">
Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Επανήλθαν για μία ακόμη φορά στο προσκήνιο τα σενάρια περί εξόδου της χώρας μας από το ευρώ συνοδευόμενα από τις αντίστοιχες διαψεύσεις, ενώ πολλά είναι τα ανοιχτά «μέτωπα» που πρέπει να διευθετηθούν. Οι εγγυήσεις που ζητά η Φινλανδία, το δεύτερο πακέτο διάσωσης και η συμμετοχή των ιδιωτών σε αυτό, καθώς και οι διαπραγματεύσεις με την τρόικα, η οποία πιέζει για γρηγορότερους ρυθμούς, βρίσκονται στο επίκεντρο των κρίσιμων συζητήσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη αυτές τις ημέρες.
«Εφόσον υπάρχει από μας μια πλήρης κωλυσιεργία όσον αφορά την υλοποίηση συγκεκριμένων μέτρων για να μειωθεί το έλλειμμα, ειδικά το πρωτογενές, είναι προφανές ότι αρχίζει να χάνεται η υπομονή όσον έλεγαν μέχρι τώρα ότι η Ελλάδα πρέπει να βοηθηθεί», δηλώνει στον «Τ.Θ.» ο Βασίλης Πολυμένης (φωτογραφία) Επίκουρος καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο ΑΠΘ, σχολιάζοντας το γιατί τα σενάρια αυτά επανήλθαν στο προσκήνιο τη δεδομένη χρονική στιγμή. «Νομίζω ότι αρχίζουμε και περπατάμε σε πολύ λεπτό πάγο πλέον», προσθέτει.
Σημειώνει ότι οι αποφάσεις της 21ης Ιουλίου δίνουν για πρώτη φορά στη χώρα μας την ευκαιρία να «συμμαζέψει» κάποια πράγματα, αλλά, «θέλει γενναιότητα και ταχύτητα και τότε ίσως μπορέσουμε να δούμε μια άσπρη μέρα». Προς το παρόν, σημειώνει δεν φαίνεται κάτι τέτοιο.
Οι εγγυήσεις που ζητά η Φινλανδία
Επιπλέον πρόβλημα για την Ελλάδα αποτελούν και οι εγγυήσεις που θέτει η Φινλανδία προκειμένου να συμμετάσχει στο δεύτερο «πακέτο» βοήθειας προς την Ελλάδα. Για μια «πολύ λεπτή κατάσταση», κάνει λόγο ο κ. Πολυμένης και σημειώνει ότι το πρόβλημα με τη Φινλανδία αναδεικνύει τον βιαστικό ή επιπόλαιο τρόπο με τον οποίο το οικονομικό επιτελείο χειρίστηκε το θέμα. Όπως εξηγεί δεν είναι απλά θέμα του να «τα βρούμε» με τους Φινλανδούς και αναφέρεται στα νομικά θέματα των ομολόγων που έχουν τις λεγόμενες «ρήτρες άρνησης». «Αυτό σημαίνει ότι όταν δώσεις σε κάποιον εγγύηση είσαι υποχρεωμένος να δώσεις και σε μένα», τονίζει και προσθέτει ότι κάποια ελληνικά ομόλογα, ευτυχώς όχι πολλά, έχουν και τέτοιες ρήτρες οπότε θα έπρεπε να είμαστε πιο προσεκτικοί όταν βλέπουμε τη λέξη εγγυήσεις πάνω σε ομόλογα «γιατί είναι δυνατόν να ενεργοποιήσουν μια χιονοστιβάδα απαιτήσεων από άλλους ομολογιούχους, ξαφνικά, τις οποίες θα είμαστε αναγκασμένοι να δώσουμε, γιατί αλλιώς θα θεωρούμαστε ότι έχουμε κάνει default».
Θεωρεί πάντως απίθανο να πάρουν τις εγγυήσεις οι Φινλανδοί γιατί «θα δημιουργήσουν νομικό προηγούμενο» και σημειώνει ότι για αυτό γίνεται προσπάθεια να βρεθεί μια μέση λύση, η οποία όμως «πρέπει να είναι αποδεκτή και από τις άλλες χώρες που μας δανείζουν». Πάντως, επικρίνει τη στάση των Φινλανδών καθώς δείχνει «ότι δεν έχουν συμπαράσταση».
Σημειώνεται ότι τη δέσμευση της ευρωζώνης να βρεθεί λύση στο θέμα των εγγυήσεων, εξέφρασε χθες ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν Φαν Ρομπάι, μετά τη συνάντηση που είχε στο Ελσίνκι με τον Φινλανδό πρωθυπουργό Γίρκι Κατάϊνεν.
Τα ερωτηματικά της συμμετοχής των ιδιωτών
Σχετικά με το αν θα καταφέρει η Ελλάδα να πιάσει το στόχο του 90% της συμμετοχής των ιδιωτών στο νέο «πακέτο» βοήθειας, ο επίκουρος καθηγητής Χρηματοοικονομικών του ΑΠΘ, δηλώνει ότι υπάρχει μια πιθανότητα να πάμε κοντά στο 90% «αλλά το θέμα είναι το κατά πόσο μας συμφέρει».
Ο κ. Πολυμένης αναδεικνύει δύο ερωτηματικά που εγείρονται από το πρόγραμμα συμμετοχής των ιδιωτών. Το πρώτο, όπως τονίζει, είναι ότι υπήρξε «τεχνικό φάουλ» και δεν ξεχωρίστηκε από την αρχή στην πρόταση, ότι τα ομόλογα που λήγουν μέσα στα επόμενα δύο χρόνια είναι αυτά που μας ενδιαφέρουν, κάτι που, όπως προσθέτει, προσπαθεί να διορθώσει τώρα το υπουργείο Οικονομικών, με την επιστολή που έστειλε πρόσφατα στις τράπεζες. Το δεύτερο, είναι σε ποιο βαθμό θα υπάρχει συμμετοχή για αυτά τα ομόλογα, που είναι να λήξουν σύντομα, «γιατί αν δεν επιτευχθεί συμμετοχή σε αυτό το κομμάτι, τότε φοβάμαι ότι το χρέος μας δεν είναι βιώσιμο». Όπως εξηγεί, το χρέος γίνεται βιώσιμο μόνο αν φέρουν νέο χρήμα στο σύστημα και αυτό γίνεται μόνο όταν ανανεώνονται ομόλογα που λήγουν «τώρα στα κοντά». Όπως εξηγεί, η χώρα μας βγαίνει και δανείζεται «φρέσκο» χρήμα «με τους πολύ καλούς όρους που μας έχει δώσει η ευρωζώνη μετά την απόφαση της 21ης Ιουλίου» και αυτό το «ρίχνουμε» για να αγοράσουμε διασφαλίσεις «ΑΑΑ» και να θωρακίσουμε τα νέα ομόλογα με τα οποία ανταλλάσσονται τα παλιά. Αυτό έχει ένα κόστος για τη χώρα, κόστος το οποίο θα ήταν ανεκτό αν αυτή η ανταλλαγή αφορούσε μόνο ομόλογα που είναι να λήξουν έως και δύο χρόνια από σήμερα.
Σενάρια και δηλώσεις υποστήριξης
Στις Βρυξέλλες συνεδριάζει από χθες η ομάδα εργασίας του Συμβουλίου των υπουργών Οικονομίας της ΕΕ με σκοπό την προετοιμασία του επόμενου συμβουλίου των Υπουργών το οποίο θα συνέλθει στο τέλος της ερχόμενης εβδομάδας. Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται το δεύτερο «πακέτο» προς την Ελλάδα αλλά και οι εγγυήσεις που ζητούν οι Φινλανδοί, την ώρα που οργιάζουν οι φήμες περί εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ, ενώ από τον ξένο Τύπο δεν λείπουν και τα ευφάνταστα σενάρια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το δημοσίευμα της γερμανικής οικονομικής εφημερίδας Handelsblatt. Σύμφωνα με το φανταστικό σενάριο που εκπόνησε ομάδα οικονομολόγων και δημοσίευσε η εφημερίδα, τον Φεβρουάριο του 2012 η κρίση στη χώρα κορυφώνεται και οι Έλληνες πολίτες εξεγείρονται, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα να πέσει η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Στο δεύτερο επεισόδιό του το σενάριο προβλέπει εκλογή του Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος ως πρωθυπουργός ανακοινώνει τον Απρίλιο του 2012 την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη και την επιστροφή στη δραχμή…
Πάντως, το θέμα επανέφεραν και στελέχη του γερμανικού κυβερνητικού συνασπισμού, στα οποία έσπευσε να απαντήσει η Γερμανίδα Καγκελάριος, λέγοντας ότι «από τεχνικής και νομικής πλευράς δεν υπάρχει καμία πιθανότητα, αποχώρησης από την ευρωζώνη κάποιας υπερχρεωμένης χώρας», ενώ πρόσθεσε ότι κάτι τέτοιο θα πυροδοτούσε και ντόμινο που θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο για το νομισματικό σύστημα της χώρας.
Σημειώνεται ότι η βαριά ήττα του κόμματος της Γερμανίδας Καγκελαρίου, Άγκελα Μέρκελ, στην ίδια της την εκλογική περιφέρεια στο κρατίδιο Μαγδεμβούργου-Πομερανίας, προβληματίζει τις Βρυξέλλες, αφού στο τέλος του μήνα το γερμανικό κοινοβούλιο αποφασίζει για το δεύτερο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα. Το ενδεχόμενο εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ απέκλεισε πάντως ο πρόεδρος της ΕΕ κ. Χ. Ρομπέι, ο οποίος είχε χθες και τηλεφωνική επικοινωνία με τον Έλληνα πρωθυπουργό. Την ίδια ώρα, «ευέξαπτους κάθε είδους» χαρακτηρίζει ο πρόεδρος του Eurogroup, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ όσους καλλιεργούν κλίμα εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ, ενώ ο Ζαν-Κλοντ Τρισέ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, κρίνοντας επιτακτική ανάγκη την ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωζώνης και την εφαρμογή των αποφάσεων της 21ης Ιουλίου για την Ελλάδα.
Παράλληλα, μήνυμα στήριξης της Ελλάδας και της συνοχής της Ευρωζώνης έστειλαν με δηλώσεις τους ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο και η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ.
Δηλώσεις περί… δραχμής και εντός συνόρων
Δηλώσεις περί… δραχμής υπήρξαν χθες και εντός συνόρων, εκτός αυτών που προήλθαν από το εξωτερικό. Μιλώντας στο «Βήμα 99,5», η υπουργός Παιδείας, Άννα Διαμαντοπούλου τάχθηκε κατά των πρόωρων εκλογών, ενώ προειδοποίησε ότι στην περίπτωση αδυναμίας λήψης αποφάσεων και εσωτερικού χάους, όλα τα αρνητικά σενάρια είναι ανοιχτά - συμπεριλαμβανομένου της εξόδου από την Ευρωζώνη. «Εάν οδηγηθούμε σε εσωτερικό χάος και ο χρόνος φεύγει χωρίς ισορροπία όλοι οι κίνδυνοι είναι ανοιχτοί, ακόμη και ο κίνδυνος ο επόμενος πρωθυπουργός να μην είναι πρωθυπουργός του ευρώ», είπε. Η υπουργός παραδέχτηκε ότι οι ρυθμοί της κυβέρνησης θα μπορούσαν να ήταν ταχύτεροι, ωστόσο τόνισε ότι η κοινωνία, κόντρα στη λογική της, τα αλλάζει όλα και αυτό δεν είναι πάντα εύκολο.
Η ΝΔ εξαπέλυσε προσωπική επίθεση στην Άννα Διαμαντοπούλου, σχολιάζοντας τις δηλώσεις της. «Μόνο και μόνο που λέει τη λέξη 'δραχμή', η κ. Διαμαντοπούλου τρομοκρατεί τους πολίτες και προκαλεί τεράστια ζημιά στην εθνική μας οικονομία», δήλωσε ο εκπρόσωπος του κόμματος Γιάννης Μιχελάκης». Για εκβιαστικά διλήμματα κατηγόρησε από την πλευρά του την κυβέρνηση και ο ΣΥΝ με αφορμή τις σημερινές δηλώσεις της υπουργού Παιδείας.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος του ΣΕΒ κ. Δ. Δασκαλόπουλος, μιλώντας σε εκδήλωση για την επίσημη παρουσίαση της μελέτης του οίκου McKinsey «Η Ελλάδα 10 χρόνια μπροστά», στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», δήλωσε: «Αν δεν μπορέσουμε ή δεν αντέξουμε να συμπορευθούμε με τον σκληρό Ευρωπαϊκό πυρήνα, νομοτελειακά θα εξωθηθούμε εκτός ευρώ. Κι αυτό σημαίνει ότι, από τη μία ημέρα στην άλλη, η χώρα μας θα ξανακυλήσει στη δεκαετία του 1950. Αυτό είναι το εφιαλτικό σενάριο που πρέπει να αποτρέψουμε». Σημειώνεται ότι η μελέτη καταλήγει σε 100 συγκεκριμένες προτάσεις μεταρρυθμίσεων και δράσεων με την υλοποίηση των οποίων, όπως αναφέρεται, η ελληνική οικονομία θα πετύχει την επόμενη δεκαετία ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης πάνω από 3% (διπλάσιο από αυτό που θεωρείται σήμερα εφικτός) ενώ θα δημιουργηθούν 500.000 νέες θέσεις εργασίας και το ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 50 δισ. ευρώ.
