Τις δυσλειτουργίες που παρουσιάζει το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, καταγράφει η έκθεση του ΟΟΣΑ που παρέδωσε αυτοπροσώπως στις αρχές της περασμένης εβδομάδας ο γενικός γραμματέας του Οργανισμού Άνχελ Γκουρία στην υπουργό Παιδείας Άννα Διαμαντοπούλου. Η υπουργός εκτός από τις δυσλειτουργίες αυτές θα πρέπει να αντιμετωπίσει όμως και ένα «θερμό» Φθινόπωρο, καθώς αναμένονται αντιδράσεις για το ν/σ για τα ΑΕΙ ενώ δάσκαλοι και καθηγητές προειδοποιούν ήδη για κινητοποιήσεις με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, διαμαρτυρόμενοι μεταξύ άλλων για τις περικοπές στους μισθούς τους.
Η έκθεση του ΟΟΣΑ αποτελεί μία πλήρη ακτινογραφία και για τις τρεις βαθμίδες Εκπαίδευσης. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του κ. Γκουρία, όσον αφορά στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια, χρειάζεται αποκέντρωση γιατί, όπως είπε, το σύστημα είναι κεντρικό και αυτό αποτελεί μεγάλη πρόκληση. Στην Ανώτατη εκπαίδευση, σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχουν ζητήματα που έχουν να κάνουν με τις εγγραφές και τις αποφοιτήσεις και τη σύνδεση των σπουδών με την αγορά εργασίας.
Αναλυτικότερα, όπως προκύπτει από την έκθεση, η Ελλάδα εμφανίζεται να υστερεί στο διεθνές πρόγραμμα μαθητικής αξιολόγησης PISA σε σχέση με χώρες που έχουν την ίδια ή και χαμηλότερη οικονομική ανάπτυξη, ενώ την τελευταία δεκαετία χώρες που ξοδεύουν το ίδιο ή και χαμηλότερο ποσό ανά μαθητή, σε σχέση με την Ελλάδα, εμφανίζουν μεγαλύτερη πρόοδο στις μαθητικές επιδόσεις. Αντίθετα, η πρόοδος των Ελλήνων μαθητών κινείται με πιο αργούς ρυθμούς.
Αναφέρεται επίσης ότι ο λόγος εκπαιδευτικός / μαθητές, καθώς και ο αριθμός των μαθητών ανά τάξη, είναι από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη, ενώ οι εκπαιδευτικοί διδάσκουν τις λιγότερες ώρες την εβδομάδα σε σχέση με όλους τους ευρωπαίους συναδέλφους τους.
Από την έρευνα του ΟΟΣΑ, πάντως, προκύπτει ότι οι μισθοί των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα είναι χαμηλότεροι από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ. Παράλληλα, ο μέσος μισθός σε σχέση με τον αριθμό των μαθητών ξεπερνάει τον μέσο όρο των χωρών - μελών του Οργανισμού.
Επιπλέον, η Ελλάδα είναι μια από τις ελάχιστες χώρες της Ευρώπης, όπου απουσιάζει ένα σύστημα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και του έργου τους όπως και αξιόπιστοι δείκτες μέτρησης της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας του συστήματος.
Αν και αναγνωρίζεται η θεαματική αύξηση του αριθμού των μαθητών που ολοκληρώνουν τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και συνεχίζουν τις σπουδές τους στην τριτοβάθμια, σημειώνεται στην έκθεση ότι η Ελλάδα κατέχει το μικρότερο ποσοστό των φοιτητών ανάμεσα στις χώρες της Ευρώπης που ολοκληρώνουν τις σπουδές τους στον προβλεπόμενο χρόνο φοίτησης.
Συγκεντρωτικό το σύστημα
Αναφέρεται, ακόμη, ότι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι ένα από τα πλέον συγκεντρωτικά στην Ευρώπη, την ίδια ώρα που σε άλλες χώρες υπήρξε θεαματική αποκέντρωση με τα σχολεία και τα πανεπιστήμια να αντεπεξέρχονται με επιτυχία στις ανάγκες των μαθητών και των φοιτητών, αλλά και να βελτιώνουν τις συνθήκες εργασίας του εκπαιδευτικού προσωπικού και των ερευνητών.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, η μορφολογία του εδάφους, με τις πολλές μικρές ορεινές κοινότητες και τα μικρά νησιά, αποτελεί μια επιπλέον πρόκληση για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, προσθέτοντας ότι η εμπειρία από πολλές χώρες του ΟΟΣΑ αποδεικνύει ότι η αυτή η πρόκληση μπορεί να αντιμετωπιστεί με επιτυχία.
Στην έκθεση σημειώνεται ότι η σημερινή κυβέρνηση έχει προωθήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις στις τρεις βαθμίδες της εκπαίδευσης αλλά και τη διοικητική δομή του εκπαιδευτικού συστήματος. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον θεσμό του νέου σχολείου και το νόμο - πλαίσιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Όπως επισημαίνεται, οι μεταρρυθμίσεις αυτές κινούνται στο πνεύμα των «καλύτερων πρακτικών που έχουν υιοθετηθεί στις χώρες του ΟΟΣΑ».
Η κ. Διαμαντοπούλου παραλαμβάνοντας την έκθεση, έκανε λόγο για «ένα σύνολο εξαιρετικά σημαντικών συστάσεων και προτάσεων, τις οποίες πήραμε και παίρνουμε υπ΄ όψιν σε όλη την προσπάθεια των αλλαγών στην Παιδεία».
Κενά στα σχολεία
Εν τω μεταξύ, «πονοκέφαλο» για την κ. Διαμαντοπούλου αναμένεται να αποτελέσουν και τα κενά στα σχολεία με την έναρξη της σχολικής χρονιάς. Η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδος (ΔΟΕ) προειδοποίησε πρόσφατα ότι τα κενά σε εκπαιδευτικό προσωπικό θα υπερβούν τις 20.000 για την επόμενη σχολική χρονιά, κάτι που, όπως σημειώνει, προκύπτει από τις ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας.
Ειδικότερα, η ΔΟΕ αναφέρει χαρακτηριστικά ότι οι συνταξιοδοτήσεις μέχρι τις 10 Αυγούστου θα είναι περίπου 11.000 και οι διορισμοί μονίμων εκπαιδευτικών 500-600. Επίσης, οι δάσκαλοι τονίζουν ότι οι πιστώσεις για πρόσληψη αναπληρωτών πλήρους ωραρίου τον Αύγουστο του 2011 θα είναι περίπου 5.000-6.000, έναντι 15.800 τον περσινό Αύγουστο.
«Δεκάδες άλλα ζητήματα που σχετίζονται με την ομαλή λειτουργία της εκπαιδευτικής διαδικασίας, όπως η έκδοση και διανομή των σχολικών βιβλίων, η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, οι αποσπάσεις-μετακινήσεις, οι επιλογές σχολικών συμβούλων κ.ά. βρίσκονται κυριολεκτικά στον αέρα», επισημαίνει ακόμη η ΔΟΕ η οποία το επόμενο χρονικό διάστημα πρόκειται να ζητήσει συνάντηση με όλα τα πολιτικά κόμματα και να εκδώσει ανοιχτές επιστολές προς γονείς και εκπαιδευτικούς.
ΝΔ: Οι μαθητές θα έχουν βιβλία το Σεπτέμβρη;
Κριτική στους χειρισμούς της κυβέρνησης αναφορικά με την εκτύπωση των σχολικών βιβλίων ασκεί ο υπεύθυνος του Τομέα Πολιτικής Ευθύνης Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων της Νέας Δημοκρατίας, βουλευτής Β’ Αθηνών, κ. Άρης Σπηλιωτόπουλος.
Ο κ. Σπηλιωτόπουλος τονίζει σε σχετική του δήλωση ότι η ΝΔ από τον περασμένο Απρίλιο είχε επισημάνει διάφορα γεγονότα «που συνηγορούσαν στην τελική καθυστέρηση της διαδικασίας εκτύπωσης των βιβλίων», ενώ επανειλημμένως είχε επιστήσει την προσοχή στο Υπουργείο Παιδείας «ότι η κατάργηση του Οργανισμού Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων (ΟΕΔΒ), στην οποία προχώρησε μονομερώς η κυβέρνηση, θα σήμαινε την μη έκδοση των βιβλίων για τους μαθητές».
«Στις διαρκείς εκκλήσεις μας, εδώ και τέσσερις μήνες, αλλά και σε σχετική ερώτησή μας στην Βουλή προς τα συναρμόδια Υπουργεία Παιδείας, Ανάπτυξης, Οικονομικών και Εσωτερικών για την αδικαιολόγητη καθυστέρηση της εκτύπωσης και αποστολής των βιβλίων στα σχολεία, μόνο ο Υπουργός Εσωτερικών μπήκε στον κόπο να μας απαντήσει δηλώνοντας αναρμόδιος ακόμη και για τους συμβασιούχους, που έπρεπε να έχουν προσληφθεί στον Οργανισμό για την εκτύπωση των βιβλίων», τονίζει ο κ. Σπηλιωτόπουλος και προσθέτει: Είναι πραγματικά ανησυχητικό το γεγονός, ότι μέχρι σήμερα η κυβέρνηση αποφεύγει να μας απαντήσει ξεκάθαρα ότι οι μαθητές τον Σεπτέμβριο με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς θα έχουν, τουλάχιστον, τα βιβλία τους».