*Της Λεμονιάς Βασβάνη | Από την έντυπη έκδοση "Τύπος Θεσσαλονίκης"
Στη Θεσσαλονίκη θα βρεθεί αυτή την εβδομάδα ο σπουδαίος σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς για μια σειρά εκδηλώσεων προς τιμήν του.
Αρχικά την Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου 2026 στις 12:00 μ.μ. θα παρευρεθεί στην τελετή χωροθέτησης του «Δείκτη Μνήμης» - Σημείο Ζ στη συμβολή των οδών Ελ. Βενιζέλου και Ερμού κοντά στο μνημείο Γρηγόρη Λαμπράκη.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στη μία όψη του νέου δείκτη μνήμης θα υπάρχουν στοιχεία και πληροφορίες για τον Γρηγόρη Λαμπράκη και στην άλλη, η οποία θα ονομασθεί "Σημείο Ζ", θα υπάρχουν αντίστοιχες πληροφορίες για την ταινία του Κώστα Γαβρά " Ζ", το ομώνυμο μυθιστόρημα του Βασίλη Βασιλικού και τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη.
Την ίδια μέρα στις 19:00 μ.μ., ο γνωστός σκηνοθέτης θα παραστεί σε ανοιχτή εκδήλωση στην αίθουσα Συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης.
Την Παρασκευή, 13 Φεβρουαρίου, στις 7μ.μ., τον κ. Γαβρά θα τιμήσει και ο δήμος Νεάπολης-Συκεών μετονομάζοντας σε «Πολυχώρο Πολιτισμού Ζ» την «Μεταξοϋφαντουργία Κωνσταντινίδη-Ήλιος», που βρίσκεται στον αριθμό 120 της λεωφόρου Μίκης Θεοδωράκης (πρώην Λαγκαδά).
Η μετονομασία γίνεται με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Νεάπολης-Συκεών στο πλαίσιο της παρουσίας του κ. Γαβρά στη Θεσσαλονίκη.
Το Σάββατο 14/2, στις 7.30 το απόγευμα, η δήμαρχος Χρύσα Αράπογλου και το δημοτικό συμβούλιο του δήμου Καλαμαριάς θα υποδεχθούν τον Κώστα Γαβρά στο Remezzo, σε μια συνάντηση – συζήτηση του σκηνοθέτη με νεολαίους των πολιτιστικών σχημάτων και φορέων πολιτισμού του δήμου Καλαμαριάς. Η βραδιά θα ολοκληρωθεί με μουσικό πρόγραμμα.
Και το τετραήμερο παραμονής του Κώστα Γαβρά στη Θεσσαλονίκη θα ολοκληρωθεί με την προβολή της ταινίας του « Ζ» και συζήτηση, την Κυριακή 15 Φεβρουαρίου, στις 11.30 το πρωί στο Ολύμπιον. Η είσοδος θα είναι ελεύθερη για το κοινό (θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας).
Να σημειωθεί ότι ο διάσημος Έλληνας σκηνοθέτης που ζει στο Παρίσι, συνδέεται με τη πόλη μας καθώς το Ζ, βασισμένο στο ομότιτλο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού, αναφέρεται στη δολοφονία του ειρηνιστή βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη, τον Μάιο του 1963, από το παρακράτος, και στην επακόλουθη αναζήτηση των ενόχων από τον ανακριτή Χρήστο Σαρτζετάκη, μετέπειτα πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται από τον Δήμο Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και το Μουσείο Μίκη Θεοδωράκη Ζάτουνας.
Για την ταινία
Βασισμένο στην ομώνυμη νουβέλα του Βασίλη Βασιλικού, που αφορά τη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη από παρακρατικούς στην ταραγμένη δεκαετία του ‘60 για την Ελλάδα, το Ζ (που διαβάζεται «ζει», από το «ζει, ζει, ζει» και όχι «ζήτα») έχει ως σημείο εκκίνησης την επίθεση σε μια πολιτική φιγούρα της αντιπολίτευσης (Ιβ Μοντάν) και την άμεση απόπειρα συγκάλυψης, ακολουθώντας την μετέπειτα έρευνα από έναν ανακριτή (Ζαν-Λουί Τρεντινιάν) αποφασισμένο να φέρει τα αληθινά γεγονότα στο φως.
Όμως ποιο μπορεί να είναι το τίμημα της αλήθειας σε ένα τόσο διεφθαρμένο και πολιτικά ασταθές περιβάλλον;
Πάνω σε ένα σενάριο που έγραψε μαζί με τον μετέπειτα υπουργό Πολιτισμού της Ισπανίας Χόρχε Σεμπρούν, ο Κώστας Γαβράς πλέκει ένα θρίλερ που ανεβάζει τους παλμούς όχι μέσα από υπερβολές και φτηνές ανατροπές, αλλά εντοπίζοντας τον πολιτικό τρόμο με σχολιαστικότητα, μέσα από ανακρίσεις και μέσα από βλέμματα που ποτέ δεν αποκρύπτουν την αλήθεια.
Μέσα από ένα αδιάκοπο μοντάζ και τις ορμητικές συνθέσεις του Μίκη Θεοδωράκη, ο Γαβράς ακολουθεί πρόσωπα, διαδικασίες και αλήθειες κρυμμένες στη σκιά ολοκληρώνοντας ένα τολμηρό, ζωτικής σημασίας πορτρέτο του κοινωνικού αδιεξόδου της περιόδου που καθήλωσε τελικά το παγκόσμιο κοινό. Έγινε μόλις η δεύτερη μη αγγλόφωνη ταινία στην ιστορία που προτάθηκε για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.
