Η 25η Μαρτίου έχει συνδυαστεί γαστρονομικά με τον μπακαλιάρο με σκορδαλιά. Πώς όμως προέκυψε αυτό το έθιμο;
Η καθιέρωση του μπακαλιάρου με σκορδαλιά στο ελληνικό τραπέζι της 25ης Μαρτίου δεν είναι τυχαία, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα συνδυασμού θρησκευτικών, ιστορικών και πρακτικών παραγόντων που διαμορφώθηκαν μέσα στους αιώνες.
Η νηστεία πριν από το Πάσχα είναι η αυστηρότερη και η μεγαλύτερη σε διάρκεια νηστεία του χριστιανισμού. Κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής, η Εκκλησία επέτρεπε στους πιστούς να φάνε ψάρι μόνο δύο φορές, συγκεκριμένα του Ευαγγελισμού και την Κυριακή των Βαΐων.
Η επιλογή συγκεκριμένα του μπακαλιάρου για την 25η Μαρτίου ήταν τυχαία, λόγω των συνθηκών.
Είχε να κάνει κυρίως με την αδυναμία των κατοίκων της ενδοχώρας να προμηθεύονται άμεσα και οικονομικά φρέσκο ψάρι. Παρά το ότι ο μπακαλιάρος δεν είναι ένα «ελληνικό» ψάρι, καθώς απαντάται κυρίως στις ακτές του βορειοανατολικού Ατλαντικού, το γεγονός ότι γίνεται παστός τον καθιστά ένα τρόφιμο φθηνό κι εύκολο στη συντήρηση.
Ο μπακαλιάρος έφτασε στο ελληνικό τραπέζι περί τον 15ο αιώνα και καθιερώθηκε άμεσα ως το εθνικό φαγητό της 25ης Μαρτίου, καθώς με εξαίρεση τα νησιά μας, το φρέσκο ψάρι αποτελούσε πολυτέλεια για τους φτωχούς κατοίκους της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Έτσι, ο παστός μπακαλιάρος, που δεν χρειαζόταν ιδιαίτερη συντήρηση, αποτέλεσε την εύκολη και φθηνή συνάμα λύση, έθιμο που κρατά μέχρι τις μέρες μας.
Όσο για τη σκορδαλιά, δεν είναι σαφές γιατί επικράτησε. Ταιριάζει με το συγκεκριμένο ψάρι, ενώ πρόκειται και για ένα προσιτό υλικό που βρίσκεται σε κάθε σπίτι. Επίσης, το σκόρδο θεωρούνταν από την αρχαιότητα σύμβολο δύναμης και προστασίας.
