">
Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Ένας φτωχός φοιτητής αποφασίζει να διαπράξει ένα «δίκαιο» έγκλημα πιστεύοντας πως στη συνέχεια θα μπορέσει να σώσει χιλιάδες πολίτες. Η αστυνομία δεν έχει στοιχεία για να τον συλλάβει, όμως η τιμωρία θα έρθει από αλλού…
Τα παραπάνω συμβαίνουν στο βιβλίο του Ντοστογιέφσκι «Έγκλημα και τιμωρία» το οποίο η Γλυκερία Καλαϊτζή αποφάσισε να διασκευάσει για το θέατρο και να το σκηνοθετήσει.
Η δουλειά που έκανε μαζί με την ομάδα «Passatempo» και που φιλοξενείται μέχρι και αυτή την Κυριακή 25/5 στο θέατρο Όρα στάθηκε η αφορμή για να μιλήσουμε μαζί της.
«Επέλεξα να μην το αφηγηθώ, αλλά να στήσω μια ανάκριση, όπου μέσα από τη σχέση του ήρωα με την εξουσία, στην προκειμένη περίπτωση τον ανακριτή, και την αναπαράσταση κάποιων γεγονότων προσπαθούμε να δούμε τα γεγονότα που αφηγείται ο Ντοστογιέφσκι και να καταλάβουμε τι είναι τελικά αυτό που σκοτίζει το μυαλό και οπλίζει το χέρι του Ρασκόλνικωφ» ανέφερε η κα Καλαϊτζή στη συνέντευξη που μας παραχώρησε.
-Υπάρχει δίκαιο έγκλημα;
-Μ’ αυτή τη διατύπωση, η απάντηση νομίζω ότι είναι όχι. Αν όμως αντικαταστήσουμε τη λέξη έγκλημα με τη λέξη βία νομίζω ότι η απάντηση παύει να είναι τόσο προφανής. Γιατί σήμερα η βία μοιάζει να βρίσκει ολοένα και περισσότερο ηθική, πολιτική και ιδεολογική νομιμοποίηση, στο όνομα και πάλι της κοινωνικής αδικίας και της σύγχρονης φτωχοποίησης.
-Το κείμενο του Ντοστογιέφσκι μιλά για μια άνιση κοινωνία, για φτώχεια και αδικία. Σήμερα το τοπίο δεν έχει αλλάξει δραματικά. Αυτό κάνει ακόμη πιο επίκαιρο το έργο;
-Τα κλασικά κείμενα έχουν έναν τρόπο να είναι πάντα επίκαιρα. Κυρίως επειδή αγγίζουν σε βάθος την ανθρώπινη περιπέτεια μέσα στο χρόνο. Ο Ντοστογιέφσκι μιλά για τα προβλήματα των νέων, που η φτώχεια, η αδικία και το αδιέξοδο τα διογκώνουν και οδηγούν τον ήρωα στα άκρα. Αυτή είναι μια κατάσταση που μπορούμε να τη συναντήσουμε σε κάθε εποχή. Όταν όμως τυχαίνει να μοιάζουν και οι εξωτερικοί παράγοντες, τότε ο προβληματισμός του συγγραφέα αποκτά ακόμα μεγαλύτερο βάθος.
-Πώς λειτουργούν τα δίπολα θύτης –θύμα, πόρνη –αγία, έγκλημα – τιμωρία;
-Στη ζωή έχουμε συνηθίσει να βάζουμε τα πράγματα σε κουτάκια για να μπορούμε να τα ελέγχουμε. Ευτυχώς οι μεγάλοι συγγραφείς είναι πάντα εδώ για να μας πουν και να μας δείξουν πόσο σχετικά είναι αυτά. Ότι τα πράγματα δεν είναι άσπρο-μαύρο. Ότι οι αντιθέσεις υπάρχουν μέσα στον καθένα μας. Ο Ρασκόνλικωφ είναι θύτης και θύμα μαζί, η Σόνια πουλάει το κορμί της για να σώσει την οικογένειά της από την πείνα. Και ότι αυτό που μας αποτρέπει τελικά από παραβατικές συμπεριφορές δεν είναι η τιμωρία του νόμου αλλά η συνείδησή μας.
-Στη σκηνή βάλατε στη μία πλευρά τον Ρασκόλνικωφ και τα όσα διαδραματίζονται γύρω από αυτόν, και στην άλλη πλευρά το γραφείο του ανακριτή. Η συνύπαρξη των δύο αυτών χώρων πώς λειτουργεί στο τελικό αποτέλεσμα;
-Στην παράσταση μας ενδιέφερε να τονίσουμε το κοινωνικό στοιχείο του έργου, να δείξουμε δηλαδή τις πιέσεις που δέχεται ο ήρωας από το περιβάλλον του (αυτό δίνεται μέσα από τις αναμνήσεις του), αλλά και από την αστυνομία (μέσα από την ανακριτική διαδικασία). Επιπλέον επειδή πρόκειται για μεταφορά στη σκηνή, έπρεπε να δημιουργηθεί ένα δίπολο και μάλιστα σε συγκρουσιακή σχέση. Έτσι, τόσο ο ανακριτής όσο και ο Ρασκόλνικωφ, ο καθένας από τη μεριά του, αναζητούν την αλήθεια, με αμφίρροπα κάθε φορά αποτελέσματα, κι αυτό προσδίδει στο κείμενο δραματικότητα.
-Γιατί επιλέξατε να ανεβάσετε το συγκεκριμένο έργο;
-Το “Έγκλημα και τιμωρία” είναι ένα κείμενο που οι περισσότεροι το έχουμε πρωτοδιαβάσει ως έφηβοι κι έκτοτε πιστεύω ότι μας ακολουθεί. Τα τελευταία ωστόσο χρόνια, η κρίση αποκάλυψε ένα τρομακτικό αδιέξοδο των νέων κυρίως ανθρώπων αλλά και μια πολύ μεγάλη ιδεολογική σύγχυση στην κοινωνία για το τι μπορούμε να κάνουμε για να βγούμε από αυτό το αδιέξοδο. Επιπλέον πάρα πολύ συχνά βλέπουμε όλη αυτή την πίεση να εκτονώνεται σε βία. Κι επειδή το θέατρο είναι μια δημόσια τέχνη, το να επιλέξουμε ένα έργο που θίγει πολλά από αυτά που μας απασχολούν σήμερα, είναι αν θέλετε ο δικός μας τρόπος να μιλήσουμε γι’ όσα συμβαίνουν γύρω μας.
-Έχετε κάνει και τη θεατρική διασκευή. Ποια ήταν τα σημεία που σας δυσκόλεψαν περισσότερο;
-Η μεταφορά ενός λογοτεχνικού έργου στη σκηνή, παρότι τα τελευταία χρόνια συνηθίζεται αρκετά, δεν είναι πάντα μια εύκολη υπόθεση. Κυρίως γιατί δεν αρκεί να συμπυκνώνεις απλώς ένα μυθιστόρημα, επιλέγοντας να δείξεις κάποια σημαντικά επεισόδιά του ή να γράψεις κάποιους διαλόγους. Εκείνο που χρειάζεται είναι να το κάνεις θεατρικά ενδιαφέρον. Γι’ αυτό και επέλεξα να μην αφηγηθώ το έργο του Ντοστογιέφσκι, αλλά να στήσω μια ανάκριση, όπου μέσα από τη σχέση του ήρωα με την εξουσία, στην προκειμένη περίπτωση τον ανακριτή, και την αναπαράσταση κάποιων γεγονότων προσπαθούμε να δούμε τα γεγονότα που αφηγείται ο Ντοστογιέφσκι και να καταλάβουμε τι είναι τελικά αυτό που σκοτίζει το μυαλό και οπλίζει το χέρι του Ρασκόλνικωφ.
-Είστε από τα ιδρυτικά μέλη της ομάδας Passatempo. Πώς βλέπετε το μέλλον της; Και πώς σχολιάζετε το θεατρικό παρόν της πόλης μας;
-Να ξεκινήσουμε από το παρόν, γιατί το μέλλον αβέβαιο, όπως λένε. Νομίζω πως γίνονται πολλά και αρκετά αξιόλογα πράγματα στην πόλη μας, κυρίως από νέους ανθρώπους, που δυστυχώς σπάνια έχουν την προβολή που τους αξίζει. Και είναι κρίμα γιατί η Θεσσαλονίκη είναι μια νεανική πόλη, κι αυτό το χαρακτηριστικό δεν φαίνεται να ξέρουμε να το διαχειριστούμε. Όσο για το μέλλον, τι να σας πω. Όσο αντέχουμε, θα παλεύουμε.
Διασκευή-Σκηνοθεσία: Γλυκερία Καλαϊτζή, Σκηνικά: Ευαγγελία Κιρκινέ, Κοστούμια: Μαρία Καραδελόγλου, Μουσική: Μάκης Καραδελόγλου, Κίνηση: Ιωάννα Μήτσικα, Εικονικό περιβάλλον-Video-mapping: Στάθης Μήτσιος, Φωτισμοί: Κώστας Σιδηρόπουλος, Βοηθός σκηνοθέτη: Κωνσταντίνος Καυκάσιος. Παίζουν: Ειρήνη Αμπουμόγλι, Νάντια Δαλκυριάδου, Ιωάννα Λαμνή, Στάθης Μαυρόπουλος, Δημήτρης Φουρλής.
Χρήσιμα
Το θέατρο Όρα βρίσκεται στην οδό Αντωνίου Καμάρα 3, έναντι της ΧΑΝΘ. Παραστάσεις Τετάρτη-Σάββατο στις 21.15, Κυριακή στις 20.00.
Γενική είσοδος: 12 ευρώ, Φοιτητικό: 8 ευρώ, Μειωμένο: 5 ευρώ.
Τηλέφωνα για πληροφορίες και κρατήσεις: 6977-716020 και 2310-232799 (18.00-21.00).
