*Της Λεμονιάς Βασβάνη | Από την έντυπη έκδοση "Τύπος Θεσσαλονίκης"
Λίγο μετά το ξέσπασμα του Covid-19, τέσσερις φίλες θα ανακαλύψουν μια σορό ενός άγνωστου άνδρα. Αυτό το γεγονός θα δέσει περισσότερο την φιλία τους.
Η Κωνσταντία Κοζανίτου επιστρέφει στο χώρο της λογοτεχνίας με τους «Πρώην», το νέο της μυθιστόρημα που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.
Η ιδέα βασίστηκε σε μια πραγματική συνάντηση ισάριθμων γυναικών μετά την λήξη του εγκλεισμού στην εποχή της πανδημίας.
«Με την παρατήρηση του περίγυρού μου ανάβλυσε από μέσα μου η ανάγκη να κοινωνήσω σκέψεις, συναισθήματα και να αποτυπώσω συμπεριφορές, χαρακτήρες και σχέσεις που μεταλλάσσονταν συνεχώς», ανέφερε η συγγραφέας στο «ΤyposThes» λίγες μέρες μετά την παρουσίαση του βιβλίου της που έγινε στο πατάρι του Ιανού στην Αριστοτέλους.
Κατά την ίδια «η φιλία δύναται να λύσει σύγχρονα προβλήματα επιβίωσης».
-Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το βιβλίο;
-Μια πραγματική συνάντηση τεσσάρων γυναικών αποτέλεσε την αρχική ιδέα για ένα διήγημα. Ευαισθητοποιημένη από την παραβατικότητα των καιρών, μια παλιά αφήγηση ξεχασμένη στο αρχείο μου για παιδική κακοποίηση και επειδή η ζωή γράφει ιστορίες, η συγγραφική μου πένα μετάλλαξε το σύντομο πόνημα σε μυθιστόρημα. Αντλώντας έμπνευση από την ίδια τη ζωή, με όχημα την μυθοπλασία, επινόησα τέσσερις διαφορετικούς τύπους χαρακτήρων, τις Πρώην.
-Η πλοκή ξετυλίγεται στην μετά covid19 εποχή. Πόσο σας επηρέασε; Και πόσο επιδρά στις ηρωίδες σας αυτή η περίοδος;
-Βίωσα λόγω δικής μου προσωπικής απώλειας, υπέρμετρα, την απομόνωση, την αποξένωση, την ανασυγκρότηση και μερικώς την επανένταξη. Η σύναξη των τεσσάρων γυναικών, που προανέφερα, έγινε στη συγκεκριμένη εποχή μετά τη λήξη του εγκλεισμού. Σε αυτό το πλαίσιο και με την παρατήρηση του περίγυρού μου ανάβλυσε από μέσα μου η ανάγκη να κοινωνήσω σκέψεις, συναισθήματα και να αποτυπώσω συμπεριφορές, χαρακτήρες και σχέσεις που μεταλλάσσονταν συνεχώς. Η Ελπίδα, για παράδειγμα, μετά τον χωρισμό της χρειάζεται ψυχολογική υποστήριξη ενώ σαν αστυνομικός αντιμετωπίζει στις περιπολίες περισσότερα επεισόδια βίας σε νεότερες ηλικίες.
-Είναι ένα έργο για την γυναικεία φιλία. Πώς μπορούν να καταφέρουν σήμερα οι γυναίκες να διατηρήσουν τις φιλίες τους;
-Η φιλία, όπως όλες οι ανθρώπινες σχέσεις, χτίζεται με προϋποθέσεις. Η πυρηνική οικογένεια κάποια στιγμή νομοτελειακά χάνεται, η επαγγελματική έχει ημερομηνία λήξης. Η φιλία αποτελεί την διευρυμένη της έννοια ∙ με αποδοχή, οριοθέτηση, φροντίδα, αλληλεγγύη και προπάντων αγάπη όλων των μελών της, δύναται να λύσει σύγχρονα προβλήματα επιβίωσης. Όπως η Άννα που βρίσκει τη συμπαράσταση που χρειάζεται από τις φίλες της όταν η κόρη της ερωτεύεται και εξαφανίζεται με τον αγαπημένο της.
-Τι θα αλλάξει στις σχέσεις τους από την στιγμή που θα εντοπίσουν τη σορό;
-Διευρύνοντας το απόσπασμα από το οπισθόφυλλο ότι Και οι τέσσερις αποφάσισαν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν τη λέξη ‘πρώην’, οι πρώην σύζυγοι φίλων, που βρίσκονταν περιστασιακά στη σκιά των αντρών τους, συμμαχούν, συμπράττουν, αλληλοϋποστηρίζονται, γίνονται νυν φίλες . Από τις απώλειες των προηγούμενων σχέσεων, καινούργιες συνδέσεις συνάπτονται και νέες ζωές αναδύονται.
-Και σε αυτό το μυθιστόρημα η Θεσσαλονίκη είναι παρούσα. Πώς την προσεγγίζετε;
-Αυτή τη φορά δεν είναι μόνο η Θεσσαλονίκη στο επίκεντρο, ο τόπος διαμονής των τεσσάρων, αλλά και η Δυτική Μακεδονία που την επίλεξα για την ανάγκη του ιστορικού πλαισίου. Η πρωτεύουσα της Μακεδονίας μαζί με τους νομούς Καστοριάς και Φλώρινας είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την πρόσφατη συνθήκη που ορίζει την νέα ονομασία της όμορης χώρας στα βόρεια. Η πλοκή του μυθιστορήματος διαδραματίζεται σε όλες αυτές τις περιοχές. Η σορός του άγνωστου νεκρού ανακαλύπτεται στα σύνορα των δύο νομών που προανέφερα.
-Αυτή την περίοδο συνεχίζονται οι πανελλαδικές εξετάσεις. Έχοντας υπάρξει και καθηγήτρια τι θα συμβουλεύατε στους μαθητές που μπαίνουν στη μάχη για μια θέση στην ανώτατη εκπαίδευση;
-Οι πανελλαδικές εξετάσεις είναι μια δοκιμασία, μια ακόμη εξέταση. Η κατάκτηση μιας θέσης στην ανώτατη εκπαίδευση δεν αποτελεί κριτήριο μόρφωσης και ευτυχίας για το μέλλον που ανοίγεται μπροστά τους. Έχουν ανεξερεύνητες δυνάμεις μέσα τους που στο κατάλληλο περιβάλλον μπορούν να αναδειχθούν και σαν ενήλικες πλέον να προοδεύσουν σε τομείς που ούτε καν φαντάζονται. Όπως η Έλενα στις Πρώην που έχει σπουδάσει μουσική και στην καινούργια συνθήκη της ζωής της αποδίδει σε διαφορετικό εργασιακό περιβάλλον.
-Πώς μπήκε στην ζωή σας η συγγραφή βιβλίων;
-Από μια βιωματική, από τα μικράτα μου, προφορική αφήγηση, το ταξίδι της οικογένειας της μητέρας μου, το 1941, από την Ξάνθη στα Ιεροσόλυμα. Ακολούθησαν μαθήματα δημιουργικής γραφής με τα οποία απέκτησα αυτοπεποίθηση και επιστημονική γνώση να κάνω πράξη το όνειρο και να καταγράψω το παιδικό βίωμα. Τρία χρόνια μετά εκδόθηκε το ‘Μια Ανάσα η ζωή’, το πρώτο μου μυθιστόρημα με τις εκδόσεις Κέδρος.
-Ποια η θέση του βιβλίου στην σημερινή εποχή;
-Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από την εικονική πραγματικότητα των κοινωνικών διαδικτυακών μέσων. Το αναγνωστικό βιβλιοφιλικό κοινό φθίνει. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ελπιδοφόρες ενδείξεις για το αντίθετο. Καλεσμένη σε γυμνάσιο να μιλήσουμε για λογοτεχνία διαπίστωσα έκπληκτη ότι τα παιδιά της ομάδας φιλαναγνωσίας και βιβλιοθήκης του σχολείου μου έθεσαν πολύ ενδιαφέρουσες ερωτήσεις δείχνοντας ότι διψούν για ένα διαφορετικό είδος μαθήματος – δραστηριότητας. Στις πρώην, η λογοτεχνία είναι παρούσα, η Χρυσάνθη νιώθει σαν Ντ’ Αρντανιάν στη σχέση της με τις τέσσερις, όπως στο έργο του Αλέξανδρου Δουμά.
-Τι διαβάζετε αυτό το διάστημα;
-Ξαναδιαβάζω το κλασσικό μυθιστόρημα του Ντοστογιέφσκι, Αδερφοί Καραμαζόφ και παράλληλα τη Βίβλο της Ιώβ της Ελένης Πριοβόλου.
