«Υπό κατοχή» η Ελλάδα, διακηρύσσει η εκκλησία

Της ΜΑΡΚΕΛΛΑΣ ΑΛΕΞΙΟΥ

Σάλος προκλήθηκε με το κείμενο των Ιεραρχών που διανεμήθηκε στους πιστούς την Κυριακή στους ναούς της χώρας. Το τετρασέλιδο κείμενο είναι αποτέλεσμα των εισηγήσεων για την οικονομική κρίση που ενέκρινε η Ιεραρχία του περασμένου Οκτωβρίου και συντάκτης φέρεται να είναι ο μητροπολίτης Σιατίστης Παύλος.

Τιτλοφορείται «Προς το Λαό» και είναι ένα ηχηρό χαστούκι προς την κυβέρνηση και στους πολιτικούς στους οποίους καταλογίζει την ευθύνη για τη δημιουργία της οικονομικής κρίσης. «Πώς τότε υπολόγιζαν το πολιτικό κόστος, γνωρίζοντας ότι οδηγούν τη χώρα στην καταστροφή και σήμερα αισθάνονται ασφαλείς, γιατί ενεργούν ως εντολοδόχοι; Σήμερα γίνονται ριζικές ανατροπές για τις οποίες άλλοτε θα αναστατωνόταν όλη η Ελλάδα και σήμερα επιβάλλονται χωρίς σχεδόν αντιδράσεις», σημειώνεται στο κείμενο. Αιφνίδιος πόλεμος με απρόβλεπτες συνέπειες, ξέσπασε ανάμεσα στην Εκκλησία και τους πολιτικούς. Η εκκλησία υπερασπίζεται τα συμφέροντα του λαού και κατηγορεί ενώπιον του, την πολιτική ηγεσία». «Μια ηγεσία που δεν μπόρεσε να σταθεί υπεύθυνα απέναντι στο λαό, που δεν μπόρεσε ή δεν ήθελε να μιλήσει τη γλώσσα της αλήθειας, που πρόβαλε λαθεμένα πρότυπα, που καλλιέργησε τις πελατειακές σχέσεις, μόνο και μόνο γιατί είχε ως στόχο την κατοχή και τη νομή της εξουσίας». Και πού έχουμε καταντήσει; Να είμαστε «υπό κατοχή»! «Είμαστε μια χώρα υπό κατοχή και εκτελούμε εντολές των κυρίαρχων-δανειστών μας», υπογραμμίζεται στο κείμενο της Ιεράς Συνόδου. Εντύπωση πάντως, προκάλεσε το γεγονός, ότι ο μητροπολίτης Άνθιμος, δεν ανέφερε καθόλου στο κήρυγμα του την Κυριακή, για το κείμενο των Ιεραρχών. Σε επικοινωνία που είχε ο «Τ.Θ.» με τον ίδιο, ομολόγησε πως «και κακό να ήταν δε θα έλεγε τίποτα αφού είναι ένα επίσημο κείμενο της Εκκλησίας». «Επωνύμως και ευθαρσώς, μιλάω για άλλα γεγονότα, εδώ και καιρό. Σ’ αυτή τη φάση όμως, δεν μπορώ να πω τίποτα, αφού διανεμήθηκε στους πιστούς, ένα πολύ καλό κείμενο από τη Σύνοδο. Και στο κάτω-κάτω και αρνητική άποψη να είχα, που δεν έχω, δε θα την έλεγα για να καταρρίψω μια Ιερά Σύνοδο που αποτελείται από τόσα άτομα. Να φάει ο ένας τους πολλούς δηλαδή», τόνισε χαρακτηριστικά ο Μητροπολίτης Άνθιμος.

Ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, δεν αποστασιοποιήθηκε από το κείμενο της Ιεράς Συνόδου, αφού ο διευθυντής του Γραφείου Τύπου της Αρχιεπισκοπής Χάρης Κονιδάρης δήλωσε χθες το απόγευμα, απαντώντας σε σχετικές δημοσιογραφικές ερωτήσεις: «Ο αρχιεπίσκοπος δε διαχωρίζει τη θέση του από τη Σύνοδο και την Ιεραρχία».

«Πολλές δυνάμεις δεν αντιλαμβάνονται τις κρίσιμες αποφάσεις που λαμβάνονται» δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, κληθείς να σχολιάσει την αναφορά περί «δυνάμεων κατοχής» στο φυλλάδιο που διανεμήθηκε την Κυριακή σε ναούς.

«Το κείμενο ελάχιστη σχέση έχει με την πραγματικότητα. Το να έχουμε εκκλησία που κατανοεί τα προβλήματα είναι σημαντικό, αλλά πρέπει να έχουμε και μία Εκκλησία που να βλέπει τα προστάγματα των καιρών» υπογράμμισε ο κ. Πεταλωτής.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είπε ότι το Σύνταγμα ξεκαθαρίζει το ρόλο και τις αρμοδιότητες του καθενός, όταν ρωτήθηκε για διαχωρισμό Κράτους και Εκκλησίας, ενώ κάνοντας ένα γενικότερο σχόλιο επεσήμανε ότι «το 'δυνάμεις κατοχής' το ακούσαμε και από δήθεν προοδευτικές δυνάμεις, που θέλουν να λέγονται προοδευτικές, ενώ στην ουσία εκφράζουν τη συντήρηση».

Το κείμενο της Ιεράς Συνόδου

Η Ιεραρχία της Εκκλησίας τής Ελλάδος, η όποία συνήλθε στην τακτική Συνεδρία της από 5ης – 8ης Οκτωβρίου, αισθάνεται την ανάγκη να απευθυνθεί στο πλήρωμά της, στο λαό του Θεού, άλλά και σε κάθε καλοπροαίρετο άνθρωπο, για να μιλήσει με τη γλώσσα της αλήθειας και της αγάπης.

Οι ήμέρες πού ζούμε είναι δύσκολες και κρίσιμες. Περνάμε ως χώρα μία δεινή οικονομική κρίση πού δημιουργεί στους πολλούς ανασφάλεια και φόβο. Δεν γνωρίζουμε τι είναι αυτό πού μάς έρχεται την επόμενη μέρα. Ή χώρα μας φαίνεται να μην είναι πλέον ελεύθερη άλλά να διοικείται επί τής ουσίας από τούς δανειστές μας. Γνωρίζουμε ότι πολλοί περιμένετε από την ποιμαίνουσα Εκκλησία να μιλήσει και να τοποθετηθεί πάνω στα γεγονότα πού παρακολουθούμε.

Είναι αλήθεια ότι αυτό πού συμβαίνει στην πατρίδα μας είναι πρωτόγνωρο και συνταρακτικό. Μαζί με την πνευματική, κοινω­νική και οικονομική κρίση συμβαδίζει και ή πάσης φύσεως ανατροπή. Πρόκειται για προσπάθεια εκρίζωσης και εκθεμελίωσης πολλών παραδεδομένων, τα όποια ως τώρα θεωρούνταν αυτονόητα για τη ζωή του τόπου μας. Από κοινωνικής πλευράς επιχειρείται μία ανατροπή δεδομένων και δικαιωμάτων και μάλιστα με ένα πρωτοφανές επιχείρημα. Τα απαιτούν τα μέτρα αυτά οι δανειστές μας. Δηλώνουμε δηλαδή ότι είμαστε μία χώρα υπό κατοχή και εκτελούμε εντολές των κυριάρχων - δανειστών μας. Το ερώτημα, τό όποιο γεννάται, είναι εάν οι απαιτήσεις τους αφορούν μόνον σε οικονομικά και ασφαλιστικά θέματα ή αφορούν και στην πνευματική και πολιτιστική φυσιογνωμία τής Πατρίδος μας.

Μπροστά στην κατάσταση αύτή ό κάθε λογικός άνθρωπος διερωτάται: Γιατί δεν πήραμε νωρίτερα όλα αυτά τα δύσκολα μέ­τρα, πού σήμερα χαρακτηρίζονται αναγκαία. "Όλες αυτές τις παθογένειες τής κοινωνίας και τής οικονομίας πού σήμερα επι­χειρούμε με βίαιο τρόπο να αλλάξουμε, γιατί δεν τις αλλάξαμε στην ώρα του; Γιατί έπρεπε να φθάσουμε ως εδώ; Τα πρόσωπα

στην πολιτική σκηνή του τόπου μας είναι, εδώ και δεκαετίες, τα ίδια. Πώς τότε υπολό­γιζαν το πολιτικό κόστος, γνωρίζοντας ότι οδηγούν τη χώρα στη καταστροφή και σή­μερα αισθάνονται ασφαλείς, γιατί ενεργούν ως εντολοδόχοι; Σήμερα γίνονται ριζικές ανατροπές για τις όποίες άλλοτε θα αναστατωνόταν όλη ή Ελλάδα και σήμερα επιβάλ­λονται χωρίς σχεδόν αντιδράσεις.

Ή οικονομική μας κρίση με πολύ άπλά λόγια οφείλεται στη διαφορά μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης. Στον αργό ρυθμό τής παραγωγής πού επιτυγχάνουμε απέναντι στο υψηλό βιοτικό επίπεδο πού μάθαμε να ζούμε. Όταν όσα καταναλώνουμε είναι πολύ περισσότερα από όσα παράγουμε, τότε το οικονομικό ισοζύγιο γέρνει προς την πλευρά των εξόδων. Ή χώρα μας για να αντεπεξέλθει, αναγκάζεται να δανείζεται με την ελπίδα ότι το διαταραγμένο ισοζύγιο θα ανακάμψει. Όταν αυτό δεν γίνεται και οι δανειστές απαιτούν την επιστροφή των δανεισθέντων συν τόκω, τότε φθάνουμε στην κρί­ση και στην χρεοκοπία. Ή οικονομική κρίση, ή όποία ταλαιπωρεί και δυναστεύει τη χώρα μας είναι ή κορυφή του παγόβουνου. Είναι συνέπεια και καρπός μίας άλλης κρίσης, τής πνευματικής.

Ήδη ή δυσαναλογία μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης συνιστά όχι μόνον οικονομικό μέγεθος, άλλά πρωτίστως πνευματικό γεγονός. Σημείο πνευματικής κρίσης, το όποιον άφορα τόσο στην ηγεσία, όσο και στον λαό. Μία ηγεσία πού δεν μπόρεσε να σταθεί υπεύθυνα απέναντι στο λαό, πού δεν μπόρεσε ή δεν ήθελε να μιλήσει τη γλώσσα τής αλήθειας, πού πρόβαλε λαθεμένα πρότυπα, πού καλλιέργησε τις πελατειακές σχέσεις, μόνο και μόνο γιατί είχε ως στόχο την κατοχή και τη νομή τής εξουσίας. Μία ηγεσία πού στην πράξη αποδεικνύεται ότι ουσιαστικά υπονόμευσε τα πραγματικά συμφέροντα τής χώρας και του λαού.

Κι από την άλλη πλευρά, ένας λαός, εμείς, πού λειτουργήσαμε ανεύθυνα. Παραδοθή­καμε στην ευμάρεια, στον εύκολο πλουτι­σμό και στην καλοπέραση, επιδοθήκαμε στο εύκολο κέρδος και στην εξαπάτηση. Δεν προβληματισθήκαμε για την αλήθεια των πραγμάτων. Ή αυθαίρετη απαίτηση δικαιωμάτων από συντεχνίες και κοινωνικές ομάδες με πλήρη αδιαφορία για την κοινωνική συνοχή συνετέλεσαν κατά ένα μεγάλο μέρος στην σημερινή κατάσταση.

Ή ουσία της Πνευματικής Κρίσης είναι ή απουσία νοήματος ζωής και ο εγκλωβισμός τού άνθρώπου στο ευθύγραμμο παρόν, δηλαδή ο εγκλωβισμός του στο εγωκρατούμενο ένστικτο. "Ένα παρόν χωρίς μέλλον, χωρίς όραμα. "Ένα παρόν καταδικασμένο στο ανιαρό και μονότονο. Ή μετατροπή τής ζωής σ' ένα χρονικό διάστημα ανάμεσα σε δύο ημερομηνίες, αυτές, τής γέννησης και τής ταφής, με άγνωστο το μεταξύ τους διάστημα. Σε μία τέτοια προοπτική το άσκοπο συναγωνίζεται το παράλογο και τον αγώνα τον κερδίζει πάντα το τραγικό. Όταν απευθύνεσαι σε νέους ανθρώπους και τούς έρωτάς: «γιατί παιδί μου παίρνεις ναρκωτι­κά;» και σου απαντούν: «πέστε μου σεις γιατί να μην πάρω; Δεν ελπίζω τίποτα, δεν περιμένω τίποτα, ή μόνη μου χαρά είναι όταν τρυπάω την ένεση και ταξιδεύω»· ή όταν επισημαίνεις σε ένα νέο άνθρωπο ότι παίρνοντας ναρκωτικά θα πεθάνει και εκείνος σου άπαντά με ένα τραγικό χαμόγελο: «σεις δεν καταλαβαίνετε ότι εγώ παίρνω ναρκωτι­κά για να ζήσω», τότε αντιλαμβάνεσαι πόσο απίστευτα αληθινά και πόσο τραγικά επίκαιρα είναι τα παραπάνω λόγια. Αντί λοιπόν για νόημα ζωής κυνηγήσαμε την ευμάρεια, την καλοπέραση, την οικονομική ισχύ. Όταν όμως δεν υπάρχει άλλο όραμα ζωής πέρα από την κατανάλωση, όταν ή οικονο­μική δύναμη και ή επίδειξή της γίνεται ο μόνος τρόπος κοινωνικής καταξίωσης, τότε ή διαφθορά είναι ό μόνος δρόμος ζωής, διότι διαφορετικά, αν δεν είσαι διεφθαρμένο, είσαι ανόητος. Έτσι σκέφθηκαν και έπρα­ξαν πολλοί, έτσι φθάσαμε στη διαφθορά και τής εξουσίας, άλλά και μέρους του λαού μας. Το ερώτημα - δίλημμα του Ντοστογιέφ­σκι «ελευθερία ή ευτυχία;» το ζούμε πλέον σε όλη του την τραγικότητα. Διαλέξαμε μία πλαστή ευμάρεια και χάσαμε την ελευθέρια του προσώπου μας, χάσαμε την ελευθέρια τής χώρας μας. Σήμερα ο άνθρωπος δικαίως ίσως τρέμει μήπως μειωθεί το εισόδημά του, άλλά δεν ανησυχεί το ίδιο για το έλλειμμα παιδείας πού άφορα στα παιδιά του και δεν αγωνιά για τα παιδιά πού σβήνουν μέσα στις ποικίλες εξαρτήσεις, δεν αγωνιά για τον ευτελισμό του ανθρώπινου προσώπου. Αύτή λοιπόν είναι ή ουσία τής αληθινής κρίσης και ή πηγή τής οικονομικής κρίσης την όποία τόσο ανελέητα εκμεταλλεύονται οι σύγχρονοι «έμποροι των Εθνών».

Στην Σύνοδο τής Ιεραρχίας εμείς, οι πνευματικοί σας πατέρες, κάναμε την αυτοκριτική μας, θελήσαμε να αναμετρηθούμε με τις ευθύνες μας και να αναζητήσουμε με τόλμη το μερίδιο τής ενδεχόμενης δικής μας υπαιτιότητας στην παρούσα κρίση. Ξέρουμε ότι κάποιες φορές σάς πικράναμε, σάς σκανδα­λίσαμε ίσως. Δεν αντιδράσαμε άμεσα και καίρια σε συμπεριφορές πού σάς πλήγω­σαν. Οι έμποροι τής κατεδάφισης τής σχέσης του λαού με την ποιμαίνουσα Εκκλησία του εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο και πραγματι­κά ή κατασκευασμένα σκάνδαλα και προσπάθησαν να διαρρήξουν την εμπιστοσύνη σας στην Εκκλησία.

Θέλουμε να σάς πούμε ότι ή Εκκλησία έχει το αντίδοτο τής κατανάλωσης ως τρόπο ζωής και αυτό είναι ή άσκηση. Και εάν ή κατανάλωση είναι το τέλος, γιατί ή ζωή δεν έχει νόημα, ή άσκηση είναι δρόμος, γιατί οδηγεί σε ζωή με νόημα. Ή άσκηση δεν είναι στέρηση της απόλαυσης, άλλά εμπλουτισμός τής ζωής με νόημα. Είναι ή προπόνηση του αθλητή πού οδηγεί στον αγώνα και στο μετάλλιο και αυτό το μετάλλιο είναι ή ζωή πού νικά το θάνατο, ή ζωή πού πλουτίζεται με την αγάπη. Ή άσκηση είναι τότε οδός ελευθέριας, εναντίον τής δουλείας του περιττού. Είναι αύτή ή δουλεία πού σήμερα μάς ευτελίζει.

Μάς προβληματίζει ή κατάσταση τής Παιδείας μας, γιατί το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα αντιμετωπίζει το μαθητή όχι ως πρόσωπο άλλά σαν ηλεκτρονικό υπολογιστή και το μόνο πού κάνει είναι να «τον φορτώνει» με ύλη αδιαφορώντας για την όλη του προσωπικότητα και γι' αυτό τα παιδιά μας δικαιολογημένα αντιδρούν. Γι' αυτό αγωνιούμε για το νέο Λύκειο πού ετοιμάζεται. Πιστεύουμε ότι όντως τα σχολικά βιβλία γράφονται με την ευθύνη τής Πολιτείας, άλλά το περιεχόμενο τους άφορά και στον τελευταίο Έλληνα πολίτη, πού περιμένει από την Εκκλησία του να μεταφέρει με δύναμη τη δική του ταπεινή φωνή.

Αισθανόμαστε ότι όλοι οι ενοριακοί μας ναοί πρέπει να γίνουν χώροι φιλόξενοι για τούς νέους μας, όπως είναι ήδη αρκετοί από αυτούς, στους όποίους πολλά νέα παιδιά καταφεύγουν ζητώντας νόημα και ελπίδα.

Ξέρουμε ότι ζητάτε από εμάς, τούς Ποιμένες σας, μία Εκκλησία με ηρωισμό, με νεύρο, με λόγο προφητικό, με σύγχρονο νεανικό λόγο, όχι εκκοσμικευμένη, άλλά αγιαζομένη και αγιάζουσα, μία "Εκκλησία ελευθέρα και ποιμαίνουσα μετά δυνάμεως. Μία Εκκλησία πού δεν θα φοβάται να αμυνθεί στο πονηρό σύστημα αυτού του κόσμου, έστω κι αν ή αντίσταση σημαίνει διωγμό ή και μαρτύριο.

Ή Εκκλησία είναι ο μόνος οργανισμός πού μπορεί να σταθεί άμεσα δίπλα στον άνθρωπο και να τον στηρίξει. Εκκλησία όμως είμαστε όλοι μας και αύτή είναι ή δύναμή μας και ή δύναμή της. Την ενότητα μεταξύ των ποιμένων και του λαού έχουν στόχο οι έμποροι των λαών γι' αυτό προσπαθούν να την ναρκοθετήσουν. Ξέρουν ότι άμα θα «πατάξουν» τον ποιμένα, εύκολα θα σκορπίσουν τα πρόβατα και θα τα υποτάξουν. Διδαχθείτε από την ιστορία ότι όπου ο Θεός πολεμήθηκε τελικός στόχος ήταν ο άνθρωπος και ο ευτελισμός του. Η ενανθρώπιση του Θεού είναι μεγαλύτερη κατα­ξίωση του ανθρώπινου προσώπου. Ή Εκκλησία δεν αντιμάχεται την Πολιτεία, άλλά εκείνους πού εκμεταλλευόμενοι την Πολιτεία και κρυμμένοι πίσω από την εξουσία επιχειρούν να σάς στερήσουν την ελπίδα. Να θυμάστε ότι για πολλούς οικονομολόγους ή παρούσα κρίση είναι κατασκευασμένη, είναι μία κρίση - εργαλείο πού αποβλέπει στον παγκόσμιο έλεγχο από δυνάμεις πού δεν είναι φιλάνθρωπες.

pros4Η Εκκλησία του Χριστού έχει λόγο για την σημερινή κρίσιμη κατάσταση, διότι δεν έπαψε να αποτελεί σάρκα του κόσμου, μέρος τής Ιστορίας. Δεν μπορεί να ανέχεται κανενός είδους αδικία, άλλά οφείλει να δείχνει ετοιμότητα για μαρτυρία και μαρτύριο. Γνωρίζουμε ότι οι άνθρωποι δίπλα μας πεινούν, βρίσκονται σε ένδεια, ασφυκτιούν οικονομικά, η απελπισία πολλές φορές κυριεύει την καρδιά τους. Το γνωρίζουμε γιατί πρώτος σταθμός τους στην αναζήτηση ελπίδας είναι ο Ναός τής περιοχής τους, ή ενορία τους. Στόχος και αγώνας μας είναι ή κάθε ενορία να γίνει το κέντρο απ’ όπου όλη ή ποιμαντική δραστηριότητα τής τοπικής Εκκλησίας θα αγκαλιάσει όλη την τοπική κοινωνία.

Απόφασή μας είναι να δημιουργήσουμε ένα παρατηρητήριο κοινωνικών προβλημά­των προκειμένου να παρακολουθήσουμε από κοντά και να αντιμετωπίσουμε με τρόπο μεθοδικό τα προβλήματα πού δημιουργεί ή παρούσα κρίση. Στόχος μας είναι νά αναπτύξουμε το προνοιακό έργο της κάθε ενορίας ώστε να μην υπάρχει ούτε ένας άνθρωπος πού να μην έχει ένα πιάτο φαγητό. Γνωρίζετε και σεις ότι στο σημείο αυτό ή Εκκλησία επιτελεί τεράστιο έργο. Το γνωρίζετε, γιατί πολλοί από σάς αύτή την προσπάθεια τής ενορίας σας την στηρίζετε εθελοντικά και την ενισχύετε οικονομικά. Σάς καλούμε να πλαισιώσετε ο καθένας και ή καθεμιά την ενορία σας για να αντιμετωπίσουμε από κοινού τις δύσκολες αυτές ώρες.

Ό λαός μας πέρασε και άλλοτε και φτώχεια και πείνα, άλλά άντεξε και νίκησε γιατί τότε είχε οράματα. Όλοι μαζί μπορούμε να βοηθήσουμε τον ένα και ο ένας τούς πολλούς. Ό Θεός δεν μάς έδωσε πνεύμα δειλίας, άλλά δυνάμεως και αγάπης. Με αυτό το πνεύμα, συσπειρωμένοι γύρω από την μεγάλη μας οικογένεια, την Εκκλησία, επισημαίνοντας τα λάθη μας, αναζητώντας νόημα ζωής στην αγάπη, θα βγούμε από αύτή τη δύσκολη ώρα.

Η ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ