Χιονισμένος για μεγάλο μέρος του χρόνου, ο Όλυμπος, η κατοικία των 12 θεών της αρχαίας Ελλάδας, έχει γοητεύσει τη φαντασία των ανθρώπων εδώ και χιλιετίες. Με ύψος 2.918 μέτρων, οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι στον ψηλότερο, απόκρημνο και συχνά καλυμμένο με ομίχλη όγκο του βρισκόταν ο θρόνος του Δία, του βασιλιά των θεών.
Σήμερα, οι σύγχρονοι Έλληνες ελπίζουν ότι το ψηλότερο βουνό της χώρας θα ενταχθεί στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η υποψηφιότητα αναμένεται να συζητηθεί στη συνεδρίαση της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς στη Νότια Κορέα από σήμερα Κυριακή έως τις 29 Ιουλίου, αναφέρει το Associated Press.
«Ο Όλυμπος είναι η ζωή μας. Είναι ο τόπος όπου μεγαλώσαμε», δήλωσε ο Ευάγγελος Γερολιόλιος, δήμαρχος Δίου-Ολύμπου. «Είναι το μέρος που βλέπουμε κάθε μέρα, αλλά ταυτόχρονα είναι ένας τόπος που κουβαλά μύθο, ιστορία, βιοποικιλότητα, εξαιρετική ομορφιά και τεράστιο πολιτιστικό βάρος».
Η έδρα των θεών
Λίγες τοποθεσίες έχουν τόσο κεντρική θέση στην αρχαία ελληνική μυθολογία όσο ο Όλυμπος. Εκεί, σύμφωνα με τον μύθο, ο Δίας εγκατέστησε την αυλή του, αφού ανέτρεψε τον πατέρα του, τον Κρόνο, σε έναν δεκαετή πόλεμο που έβαλε τέλος στην κυριαρχία των Τιτάνων.
Το ενδιαφέρον για τον Όλυμπο ενδέχεται να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο με την κυκλοφορία της νέας ταινίας του Κρίστοφερ Νόλαν, «Οδύσσεια», στην οποία το βουνό παρουσιάζεται ως κατοικία του Δία και των Ολύμπιων θεών που επηρεάζουν το ταξίδι του Οδυσσέα.
Σε μία από τις χαμηλότερες κορυφές του Ολύμπου, ανασκαφές έχουν αποκαλύψει ένα υπαίθριο ιερό, με τα αρχαιότερα ευρήματα να χρονολογούνται στην ελληνιστική περίοδο (323 π.Χ. έως 30 π.Χ.). Το ιερό θεωρείται ότι συμπίπτει με τις περιγραφές του Πλούταρχου, ο οποίος τον 2ο αιώνα μ.Χ. έγραψε για πομπές προς μία από τις κορυφές του Ολύμπου, όπου πραγματοποιούνταν θυσίες ζώων προς τιμήν του Δία.
Το βουνό διατήρησε τη θρησκευτική του σημασία και κατά τη χριστιανική εποχή. Ένα παρεκκλήσι στην κορυφή του Προφήτη Ηλία, σε υψόμετρο 2.803 μέτρων, θεωρείται το υψηλότερο ορθόδοξο χριστιανικό παρεκκλήσι στον κόσμο.
Το φαράγγι του Ενιπέα φιλοξενεί τα ερείπια ενός μοναστηριού που ιδρύθηκε το 1542, ενώ περίπου 20 λεπτά πεζοπορίας από εκεί βρίσκεται το Άγιο Σπήλαιο του Αγίου Διονυσίου, ένα εκκλησάκι χτισμένο μέσα σε σπηλιά, από όπου αναβλύζει μικρή πηγή που θεωρείται ότι παρέχει αγιασμένο νερό.
Οι πλαγιές του βουνού, οι οποίες φτάνουν σχεδόν μέχρι τη θάλασσα, φιλοξενούν επίσης πλούσια χλωρίδα και πανίδα, συμπεριλαμβανομένων ενδημικών ειδών. Είναι αυτός ο συνδυασμός πολιτισμού, μύθου, φυσικής ομορφιάς και βιοποικιλότητας που οι κάτοικοι ελπίζουν ότι θα οδηγήσει στην ανακήρυξη του Ολύμπου ως μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
«Είναι ένας τόπος που αγαπάμε. Είναι ένα μέρος που πολλοί άνθρωποι από όλο τον κόσμο επισκέπτονται για να το δουν και να το γνωρίσουν. Θέλουμε να το προστατεύσουμε» δήλωσε ο Γερολιόλιος. Η ένταξη του Ολύμπου στον κατάλογο της UNESCO θα ήταν «κάτι πολύ μεγάλο, που ξεπερνά όχι μόνο τα τοπικά αλλά και τα εθνικά όρια. Είναι κάτι που αφορά ολόκληρο τον κόσμο. Είναι πολύ σημαντικό».
Η ένταξη στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς δεν είναι βέβαιη
Η Ελλάδα ξεκίνησε τη διαδικασία αναγνώρισης του Ολύμπου ως μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς το 2014, καταχωρίζοντάς τον στον Ενδεικτικό Κατάλογο (Tentative List) της UNESCO, το υποχρεωτικό πρώτο βήμα για κάθε υποψηφιότητα.
Ο Ενδεικτικός Κατάλογος περιλαμβάνει τόπους που οι χώρες μπορούν στη συνέχεια να προτείνουν επίσημα μέσα στα επόμενα πέντε έως δέκα χρόνια.
Η διαδικασία περιλαμβάνει μια προκαταρκτική αξιολόγηση και στη συνέχεια την υποβολή πλήρους φακέλου υποψηφιότητας, ο οποίος εξετάζεται για 14 μήνες από συμβουλευτικούς οργανισμούς, όπως το Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών (ICOMOS) και η Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN).
Οι εισηγήσεις αυτών των οργανισμών συζητούνται στην ετήσια συνεδρίαση της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς, όπου εκπρόσωποι 21 χωρών ψηφίζουν για τις υποψηφιότητες.
Η υποψηφιότητα του Ολύμπου απέχει ακόμη από το να θεωρείται δεδομένη. Προσχέδιο της ημερήσιας διάταξης της συνάντησης στη Νότια Κορέα δείχνει ότι η επιτροπή αναμένεται να αναπέμψει την υποψηφιότητα στην Ελλάδα ζητώντας περισσότερες πληροφορίες.
Παρόλα αυτά, οι κάτοικοι ελπίζουν ότι τα πολιτιστικά και φυσικά θαύματα του βουνού θα εξασφαλίσουν τη θέση του στον κατάλογο και θα συμβάλουν στην καλύτερη προστασία του.
Η ανάγκη για προστασία
Ο δήμαρχος Ευάγγελος Γερολιόλιος δήλωσε ότι η ένταξη στον κατάλογο της UNESCO «δημιουργεί μεγαλύτερες υποχρεώσεις από την πλευρά μας για την προστασία αυτού του περιβάλλοντος».
Η περιβαλλοντική προστασία αποτελεί επίσης βασική ανησυχία για τον οδηγό βουνού Μπάμπη Μαρινίδη, πρόεδρο του Ορειβατικού Συλλόγου Λιτοχώρου. Η ένταξη του Ολύμπου στον κατάλογο της UNESCO πιθανότατα θα προσελκύσει ακόμη περισσότερους επισκέπτες στο βουνό και την περιοχή, ανέφερε ο Μαρινίδης στο AP.
«Πόσους ανθρώπους μπορεί να αντέξει αυτό το βουνό, αυτό το οικοσύστημα;» διερωτήθηκε.
Αν και μεγάλο μέρος του Ολύμπου έχει χαρακτηριστεί εθνικός δρυμός εδώ και δεκαετίες και υπάρχουν κανονισμοί προστασίας, πολλοί παραβιάζονται ανοιχτά. Ο Μαρινίδης ανέφερε ότι οι επισκέπτες συχνά αγνοούν πινακίδες όπως «απαγορεύεται το κολύμπι» ή «απαγορεύεται η κατασκήνωση».
Ο συνεχώς αυξανόμενος αριθμός επισκεπτών έχει οδηγήσει τις τοπικές αρχές να εξετάζουν την επιβολή εισιτηρίου εισόδου και την καταγραφή του αριθμού των επισκεπτών.
«Παλιά ήμουν αντίθετος σε αυτό» είπε ο Μαρινίδης. «Αλλά τώρα, με τόσο πολύ κόσμο, πιστεύω ότι πρέπει να επιβληθεί κάποιο όριο».
Έχουν χαθεί ζωές
Η μυθική κατοικία των θεών προσελκύει πεζοπόρους και ορειβάτες από όλο τον κόσμο. Αν και δεν απαιτείται τεχνική ορειβατική εμπειρία για να φτάσει κάποιος στην κορυφή, το βουνό δεν πρέπει να υποτιμάται.
Ο συνδυασμός μεταβαλλόμενων καιρικών συνθηκών και δύσκολου εδάφους έχει κοστίσει πολλές ζωές. Το πιο πρόσφατο θανατηφόρο περιστατικό σημειώθηκε στις 11 Ιουλίου, όταν ένας 64χρονος Έλληνας πεζοπόρος πέθανε αφού κατέρρευσε σε μονοπάτι. Τον Μάιο, ομάδες διάσωσης εντόπισαν το σώμα ενός 25χρονου Ισπανού, ημέρες μετά την εξαφάνισή του, ενώ προσπαθούσε να φτάσει στην κορυφή μέσα στο χιόνι.
Πηγή: skai.gr
