">
Την «Ελένη» του Ευριπίδη με πρωταγωνιστές τους Πέμη Ζούνη και Αντώνη Καφετζόπουλο ανεβάζουν αυτό το καλοκαίρι τα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Καλαμάτας και Αγρινίου (σε συμπαραγωγή) και στην πόλη μας θα δούμε την παράσταση αυτή στις 28/στις Συκιές (Μερκούρεια) και στις 28/8 στο Θέατρο Δάσους.
Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό δείγμα ιλαροτραγωδίας, μιας και εδώ το καθαρά δραματικό στοιχείο υπονομεύεται από το κωμικό.
Η ίδια η υπόθεση του έργου άλλωστε τοποθετεί το εμβληματικό πρόσωπο της Ωραίας Ελένης όχι στην Τροία αλλά στην Αίγυπτο. Στην Τροία, σύμφωνα με την εκδοχή αυτή του Ευριπίδη, πήγε το αιθέρινο είδωλο της και η ίδια η Ελένη αμόλυντη, αθώα και άσπιλη περιμένει τον άντρα της στην Αίγυπτο, πιστή στο γάμο της. Κι έτσι ο Τρωικός Πόλεμος έγινε για ένα «πουκάμισο αδειανό»……
Η «Ελένη» είναι τραγωδία του Ευριπίδη που διδάχτηκε το 412 π.Χ. στα Διονύσια και επέφερε πολλές καινοτομίες. Ο Ευριπίδης χειρίστηκε με μεγάλη ελευθερία τους μύθους από τους οποίους πήρε τις υποθέσεις των έργων του, όπως εδώ Ελένη, Ίων, Ιφιγένεια η εν Ταύροις, Ορέστης των οποίων η πλοκή είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος δική του επινόηση.
Η παράσταση κινείται ακριβώς πάνω στη διαχωριστική γραμμή κωμικού και τραγικού κρατώντας τις λεπτές ισορροπίες που ένα τέτοιο έργο απαιτεί ενώ τονίζεται η «Πιραντελική» διάσταση του με το παιχνίδι μεταξύ του «είναι» και του «φαίνεσθαι».
Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Αγρινίου Βασίλης Νικολαΐδης και τη μουσική ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Καλαμάτας Νίκος Ξανθούλης. Ο πρώτος για τον τρόπο που σκηνοθέτησε την παράσταση τονίζει σε σημείωμά του:«Αφήνομαι στο διφυές του έργου που είναι ένα είδος τραγικωμωδίας. Δεν θέλω να εκβιάσω καταστάσεις προς την μία ή την άλλη κατεύθυνση αλλά να το αφήσω να γλιστράει από το ένα στο άλλο». Ενώ εκμυστηρεύεται πως το ποίημα του Σεφέρη, καθόρισε όλη την οπτική του και «θα υπάρχει φανερά στην παράσταση. Έχει ενταχθεί στην δραματουργική του ανάγκη»
Από την πλευρά του ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Καλαμάτας Νίκος Ξανθούλης αναφέρει σε σημείωμά του για τη συνεργασία του με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Αγρινίου αλλά και για την μουσική που έφτιαξε: «Ο Βασίλης Νικολαΐδης προσέγγισε το κείμενο του Ευριπίδη με τον μέγιστο σεβασμό που απαιτεί η κλασική του παιδεία και το δημιουργικό του ένστικτο. Από την πρώτη μας συνάντηση μου απαίτησε να μην ξεχνάμε να κλείνουμε το μάτι στον σύγχρονο θεατή. Έτσι, παρόλο που χρησιμοποίησα ως βάση της μουσικής σύνθεσης των χορικών την αρχαία λύρα με τον υπέροχο αρχαιοπρεπή ήχο και τους περιορισμούς μιας τροπικής συνθετικής αντίληψης (επτά χορδές άρα επτά κλίμακες - τρόποι), αναζήτησα ένα σύγχρονο πνευστό όργανο που να παραπέμπει με μια έννοια στην αρχαιότητα αλλά να μπορεί να “μιλήσει” με τον ήχο του και στον σημερινό ακροατή. Στην αρχή σκέφτηκα το όμποε ή ακόμη και έναν ζουρνά. Κατέληξα στο σοπράνο σαξόφωνο με τον γλυκό του ήχο. Αν η “Ελένη” χαρακτηρίζεται από πολλούς φιλολόγους ως μελόδραμα, τι ωραιότερο από τον ήχο ενός οργάνου που συνδυάζει τόσα μοντέρνα όσα και παραδοσιακά χαρακτηριστικά. Τα κρουστά παραμένουν πάντα η βαθιά ενστικτώδης δύναμη του προαιώνιου ρυθμού του σύμπαντος.
Τα χορικά της “Ελένης” του Ευριπίδη είναι από τα ομορφότερα που έχουν γραφτεί στην αρχαία ελληνική γραμματεία. Ευχαριστώ τον Βασίλη Νικολαΐδη που με χέρι σταθερό οδήγησε την μουσική πένα μου να υπηρετήσει (όσο γινόταν) την απόλυτα συνεπή σκηνοθετική του γραμμή και να άρει τις όποιες αμφιβολίες που έθετα κάθε τόσο».
Συντελεστές
Μετάφραση: Δημήτρης Δημητριάδης, Σκηνοθεσία : Βασίλης Νικολαΐδης, Σκηνικά-Κοστούμια: Νίκος Σαριδάκης, Μουσική – Μουσική Διδασκαλία: Νίκος Ξανθούλης, Χορογραφία: Αγγελική Στελλάτου, Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ, Βοηθός Σκηνοθέτη: Γιώργος Τσαπόγας.
Πρωταγωνιστούν: Πέμη Ζούνη (Ελένη), Αντώνης Καφετζόπουλος (Μενέλαος),
Νίκος Αρβανίτης (Τεύκρος), Αντώνης Καρυστινός (Θεοκλυμενος), Νίκη Παλληκαράκη (Θεονόη), Γιάννης Κοτσαρίνης (Άγγελος Α΄), Γιώργος Τσαπόγας (Έτερος Άγγελος).
Χορός: Νίκη Παλληκαράκη, Ευγενία Μαραγκού , Ειρήνη Τζανετουλάκου , Ηλέκτρα Καρτάνου, Κατερίνα Φωτιάδη, Εύα Κάρτσακλα, Μαρία Τζάνη, Νίκη Αναστασίου, Εύη Γιαννακοπούλου.
Παραστάσεις στο Βορρά: 24/8 Συκιές Θεσσαλονίκης, 25/8 Βέροια, 26/8 Σέρρες, 27/8 Γιαννιτσά, 28/8 Θεσσαλονίκη.
