Skip to main content
Menu

Αναγκαίος ο στρατηγικός σχεδιασμός στις αστικές υποδομές ενόψει κλιματικής αλλαγής

Αναγκαίος ο στρατηγικός σχεδιασμός στις αστικές υποδομές ενόψει κλιματικής αλλαγής
Άρθρο από την Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ευφροσύνη Διαμαντούδη και τον Αντιπρύτανη στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ευτύχιο Σαρτζετάκη

Παρότι εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες τα επιστημονικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι το κλίμα αλλάζει και γι αυτό υπεύθυνος είναι ο άνθρωπος, πολύ λίγα έχουν γίνει για να αποτραπεί η περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης. Έχουμε φτάσει πια να βιώνουμε τις πρώτες βίαιες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής που είναι τα πολύ έντονα καιρικά φαινόμενα που εμφανίζονται όλο και πιο συχνά πλέον και στη χώρα μας. Οι κυκλώνες και οι τυφώνες με τα παράξενα ονόματα που πλήττουν την Αμερική ή την Αυστραλία, σε μια πιο ήπια προς το παρών μορφή έχουν πάρει αρχαιοελληνικά ονόματα στην περιοχή μας (Μίνωας ήταν το τελευταίο κύμα ενώ το Φεβρουάριο είχαμε την Ιοκάστη). Είναι πλέον απολύτως σαφές ότι το κλίμα αλλάζει σε παγκόσμιο επίπεδο. Η μέση θερμοκρασία του πλανήτη έχει αυξηθεί, σχετικά με την προβιομηχανική εποχή, κατά περίπου ένα βαθμό Κελσίου, και οι πρώτες σημαντικές επιπτώσεις έχουν εμφανιστεί με διαφορετικές μορφές σε όλες τις γωνιές του πλανήτη.

Ευφροσύνη Διαμαντούδη, Καθηγήτρια, Concordia University, Canada

Marie-Currie Fellow, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Σε εθνικό επίπεδο, το πρώτο άμεσο μέλημά μας θα πρέπει να είναι η προσαρμογή, κυρίως των υποδομών μας, στα νέα δεδομένα. Είναι επιτακτική ανάγκη να υπάρξει στρατηγικός σχεδιασμός που να περιλαμβάνει τις αστικές υποδομές, έτσι ώστε να μην βουλιάζουν οι πόλεις μας κάθε φορά που μια Ιοκάστη ή ένας Μίνωας περνάει από την περιοχή, την προσαρμογή των καλλιεργειών σε περιόδους ξηρασίας, των παράκτιων εγκαταστάσεων σε μελλοντικές αυξήσεις της στάθμης της θάλασσας, κ.ο.κ.. Επίσης θα πρέπει να γίνουν οι απαραίτητες μακροχρόνιες επενδύσεις ώστε και η χώρα μας να περιορίσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, μεταξύ άλλων μετατοπιζόμενη από τον λιγνίτη στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.  

Ευτύχιος Σαρτζετάκης Αντιπρύτανης, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Τόσο η προσαρμογή στις αναπόφευκτες πλέον επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής όσο και η αποφυγή των εντονότερων μελλοντικών επιπτώσεων έχουν σημαντικά κόστη. Το μεγαλύτερο μέρος τους αφορά σε επενδύσεις για την βελτίωση και ενίσχυση υπαρχουσών αλλά κυρίως στην δημιουργία νέων υποδομών στην παραγωγή ενέργειας, την ενεργειακή αποτελεσματικότητα, τις μεταφορές, την ύδρευση και αποχέτευση και τις τηλεπικοινωνίες. Η αναβάθμιση και ενίσχυση των υποδομών είναι αναγκαία ανεξάρτητα από το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής και το ύψος των απαιτούμενων επενδύσεων εκτιμάται, σε παγκόσμιο επίπεδο, μεταξύ 60 και 80 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ως το 2030. Το στοίχημα είναι οι επενδύσεις αυτές να γίνουν με τρόπο ώστε να υποστηριχθεί η μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλού άνθρακα. Το επιπλέον κόστος προσαρμογής και αποφυγής της κλιματικής αλλαγής, κυρίως στην ενίσχυση της ενεργειακής αποτελεσματικότητας υπαρχουσών υποδομών, εκτιμάται μεταξύ 5 με 10 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ως το 2030.

Οι απαιτούμενες επενδύσεις για την μετάβαση στην χαμηλού άνθρακα εποχή  σε παγκόσμιο επίπεδο είναι τεράστιες, αλλά απολύτως απαραίτητες για να αποφευχθούν ακόμη μεγαλύτερες ζημιές. Το πρόβλημα, το οποίο εξετάσαμε στα πλαίσια ενός προγράμματος Marie-Curie, είναι πως θα κατανεμηθούν τα κόστη των απαραίτητων επενδύσεων μεταξύ των διαφόρων χωρών. Ενώ οι επενδύσεις σε δράσεις προσαρμογής, κυρίως στις ανεπτυγμένες χώρες, προχωρούν με ταχείς ρυθμούς, οι επενδύσεις σε δράσεις αποφυγής είναι πολύ μικρότερες των απαιτούμενων. Κάθε χώρα θα ήθελε όλες οι άλλες να επενδύσουν στην μείωση των εκπομπών που δημιουργούν το πρόβλημα ενώ αυτή να απολαμβάνει χαμηλού κόστους αγαθά και υπηρεσίες.  Για παράδειγμα η Ελλάδα θα ήθελε να συνεχίσει να χρησιμοποιεί λιγνίτη για να παράγει χαμηλού κόστους ηλεκτρική ενέργεια, ενώ οι άλλες χώρες να επενδύουν σε ανανεώσιμες που είναι πιο ακριβές ακόμη. Αυτού του είδους οι μυωπικές συμπεριφορές αποτρέπουν την σύναψη ισχυρών διεθνών συμφωνιών για την αποτροπή των μελλοντικών, πολύ χειρότερων, επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Η ευαισθητοποίηση μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού είναι η μόνη ελπίδα για την επιτάχυνση της επίλυσης του προβλήματος.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ