">
Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Στη Βιέννη του 1923 μια παρέα φοιτητών της Ιατρικής δοκιμάζει τα όριά της φλερτάροντας με την καταστροφή. Απελπισμένοι, απόλυτα διαψευσμένοι μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μπερδεμένοι ηθικά και ιδεολογικά, παγιδεύονται σε παιχνίδια ασύδοτα και αμείλικτα, θεωρώντας τη νιότη τους αρρώστια που πρέπει να αφανιστεί.
Τα παραπάνω συμβαίνουν στο έργο του Φέρντιναντ Μπρούκνερ «Η αρρώστια της νιότης» (“Krankheit der Jugend“) που από την ερχόμενη Τετάρτη 30/4 θα ανεβεί στο νέο Υπερώο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, σε μετάφραση- σκηνοθεσία Πέμης Ζούνη. Μάλιστα είναι η πρώτη φορά που το συγκεκριμένο έργο παρουσιάζεται από το ΚΘΒΕ. Ο «Τ.Θ.» μίλησε με την κα Ζούνη τόσο για την παράσταση, όσο και για την πολιτική.
-Πώς έγινε η επιλογή για το ανέβασμα της «Αρρώστιας της νιότης»;
-Ήταν δική μου πρόταση στον κύριο Βούρο. Το έργο αυτό αγαπούσα χρόνια και δίδασκα σκηνές του στη σχολή, είχα μια καλή επαφή μαζί του και με γοήτευε. Όταν άρχισα να σκηνοθετώ πίστευα ότι ήταν πάνω από τις δυνάμεις μου να ασχοληθώ με αυτό το κείμενο. Σιγά σιγά όμως ένιωσα ότι θα μπορούσα να ξανοιχτώ και σε αυτό το έργο.
-Έχετε κάνει και τη μετάφραση…
-Παλιά έκανα μεταφράσεις λογοτεχνικές. Τώρα θεωρώ ότι έχω την αναγκαία πείρα να προσεγγίσω ένα θεατρικό κείμενο γιατί ξέρω τις παγίδες που μπορεί να πέσει ο μεταφραστής σχετικά με το πώς μιλιέται ένα κείμενο.
-Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία στη σκηνοθεσία του έργου;
-Η μεγαλύτερη δυσκολία είναι να μπορέσεις να εντοπίσεις το κουκούτσι της εσωτερικής σκληρότητας, αυτού του μηδενισμού. Από τη θεωρία στην πράξη πολλές φορές υπάρχει ένα κενό που μπορεί να πέσουμε μέσα. Στη θεωρία με λίγη βοήθεια μπορείς να μαζέψεις πολλά στοιχεία. Στην πράξη κινδυνεύεις να πέσεις ή στην περιγραφή ή στον διανοουμενίστικο συμβολισμό. Και τα δύο δεν μου αρέσουν. Με απωθούν. Πάντα αυτό είναι το στοίχημα. Προσπαθώ να αποφύγω αυτή τη χαράδρα. Από φύση μου, επειδή είμαι και ηθοποιός, δεν αγαπώ ούτε τη φόρμα, ούτε το συμβολισμό, ούτε να φαίνεται η θεωρητική ανάλυση στην παράσταση. Δεν αγαπώ τα ευρήματα που φωνάζουν ότι ο σκηνοθέτης είναι έξυπνος.
-Και ίσως κάνουν τον θεατή να νιώθει απομονωμένος;
-Ή να θαυμάζει τον σκηνοθέτη.
-Το έργο δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό στη χώρα μας… Γιατί δεν είναι τόσο προβεβλημένο εδώ;
-Είναι πολύ προβεβλημένο έξω. Έχει ανέβει πολλές φορές και Βερολίνο και Λονδίνο και αλλού. Τελευταία παραγωγή ήταν του 2011 στο Λονδίνο. Στη χώρα μας ανέβηκε πριν 20 χρόνια από το Αμόρε σε σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά.
-Έχετε αναφέρει ότι είναι ένα πολιτικό έργο. Πώς αυτό δίνεται μέσα από την παράσταση;
-Με το υπόκωφό πάντα και ποτέ σε πρώτο πλάνο σχόλιο του Μπρούκνερ για την κληρονομιά που αφήνει η παράνοια των ενηλίκων κάθε φορά στη νέα γενιά. Αυτό είναι διαχρονικό θέμα. Δεν είναι μιας παράταξης γι’ αυτό είναι πολιτικό αμιγώς. Δηλαδή πώς αντιμετωπίζουμε τη ζωή, πώς επιβιώνουμε σε αυτό τον πλανήτη, με τι όρους επιβιώνουμε, πόσο απανθρωπιζόμαστε… και αυτό είναι εφιαλτικό, δεν μοιάζει να φτιάχνει, μοιάζει να χαλάει. Με αυτή την έννοια η ματιά της επιλογής των πράξεων των ανθρώπων για τους πολέμους, τις περίφημες συνθήκες, τις ήττες, για την αγριότητα, για τα λάθη, όλα αυτά δεν είναι μια κοινωνική αναφορά, αλλά ένα θέμα του πώς διαχειριζόμαστε τη συνύπαρξή μας πάνω στον πλανήτη. Αυτό είναι για μένα το πρώτο πολιτικό θέμα. Δεν υπάρχει π.χ. δικαιοσύνη, λογική, ισότητα.
-Επιλέξατε να το μεταφέρετε στο σήμερα;
-Όχι. Είναι μια ρεαλιστική προσέγγιση με ένα άρωμα εποχής και στα ρούχα και στις μουσικές. Δεν μου αρέσει να μεταφράζω σκηνοθετικά κάτι στην εποχή μας για τον απλούστατο λόγο ότι είναι σαν να διορθώνω εγώ τον συγγραφέα. Αν ζούσε τώρα ο Μπρούκνερ θα έκανε αλλιώς το σχόλιό του, δεν θα έκανε το ίδιο κείμενο με σημερινά ρούχα. Τότε κάνει αυτό το σχόλιο και αυτό το τότε πρέπει να τιμήσω για να δείξω ότι είναι διαχρονικό και όχι να του βάλω σημερινά ρούχα. Αυτό το πράγμα με ενοχλεί σε πολλές παραστάσεις. Ο Σαίξπηρ δεν είναι ανάγκη να βάλει τζην για να τον καταλάβω ως διαχρονικό, γιατί ο Σαίξπηρ σήμερα θα έγραφε πολύ μπροστά. Δεν θα έβαζε απλά ένα τζην.
-Το καλοκαίρι τι σχεδιάζετε;
-Μάλλον δεν θα παίξω. Συζητάμε με τον Βούρο για την επόμενη σαιζόν. Προς το παρόν ασχολούμαι και με το χώρο που έχω στην Αθήνα το Convento del arte (σημ. Το μοναστήρι της τέχνης, να προτιμάτε στα ελληνικά) που φιλοξενεί δρώμενα από όλους τους τομείς της τέχνης.
-Έχετε ασχοληθεί ενεργά με την πολιτική. Κάντε μας ένα σχόλιο για τις επερχόμενες εκλογές.
-Τα τελευταία χρόνια το σίγουρο είναι ότι δεν πλήττουμε καθόλου. Από ανατροπή σε ανατροπή. Το τοπίο είναι μια κινούμενη άμμος. Κάθε φορά το λένε. Αλλά τώρα πραγματικά έτσι είναι. Και έχει πολύ ενδιαφέρον γιατί ορθώνονται και γκρεμίζονται πράγματα από βδομάδα σε βδομάδα. Αυτό είναι κάτι πρωτοφανές, επομένως το παρακολουθώ με ανησυχία και με την ευχή να μας βγάλει κάπου ο δρόμος και να μην κάνουμε κάποιο λάθος που θα μας κοστίσει. «Η αρρώστια της νιότης» για παράδειγμα αναφέρεται στο πού οδήγησαν τέτοια λάθη.
Παραστάσεις (από 30/4) Τετάρτη με Κυριακή στις 21.00. Είναι ακατάλληλη για νέους κάτω των 15 ετών. Τηλ. κρατήσεων: 2315 200200.
