">
Επιμέλεια: ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Το καθεστώς του Τσαουσέσκου και η επιρροή του στην 7η τέχνη βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης που είχε με εκπροσώπους των ΜΜΕ το μεσημέρι ο Ρουμάνος σκηνοθέτης Μίρτσεα Ντανελιούκ, φετινός τιμώμενος του τμήματος «Ματιές στα Βαλκάνια» του 56ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Ο ίδιος απαντώντας στο ερώτημα πώς είναι να κάνει κανείς σινεμά την εποχή του Τσαουσέσκου, είπε πως η κατάσταση δεν διέφερε με άλλες δικτατορίες. «Αυτά τα καθεστώτα διοχετεύουν χρήματα στο σινεμά περισσότερο από τα δημοκρατικά, καθώς εκμεταλλεύονται τον κινηματογράφο ως μέσο προπαγάνδας. Ήταν πολύ δύσκολη η κατάσταση για τους σκηνοθέτες, δέχτηκαν μεγάλες πιέσεις και πήραν ρίσκα», σημείωσε.
Αναφερόμενος στην ταινία του «Κρουαζιέρα», μια πολιτική σάτιρα που σαρκάζει το κομμουνιστικό καθεστώς, στην οποία οι κεντρικοί ήρωες ήταν στην πραγματικότητα ο Νικολάι και η Έλενα Τσαουσέσκου, τους οποίους φυσικά δεν κατονόμαζε, είπε πως εργαλείο του ήταν η αλληγορία. «Για να γίνει αποδεκτό ένα σενάριο, έπρεπε να θεωρηθεί αθώο σε επίπεδο προπαγάνδας, έπρεπε λοιπόν να γίνουν τροποποιήσεις για να συνεχιστεί η ταινία. Γι’ αυτό το λόγο, ξεκίνησα με σενάριο που δεν έλεγε απολύτως τίποτα».
Απαντώντας σε ερώτημα για το εάν η προσέγγισή του στην τέχνη του κινηματογράφου επηρεάστηκε από την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος είπε μεταξύ άλλων: «Πιστέψαμε ότι η πτώση του καθεστώτος ήταν η ελευθερία προσωποποιημένη, ότι θα ήμασταν ελεύθεροι, αλλά τελικά δεν ήμασταν. Το καθεστώς κατέρρευσε, αλλά παρόλα αυτά χρειάστηκε να έρθω αντιμέτωπος με τους ίδιους ανθρώπους. Τα πρώτα 4-5 χρόνια ήταν καλά. Το κράτος πλήρωνε τα πάντα και μπορούσαμε ελεύθερα να κάνουμε ό,τι θέλαμε. Από εκεί και μετά, έβλεπα ότι παλιοί οπερατέρ και παραγωγοί μπορούσαν όπως πάντα να βρίσκουν χρήματα από το κράτος, ακολουθώντας το στυλ του καθεστώτος Τσαουσέσκου», σημείωσε ο κ. Ντανελιούκ.
Εξάλλου κατά την περίοδο του δημοκρατικού καθεστώτος, η ταινία του «Η ξένη λεγεώνα» (2008) «έμεινε στο ντουλάπι για ένα χρόνο» και ο ίδιος παραγκωνίστηκε», ενώ και η επόμενη ταινία του «Μαριλένα» (2008) βρέθηκε κι αυτή στο περιθώριο.
Όσο για το αν μπορεί η επιδοτούμενη τέχνη να “δαγκώνει’’, ο κ. Ντανελιούκ επεσήμανε: «Η επιχορηγούμενη τέχνη μπορεί να αποδώσει καρπούς εάν γίνεται σε κράτος που ενδιαφέρεται για τον πολιτισμό. Την εποχή του Τσαουσέσκου είχαμε αξιόλογες ταινίες. Μετά από αυτόν, η ελευθερία έχει πολύ ιδιαίτερη γεύση. Δεν υπάρχει ίδια πίεση μήπως κάνει κανείς ατόπημα και υπάρξουν επιπτώσεις για την ταινία. Ενδεχομένως είναι καλύτερη περίοδος, υπό αυτή την έννοια, όμως οι σημερινές ταινίες είναι απλουστευμένες, διηγούνται απλώς μια ιστορία».
Σύμφωνα με τον κ. Ντανελιούκ, η είσοδος της Ρουμανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ωφέλησε ιδιαιτέρως τον ρουμανικό κινηματογράφο, καθώς τα κονδύλια πήγαιναν κατά προτεραιότητα σε χώρες που είχαν γνωστό κινηματογραφικό παρελθόν. «Μπορεί μεν να υπάρχει βελτίωση, αλλά δεν είμαι και απόλυτα πεπεισμένος ότι είναι καλύτερα για τον κινηματογράφο, τώρα που είμαστε στην Ε.Ε.», συμπλήρωσε ο σκηνοθέτης και πρόσθεσε πως ο ίδιος δεν έχει λάβει χρήματα από την ΕΕ για ταινίες του.
