">
Την είδηση ότι η κοινοπραξία επέλεξε το σχέδιο του αγωγού TAP (Trans Adriatic Pipeline) για την αποστολή φυσικού αερίου προς την Ευρώπη (έναντι του ανταγωνιστή αγωγού Nabucco West), επιβεβαίωσε χθες ο περιφερειακός διευθυντής της βρετανικής BP Γκόρντον Μπιρέλ.
«Βρεθήκαμε ενώπιον δύο ισχυρών, ανταγωνιστικών μεταξύ τους σχεδίων. Τελικά, επιλέξαμε το ισχυρότερο», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο κ. Μπιρέλ. Σημειώνεται ότι η κοινοπραξία Shah Deniz II απαρτίζεται από τις εταιρείες BP, Statoil (Νορβηγία), Total (Γαλλία) και Socar (Αζερμπαϊτζάν). Ο αγωγός ΤΑΡ θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν, από την Κασπία. Θα διέρχεται από τη Βόρεια Ελλάδα και την Αλβανία, θα διασχίζει υποθαλάσσια την Αδριατική και θα καταλήγει στην Ιταλία.
Από τις Βρυξέλλες, όπου παρέστη στη Σύνοδο Κορυφής, ο Έλληνας πρωθυπουργός, σχολιάζοντας την επίσημη ανακοίνωση της κοινοπραξίας, δήλωσε ότι πρόκειται για ένα τεράστιο έργο, συνολικού ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ. Μόνο στην Ελλάδα, όπως είπε, το ύψος της άμεσης ξένης επένδυσης ξεπερνάει το 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ.
Ανέφερε ότι η επιλογή του αγωγού, αποτελεί μοχλό που μας σπρώχνει να βγούμε από την κρίση το ταχύτερο, δίνει «κουράγιο» και «αυτοπεποίθηση στο Ελληνικό λαό που δοκιμάζεται τόσο σκληρά» και «αποστομωτική απάντηση» σε όλους αυτούς - εντός και εκτός Ελλάδας - που περίμεναν μόνο «δυσάρεστα νέα».
«Η Ελλάδα έχει μπει πια στον αστερισμό των θετικών εξελίξεων. Μέχρι τώρα υπήρξαν αρκετές. Η αναγγελία του ΤΑΠ είναι η σημαντικότερη μέχρι σήμερα. Θα ακολουθήσουν σύντομα και άλλες…», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Σαμαράς.
Τα οφέλη
Σε ό,τι αφορά τα οφέλη από την κατασκευή του ΤΑΡ, ο κ. Σαμαράς είπε ότι η Ελλάδα και οι χώρες της περιοχής μας, «μόνο οφέλη θα έχουν, δηλαδή περισσότερη ενεργειακή ασφάλεια και σε καλύτερες τιμές». Ακόμα, είπε ότι «η εξέλιξη αυτή μετατρέπει την Ελλάδα σε ενεργειακό κόμβο, δηλαδή σε πόλο έλξης νέων επενδύσεων και νέων επιχειρήσεων».
Ειδικότερα, ο πρωθυπουργός αναφερόμενος στην σημασία του αγωγού επικεντρώθηκε στα παρακάτω σημεία:
• Πρώτον, αυτός ο αγωγός δεν ήταν το μόνο σχέδιο που υπήρχε για μεταφορά Αζέρικου Αερίου στην Ευρώπη. «Αναδείξαμε την υποψηφιότητα του ΤΑΠ και μέσα σε ελάχιστο χρόνο κερδίσαμε το έργο!»
• Δεύτερον, η δημιουργία ενός τόσο σημαντικού έργου βάζει την Ελλάδα σταθερά στο χάρτη των αγωγών και του ενεργειακού εφοδιασμού ολόκληρης της Ευρώπης. Αυτό αποτελεί μία πολυσήμαντη «ψήφο εμπιστοσύνης» στην Ελλάδα και στις προοπτικές του τόπου μας στον Ευρωπαϊκό χώρο. Μετά την αναγγελία του ΤΑΠ τα «σενάρια καταστροφής» της Ελλάδας και εξόδου της από το ευρώ, σταματάνε οριστικά. Γιατί δεν έχουν πια κανένα νόημα.
• Τρίτον, το ίδιο το έργο θα φέρει στην Ελλάδα, μέσα στα επόμενα χρόνια, 2000 άμεσες θέσεις εργασίας. Κι ακόμα 10.000 θέσεις εργασίας σε επιχειρήσεις που θα υποστηρίζουν το έργο. Και μάλιστα χωρίς απολύτως καμιά επιβάρυνση του Δημοσίου. Χώρια οι πρόσθετες θέσεις εργασίας για την περίοδο της κατασκευής του.
• Τέταρτον, ο ΤΑΠ θα δώσει σημαντικά φορολογικά έσοδα στην Ελλάδα. Αλλά και στις τοπικές οικονομίες κάθε περιοχής απ’ όπου θα περνά, στο κτήμα κάθε Έλληνα από όπου θα περνά, επίσης. «Να σημειωθεί ακόμα ότι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τη διέλευση ενός τέτοιου αγωγού είναι ουσιαστικά μηδενικές!», τόνισε ο πρωθυπουργός.
• Πέμπτον, η Ελλάδα θα έχει και έμμεση ωφέλεια αφού δεν θα εξαρτάται πια μόνο από έναν προμηθευτή αερίου. Ανοίγει ο δρόμος λοιπόν, για περισσότερη και φθηνότερη ενέργεια και μάλιστα ιδιαίτερα φιλική για το περιβάλλον, σύμφωνα με τον κ. Σαμαρά.
• Έκτον, αυξάνεται κατακόρυφα η γεωπολιτική σημασία της Ελλάδας τόσο για τα Βαλκάνια όσο και για την Ευρώπη συνολικά. Από τον αγωγό ΤΑΠ θα μπορούν, σε επόμενο στάδιο, να εφοδιάζονται και οι χώρες της Βαλκανικής.
• Έβδομον, ο ΤΑΠ θα μεταφέρει αρχικά 10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το χρόνο με προοπτική, όμως, να διπλασιάσει μελλοντικά τις δυνατότητες του με μικρό επιπλέον κόστος επένδυσης.
Βενιζέλος: Ψήφος εμπιστοσύνης
Ως «ψήφο εμπιστοσύνης» στην ελληνική οικονομία, χαρακτήρισε, από την πλευρά τους ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Βενιζέλος την απόφαση για τον αγωγό ΤΑΡ. Υπογραμμίζοντας τις πολλαπλές θετικές διαστάσεις της συγκεκριμένης επιλογής για τη χώρα ο κ. Βενιζέλος σημείωσε τον «καθοριστικό ρόλο του υπουργείου Εξωτερικών» στην τελική έκβαση.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, επισήμανε πως η απόφαση λειτουργεί «ως ένας πρόσθετος παράγοντας σταθερότητας και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή, τονώνοντας τις ελληνοτουρκικές και ελληνοαλβανικές σχέσεις». Προσέθεσε δε πως, επειδή πρόκειται για μια «μεγάλη άμεση επένδυση» που θα δημιουργήσει θέσεις απασχόλησης «και άλλες παράπλευρες ευκαιρίες» και επειδή «η οικονομία είναι ψυχολογία», η απόφαση λειτουργεί ως ένα μήνυμα αισιοδοξίας και ενθάρρυνσης για την ελληνική κοινωνία που έχει ταλαιπωρηθεί με έξι χρόνια ύφεσης και τρία χρόνια πολύ σκληρών μέτρων.
Ελληνική συμμετοχή στην κοινοπραξία
Από την ενημέρωση που έκαναν, εξάλλου, ο υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Ι. Μανιάτης και ο υφυπουργός, Α. Παπαγεωργίου για τον αγωγό ΤΑΡ, προκύπτει ότι η ΔΕΠΑ έχει ήδη ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την κοινοπραξία εκμετάλλευσης του κοιτάσματος Σαχ Ντενίζ του Αζερμπαϊτζάν για προμήθεια ενός δισεκατομμυρίου κυβικών μέτρων αερίου (περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής κατανάλωσης της χώρας μας) από τον αγωγό για την ελληνική αγορά, σε ανταγωνιστικές τιμές, ενώ στη συμφωνία προβλέπεται και δυνατότητα κατασκευής διασυνδέσεων του ΤΑΡ για την τροφοδοσία της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας με αζερικό φυσικό αέριο.
Ανακοινώθηκε επίσης ότι υπάρχει κατ' αρχήν συμφωνία για συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου στην Κοινοπραξία του ΤΑΡ, με ποσοστό 5%, η οποία θα ενεργοποιηθεί όταν ολοκληρωθεί η κατασκευή και ξεκινήσει η εμπορική λειτουργία του αγωγού. Ήδη, στο αρχικό σχήμα του ΤΑΡ στο οποίο συμμετείχαν η ελβετική ΑΧΡΟ, η νορβηγική Statoil και η γερμανική Ε.ΟΝ εισέρχονται τα μέλη της κοινοπραξίας του Σαχ Ντενίζ (ΒΡ, Total και η αζέρικη Socar). Εξάλλου, η Τουρκία δήλωσε ότι αξιολογεί την πρόσκληση που έλαβε να συμμετάσχει ως εταίρος στο έργο του αγωγού. Ο υπουργός Ενέργειας της χώρας είπε ωστόσο ότι «για την Τουρκία η επιλογή του ενός project δεν σημαίνει ακύρωση του άλλου», αναφερόμενος στα σχέδια για τον Nabucco West.
Σημειώνεται ότι ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας εξέφρασε τα συγχαρητήρια για την επιλογή TAP, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε χθες με τον Έλληνα ομόλογό του κ. Γιάννη Μανιάτη.
Τόσο ο υπουργός όσο και ο υφυπουργός ΠΕΚΑ δεσμεύθηκαν για ταχεία (fast track) ολοκλήρωση των διαδικασιών που απαιτούνται για την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών, δηλαδή μεταξύ άλλων τις απαλλοτριώσεις και την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Ήδη, έχει συμφωνηθεί η συγκρότηση κοινής ομάδας εργασίας με εκπροσώπους της Κοινοπραξίας και των συναρμόδιων υπουργείων, η οποία σε δυο μήνες θα έχει καταλήξει στο χρονοδιάγραμμα του έργου.
Δε θα εισπράττουμε τέλη διέλευσης
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών, τα έσοδα του δημοσίου από τη λειτουργία του αγωγού εκτιμώνται σε 320 εκατ. ευρώ, σε ορίζοντα δεκαπενταετίας. Δεν προβλέπεται, πάντως, η είσπραξη τελών διέλευσης. Σε ό,τι αφορά τις διακλαδώσεις του αγωγού, από την ενημέρωση των δύο υπουργών προκύπτει ότι αποτέλεσαν βασικό επιχείρημα για την επιλογή του ΤΑΡ.
Για τις τιμές του φυσικού αερίου, ο υφυπουργός Α. Παπαγεωργίου υπενθύμισε ότι έχουν ξεκινήσει ήδη διαπραγματεύσεις με τη ρωσική Gazprom για μείωση των τιμών, ενώ η διεύρυνση των πηγών προμήθειας, στην προκειμένη περίπτωση με τον ΤΑΡ, ενισχύει τον ανταγωνισμό προς όφελος των καταναλωτών.
Ο υπουργός ΠΕΚΑ, Ι. Μανιάτης επισήμανε ακόμη ότι η διακομματική υποστήριξη του έργου, οι προσπάθειες που κατέβαλαν τόσο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κ. Παπούλιας που επισκέφθηκε, το 2011 το Μπακού, όσο και ο πρωθυπουργός Α. Σαμαράς, που βρέθηκε επίσης πρόσφατα στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν και η προεργασία από το ΥΠΕΚΑ ήταν παράγοντες που συνέβαλαν αποφασιστικά στην επιλογή του ΤΑΡ, αλλά και στην αλλαγή του κλίματος στις Βρυξέλες, όπου υπήρχε σαφής τάση υποστήριξης του ανταγωνιστικού αγωγού «Ναμπούκο».
Δεν βλέπει σημαντική μείωση τιμών η Fitch
Ο οίκος αξιολόγησης Fitch Ratings, πάντως, επισημαίνει σε ανακοίνωσή του σχετικά με την επιλογή του TAP, ότι αυτή πιθανόν δεν θα επιφέρει σημαντική πτώση των τιμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. «Η απόφαση που ελήφθη την Παρασκευή να μεταφέρεται το φυσικό αέριο από την Κασπία στην Ευρώπη με τον Trans Adriatic Pipeline μέσω Ελλάδας και Ιταλίας σημαίνει ότι οι νέες προμήθειες πιθανόν δεν θα ασκήσουν πίεση προς τα κάτω στις τιμές του φυσικού αερίου» στην ΕΕ, ανέφερε ο Φιτς.
«Ο εναλλακτικός αγωγός που απορρίφθηκε (και περνούσε) από την Ανατολική Ευρώπη θα μπορούσε να επιφέρει μια μέτρια πτώση των τιμών λόγω της μεγαλύτερης δυναμικότητας του και διότι θα συνέβαλε στην διαφοροποίηση των προμηθευτών στις χώρες που εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από το ρωσικό αέριο», σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης.
Τα σχέδια για τον Ναμπούκο Ουέστ, καταλήγει η εκτίμηση του οίκου αξιολόγησης, «δεν έχουν εγκαταλειφθεί, καθώς θα μπορούσε να ανασχεδιαστεί για να μεταφέρει φυσικό αέριο από την Μαύρη Θάλασσα στην Ευρώπη. Όμως είναι ασαφές εάν τα αποθέματα φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα είναι επαρκή για να δικαιολογήσουν ακόμα και (την κατασκευή) μιας μικρότερης εκδοχής του». Ο Φιτς αναφέρει πως «πιστεύουμε ότι οι εταιρίες πετρελαίου και αερίου ενδέχεται, έτσι, να αναζητήσουν εναλλακτικούς τρόπους για να προσφέρουν στην αγορά αυτό το αέριο τοπικά».
Η ανακοίνωση της κοινοπραξίας Nabucco West
Σε ανακοίνωση που εξέδωσε αμέσως μετά την επίσημη ανακοίνωση της επιλογής του ΤΑΡ, η κοινοπραξία Nabucco West αναφέρει ότι θα επιδιώξει "την ανάπτυξη προοπτικών που θα βασίζονται σε εναλλακτικές πηγές φυσικού αερίου". "Η ανάγκη εναλλακτικών επιλογών παραμένει πρόκληση για την ευρωπαϊκή αγορά, ιδιαίτερα για τις χώρες της κεντρικής και της νοτιο-ανατολικής Ευρώπης. Παραμένουμε πεπεισμένοι ότι η διαδρομή του Nabucco είναι η μόνη εναλλακτική επιλογή που δίνει απάντηση σε αυτήν την ανάγκη", αναφέρεται στην ανακοίνωση της κοινοπραξίας.
Ο πρόεδρος της ρωσικής εταιρείας Gazprom, Αλεξέι Μίλερ, εκτίμησε πάντως χθες ότι το σχέδιο του Nabucco έχει «ενταφιαστεί». Υπενθυμίζεται ότι η κοινοπραξία Nabucco απαρτίζεται από τις εταιρείες OMV (Αυστρία), MOL (Ουγγαρία), Transgaz (Ρουμανία), Burlgargas (Βουλγαρία) Botas (Τουρκία), GDF Suez (Γαλλία).
Ικανοποίηση από Κομισιόν
Την ικανοποίησή της για την επιλογή του αγωγού TAP εξέφρασε με χθεσινή ανακοίνωσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «είναι μια κοινή επιτυχία για την Ευρώπη και ένα ορόσημο για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ». Είμαι βέβαιος, συνέχισε ότι η απόφαση «θα δώσει περαιτέρω ώθηση στην πλήρη και ταχεία υλοποίηση ολόκληρου του Νοτίου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, ως άμεση και αποκλειστική σύνδεση από την Κασπία Θάλασσα προς την ΕΕ, η οποία θα πρέπει να επεκταθεί με το χρόνο».
«Τώρα έχουμε ένα νέο εταίρο για το φυσικό αέριο, και είμαι βέβαιος ότι στο μέλλον θα φτάνει περισσότερο φυσικό αέριο στην ΕΕ», είπε μεταξύ άλλων, από την πλευρά του, ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Γκίντερ Έτινγκερ.
Εξάλλου, η ανακοίνωση της Επιτροπής υπενθυμίζει ότι μετά την κρίση του φυσικού αερίου το 2009, η ΕΕ επεδίωξε να διαφοροποιήσει την προμήθεια του φυσικού αερίου. Μία από τις στρατηγικές ήταν να ανοίξει το «Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου», ώστε να συνδέσει με άμεσο και φυσικό τρόπο την αγορά φυσικού αερίου της ΕΕ με τα μεγαλύτερα κοιτάσματα φυσικού αερίου στον κόσμο, στη λεκάνη της Κασπίας Θάλασσας και της Μέσης Ανατολής.
Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι επί της αρχής, το φυσικό αέριο από την Κασπία Θάλασσα θα μπορούσε να φτάσει στην ΕΕ τόσο στο Μπάουμγκαρτεν της Βιένης (μέσω του Nabucco West) όσο και στην Ιταλία (μέσω του TAP). Ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη κατεύθυνση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε επανειλημμένως υπογραμμίσει ότι η επιλογή οποιουδήποτε εκ των δύο διαδρόμων, ήταν αναγκαία, προκειμένου να επιτραπεί περαιτέρω προμήθεια φυσικού αερίου της Κασπίας σε άλλα μέρη της Ευρώπης. Η ΕΕ είχε απευθύνει επίσης έκκληση για την κατασκευή ενός νέου αγωγού εκτός της ΕΕ, η οποία θα μπορεί να επεκταθεί, ώστε να επιτρέψει στο μέλλον την προμήθεια επιπλέον ποσότητας φυσικού αερίου. Η Επιτροπή είχε ζητήσει, επίσης, ένα σαφές και διαφανές νομικό πλαίσιο για τη μεταφορά του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Η Επιτροπή σημειώνει επίσης, ότι το άνοιγμα του Νοτίου Διαδρόμου, μαζί με τις συνεχιζόμενες εργασίες που προωθεί η ΕΕ για την κατασκευή των διασυνδέσεων που λείπουν στην ΕΕ, θα επιτρέψει τη διοχέτευση του αερίου την Κασπίας σε αρκετές χώρες της Ευρώπης, ιδίως στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
«Η ΕΕ συνεχίζει τις διαπραγματεύσεις με πιθανούς προμηθευτές φυσικού αερίου στην ευρύτερη περιοχή, προσβλέποντας σε πρόσθετες ποσότητες φυσικού αερίου», επισημαίνει η Επιτροπή.
Τέλος, σημειώνεται ότι ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προβλέπει ότι η ζήτηση της ΕΕ σε φυσικό αέριο θα αυξηθεί από το σημερινό επίπεδο των 526 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων, σε 622 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα μέχρι το 2030. Επιπλέον, ο Ευρωπαϊκός Ενεργειακός Χάρτης 2050 προβλέπει ότι οι εισαγωγές φυσικού αερίου θα αυξηθούν, κυρίως λόγω της μείωσης της εγχώριας παραγωγής.
Την απόφαση σχολίασε και η επίτροπος Μαρία Δαμανάκη λέγοντας ότι είναι καθοριστικής σημασίας για το ενεργειακό μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα ξένα ΜΜΕ
Η επιλογή του ΤΑΡ απασχόλησε και τα ξένα ΜΜΕ, κυρίως στις χώρες που εμπλέκονται με τον συγκεκριμένο αγωγό ή με τον ανταγωνιστή του, αλλά όχι μόνο.
Είναι χαρακτηριστικό πάντως ότι όλα χαρακτηρίζουν την Ελλάδα νικητή των εξελίξεων, σημειώνοντας ότι με την απόφαση η αδύναμη οικονομικά χώρα εξασφαλίζεται ενεργειακά, ενώ αποκτά και μια καλή πηγή εσόδων.
