Η εκφρασμένη θέση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΕΔ-ΚΜ) κατά της ιδιωτικοποίησης της Εταιρίας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης (ΕΥΑΘ) και της εμπορευματοποίησης του νερού ως δημόσιου και κοινωνικού αγαθού, με την παράλληλη πρόταση για διαδημοτική διαχείριση του νερού, βρέθηκαν στο επίκεντρο των εργασιών ειδικής ημερίδας, που οργάνωσαν χθες η ΠΕΔ-ΚΜ και το Συντονιστικό Πολιτών και Φορέων SOSTE ΤΟ ΝΕΡΟ, στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης.
Στο πλαίσιο της ημερίδας έγινε και εμπεριστατωμένη παρουσίαση της εμπειρίας δημιουργίας και λειτουργίας μοντέλου διαδημοτικής διαχείρισης υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης (VATEN SYD), στην ευρύτερη περιοχή του Μάλμε της Σουηδίας.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΠΕΔ-ΚΜ, τις εργασίες της ημερίδας άνοιξε ο αντιπρόεδρος της ΠΕΔ-ΚΜ, Δήμαρχος Θέρμης, Θόδωρος Παπαδόπουλος, ο οποίος αναφέρθηκε στις ενέργειες που έχουν δρομολογήσει η ΠΕΔ-ΚΜ και οι δήμοι για «να αποτρέψουμε αυτό που η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει, δηλαδή την ιδιωτικοποίηση του νερού». «Όλοι εμείς οι δήμαρχοι αυτό που λέμε, πρέπει να το εννοούμε», τόνισε, ζητώντας από τους συναδέλφους του αιρετούς να αποκτήσουν τη «ζωηράδα», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, που χρειάζεται για να αποτρέψουν όντως την ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ.
Συνεργασία και σύμπραξη δήμων
Το επί 37 χρόνια εκλεγμένο αυτοδιοικητικό στέλεχος στο δήμο Μάλμε, πρώην αντιδήμαρχος και νυν πρόεδρος της σουηδικής διαδημοτικής διαχείρισης υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης για το νερό VATER SYD, Μανώλης Μορφιαδάκης, αναφέρθηκε στους σημαντικότερους σταθμούς της πολυετούς ενασχόλησής του με τη διαχείριση του νερού και τα δεδομένα που ισχύουν στη Σουηδία.
Τόνισε ότι στη Σουηδία με νόμο απαγορεύεται η πώληση του νερού σε ιδιώτες και ότι είναι δημοτική περιουσία, κατάκτηση που επιτεύχθηκε εδώ και πολλά χρόνια μετά από ουσιαστικό διάλογο με όλα τα πολιτικά κόμματα, τους συναρμόδιους φορείς και τις κοινωνικές δυνάμεις. Σύμφωνα πάντα με την ανακοίνωση, χαρακτήρισε την ιδιωτικοποίηση του νερού ως «πλήγμα για τους καταναλωτές, γιατί σκοπός των ιδιωτικών εταιριών είναι αποκλειστικά και μόνο το κέρδος». Επίσης, βασική προϋπόθεση για την επιτυχία της διαδημοτικοποίησης της διαχείρισης του νερού στη Θεσσαλονίκη, για τον κύριο Μορφιαδάκη, είναι «η συνεργασία και η σύμπραξη των δήμων, κάτι που θα εμπόδιζε ακόμα και τη σκέψη για ιδιωτικοποίηση», όπως υποστήριξε.
Η Αυτοδιοίκηση θέλει και μπορεί
Κατά τον πρόεδρο της ΠΕΔ-ΚΜ, και δήμαρχο Νεάπολης-Συκεών, Σίμο Δανιηλίδη, η δημιουργία μιας διαδημοτικής εταιρίας ύδρευσης και αποχέτευσης είναι «η μόνη βιώσιμη και κοινωνικά αποδεκτή λύση». Ο ίδιος, σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΠΕΔ-ΚΜ, χαρακτήρισε “αμφιβόλου νομιμότητας και συνταγματικότητας” την επικείμενη κυβερνητική ανακοίνωση των όρων για την τελική προσφορά των υποψηφίων αγοραστών της ΕΥΑΘ για να προχωρήσει ο διαγωνισμός στη δεύτερη φάση του.
Όπως τόνισε ο πρόεδρος της ΠΕΔ-ΚΜ, σήμερα η διαχείριση του νερού σε όλη τη χώρα, εκτός από τη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα, είναι αποκλειστική αρμοδιότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. «Γιατί λοιπόν η Αυτοδιοίκηση στη Θεσσαλονίκη να μην έχει τη δυνατότητα να αναλάβει τη διαχείριση του νερού; Γιατί αποκλείστηκε, χωρίς συζήτηση, μία τέτοια επιλογή; Εμείς λέμε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει τη δυνατότητα να αναλάβει τη διαχείριση του νερού, και το αποδεικνύουμε. Και θέλουμε και μπορούμε ως Αυτοδιοίκηση να σηκώσουμε αυτό το βάρος», τόνισε.
Εξάλλου, ο κ. Δανιηλίδης υπενθύμισε ότι τα δημοτικά συμβούλια στους δήμους της Θεσσαλονίκης και η ΠΕΔ-ΚΜ έχουν από καιρό ταχθεί κατά της ιδιωτικοποίησης της ΕΥΑΘ μέσω του ΤΑΙΠΕΔ και υπέρ της διεξαγωγής δημοψηφίσματος, αλλά, όπως είπε, «η πολιτεία αρνείται να εκδώσει τα σχετικά Προεδρικά Διατάγματα, και θα πρέπει να συνεννοηθούμε με όλους τους φορείς ώστε να προχωρήσουμε σε ένα άτυπο δημοψήφισμα».
Ειδική νομοθετική ρύθμιση
Σε ό,τι αφορά την πρόταση διαδημοτικοποίησης της ΕΥΑΘ, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι “δεν αποτελεί απλά μια αναγκαστική επιλογή, αλλά την καλύτερη επιλογή από όλες τις πιθανές -κατατεθειμένες ή μη- εναλλακτικές προτάσεις”, μέσω της οποίας “ενισχύεται και διασφαλίζεται περισσότερο ο δημόσιος χαρακτήρας της ΕΥΑΘ”.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΕΔ-ΚΜ, “το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο μπορεί να δώσει πολλά στοιχεία για τη διατύπωση του μοντέλου λειτουργίας της διαδημοτικής ΕΥΑΘ. Δεν καλύπτει όμως πλήρως τη δημοτικοποίηση και απαιτείται ειδική νομοθετική ρύθμιση”. Η πρόταση αυτή, όπως είπε, θα αποτελέσει αντικείμενο δημόσιου διαλόγου με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ώστε να υπάρξει έως το τέλος του χρόνου προσδιορισμός των βασικών στοιχείων της πρότασης και να προχωρήσει και η συζήτηση με την κυβέρνηση.
“Να γίνει άμεσα άτυπο δημοψήφισμα”
Ο πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων ΕΥΑΘ και μέλος της Γραμματείας SOSTE ΤΟ ΝΕΡΟ, Γιώργος Αρχοντόπουλος, σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΠΕΔ-ΚΜ, αναφέρθηκε στις ενέργειες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα εκ μέρους των εργαζομένων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο για να αποτραπεί η ιδιωτικοποίηση της εταιρίας, επαναλαμβάνοντας ότι η Κομισιόν δεν πιέζει για ιδιωτικοποίηση, αλλά είναι καθαρά επιλογή της ελληνικής κυβέρνησης.
Σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε και ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης, ο οποίος , σύμφωνα πάντα με την ανακοίνωση, κωδικοποίησε πέντε στοιχεία στο θέμα της διαχείρισης του νερού και σημείωσε: Να γίνει μια διαδημοτική επιχείρηση, αλλά βασισμένη αυστηρά σε ευρωπαϊκά πρότυπα. Επίσης, επισήμανε ότι προσωπικά δεν απορρίπτει αβλεπί την ανάθεση του μάνατζμεντ σε κάποιον έμπειρο διαχειριστή.
Το παράδειγμα του Μάλμε
Στο τεχνικό μέρος της σουηδικής εμπειρίας για την εξασφάλιση, τη διαχείριση και την παροχή νερού από τους δήμους στους πολίτες, εστίασε στην παρουσίασή του ο διευθυντής του VATER SYD, Jorgen Johansson.
Κάνοντας μια ιστορική αναδρομή, ενημέρωσε τους παριστάμενους ότι το 1994 αποφασίστηκε να ιδιωτικοποιηθεί η εταιρεία ύδρευσης στην τρίτη σε μέγεθος πόλη της Σουηδίας, το Μάλμε. Οι υπάλληλοι, μαζί με τη διοίκηση της εταιρείας και την αντιπολίτευση του δημοτικού συμβουλίου, πάλεψαν ενάντια στην ιδιωτικοποίηση και τελικά υπέβαλε προσφορά στο διαγωνισμό και η ίδια η δημόσια εταιρεία. Το αποτέλεσμα του διαγωνισμού καθυστέρησε και το θέμα του νερού βρέθηκε στο επίκεντρο των δημοτικών εκλογών, με τη νέα πλειοψηφία του δημοτικού συμβουλίου να αποφασίζει να παραμείνει το νερό στον έλεγχο του δημοσίου.
Τον Ιανουάριο του 2008 το Μάλμε ξεκίνησε μια νέα σύμπραξη με τη γειτονική πόλη Λουντ. Οι δύο δήμοι αποφάσισαν να μοιραστούν πόρους και γνώση και ίδρυσαν μια Ομοσπονδία Ύδρευσης που παρέχει πλέον υπηρεσίες ύδρευσης και διαχείρισης λυμάτων και στους δύο δήμους. Το συνδικάτο των δημοτικών υπαλλήλων Kommunal βοήθησε και υποστήριξε τη διαδικασία, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών και τη διατήρηση των θέσεων εργασίας.