Πάντα μου ασκούσαν μια ακαταμάχητη γοητεία εκείνα τα πράγματα που έχουν πάνω από μια υπόσταση. Που η ουσία τους σηκώνει περισσότερες και βαθύτερες αναγνώσεις. Απόψε, για παράδειγμα, στο Θέατρο Άρατος οι δημιουργοί Βαγγέλης Δουκουτσέλης και Βασίλης Τσικάρας ανεβάζουν την παράσταση FAUX DARIO στην οποία ένα ζευγάρι χρησιμοποιεί ως πεδίο αντιπαράθεσης το έργο του Dario Fo «Ελεύθερο Ζευγάρι» (πληροφορίες για την παράσταση εδώ!).
Για το οποίο έργο θα μπορούσε κανείς να πει ότι πρόκειται για μια μελέτη στις ανθρώπινες σχέσεις. Η ιστορία ενός ζευγαριού, οι προσπάθειες χειραγώγησης του άνδρα προς τη γυναίκα, η ανατροπή της ισορροπίας και το αναπάντεχο τελικό αποτέλεσμα.
Αυτή, είναι μόνο η πρώτη ανάγνωση. Αν σκεφτούμε όμως τη συνολική πορεία του Dario Fo, την πανταχού παρούσα πολιτική χροιά των έργων του, τη συνέπεια με την οποία στηλιτεύει εδώ και δεκαετίες την καταπίεση, το ρατσισμό, το οργανωμένο έγκλημα, τη θεοκρατία και όλα τα δεινά του σύγχρονου κόσμου, νομίζω είναι εύκολος ο παραλληλισμός και σε κοινωνικό επίπεδο. Για μένα, εκεί βρίσκεται μεγάλο κομμάτι της γοητείας του Fo, ότι κανείς δε μπορεί να αντισταθεί σε έναν πολιτισμένο επαναστάτη. Κατανοώ την έννοια της εξέγερσης, αλλά χρειάζομαι και θεωρητικά επιχειρήματα. Εξάλλου ο κόσμος ήταν πάντα γεμάτος γορίλες, και είναι προφανές ότι δεν αρκούν.
Είναι η ίδια περίπτωση με το Gil Scott Heron. Η αφύπνιση της μαύρης κουλτούρας στην Αμερική της καταπίεσης χρειαζόταν και λέξεις, πέρα από σφαίρες. Η πρόσφατη επανέκδοση του πρώτου δίσκου του “Small Talk at 125th & Lenox” είναι μια ωραία υπενθύμιση του πως μπορείς να πολεμήσεις με λόγια, να μεταδώσεις ένα μήνυμα, να δείξεις σε κάποιον ότι όλες οι αλλαγές ξεκινούν από το κεφάλι και την ψυχή του ανθρώπου.
Γιάννης Καψάσκης