει επαφή, πλέον τηρούν μια στάση… αναμονής για την επόμενη μέρα στη χώρα, παρά το γεγονός ότι στην αρχή υπήρχε αίσθημα ευφορίας.
«Όλοι είναι μουδιασμένοι τώρα. Στην αρχή υπήρχε αίσθημα ευφορίας ότι αλλάζουν τα πράγματα, αλλά τώρα περιμένουν να δουν τι θα αλλάξει» είπε.
Οι επιχειρήσεις εκφοβισμού του καθεστώτος Μαδούρο στους πολίτες, αμέτρητες. Σύμφωνα με τον Νίκο όμως, είχαν τα αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που επεδίωκε η κυβέρνηση.
«Ο κόσμος πείσμωνε περισσότερο. Τα πράγματα δεν ήταν τόσο απλά, διότι όντως εξαφανίστηκαν άνθρωποι κλπ και όλα αυτά δυνάμωναν τους ανθρώπους. Κάθε φορά που ακουγόταν π.χ. ότι είχε εξαφανιστεί κάποιος, ο κόσμος πείσμωνε. Στη Βενεζουέλα υπάρχουν μέρη που δεν έχουν ούτε τρεχούμενο νερό. Εκεί δεν αντιδρούσε ο κόσμος, διότι σκεφτόταν “τι είχαμε τι χάσαμε”.
Εμείς στο κτίριο που μέναμε δεν είχαμε πρόβλημα με το νερό, ωστόσο στην περιοχή γίνονταν διακοπές. Υπήρχαν φορές που δεν είχαμε ρεύμα, και μάλιστα είχε τύχει να μας το κόψουν για δύο μέρες. Πετούσαμε όλα τα προϊόντα του ψυγείου στα σκουπίδια, και το πρόβλημα ήταν ότι δεν μπορούσες να βρεις να αγοράσεις άλλα» ανέφερε.
Μιλώντας για το αν οι πολίτες έδειχναν εμπιστοσύνη στα Σώματα Ασφαλείας της χώρας είπε:
«Εξαθλιωμένοι είναι και οι αστυνομικοί, και οι χαμηλόβαθμοι στρατιωτικοί. Οι εγκληματίες σκότωναν αστυνομικούς για να πάρουν καθαρά όπλα τα οποία δεν έχουν εμπλακεί σε έγκλημα».
«Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν το ότι δεν υπήρχαν προϊόντα και φάρμακα, αλλά κυρίως η κοινωνική κατάντια, το ότι γιγαντώθηκε η εγκληματικότητα και θεωρούσαν φυσιολογικό να δεις έναν άνθρωπο πεθαμένο στη μέση του δρόμου.
Δυστυχώς δεν προκαλούσε καμία εντύπωση σε κάποιον αν άκουγε για απαγωγές και κλοπές. Υπάρχουν γενιές ανθρώπων που αυτό το θεωρούν φυσιολογικό» σχολίασε στο τέλος.
