">
Δεν έχουν περάσει παρά μόνο 13 μέρες από τις 19 Σεπτεμβρίου όταν ο πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ) Δημήτρης Κοντός, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο 12ο ετήσιο συνέδριο του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου «Healthworld», προχώρησε σε μια σοκαριστική αποκάλυψη σχετικά με τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στη δημόσια υγεία στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τον κ. Κοντό, οι Έλληνες πολίτες οι οποίοι είναι ανασφάλιστοι και δεν έχουν πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη (τόσο οι ίδιοι όσο και οι οικογένειές τους) φτάνουν τα 6.000.000!
Το νούμερο αυτό είναι πραγματικά συγκλονιστικό και είναι σαφές ότι γίνεται ακόμη μεγαλύτερο αν προσθέσουμε όλους τους μετανάστες, μεγάλος αριθμός των οποίων ούτως ή άλλως ήταν ανασφάλιστος και άρα δεν είχε πρόσβαση ούτε καν σε πρωτοβάθμια φροντίδα Υγείας.
Το πρόβλημα σε καμία περίπτωση δεν είναι καινούριο, απλά έχει πάρει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις τα τελευταία χρόνια λόγω της οικονομικής κρίσης. Θα ήταν, όμως, σίγουρα μεγαλύτερο εάν δεν υπήρχαν οι εθελοντικές πρωτοβουλίες που σε ένα μεγάλο βαθμό έχουν αποτελέσει μια σανίδα σωτηρίας για χιλιάδες ανθρώπους.
Μια από αυτές τις εθελοντικές πρωτοβουλίες είναι αυτή της ανεξάρτητης Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης PRAKSIS (Προγράμματα Ανάπτυξης, Κοινωνικής Στήριξης και Ιατρικής Συνεργασίας). Σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η PRAKSIS λειτουργεί δύο πλήρως εξοπλισμένα πολυιατρεία, στα οποία προσφέρονται καθημερινά, πρωτοβάθμια ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και κοινωνική στήριξη. Ο «Τ.Θ.» επισκέφτηκε το πολυιατρείο της Θεσσαλονίκης (το οποίο βρίσκεται στην οδό Αρκαδιουπόλεως 1 και Αγ. Δημητρίου, Τηλ. 2310556145) και συνομίλησε με την κοινωνική λειτουργό και συντονίστρια των προγραμμάτων της PRAKSIS στη Θεσσαλονίκη, Στεφανία Πανταζή, σχετικά με τις υπηρεσίες που παρέχονται και τις δράσεις της οργάνωσης.
Σύμφωνα με την κ. Πανταζή, «βασική υπηρεσία, από εκεί που ξεκινάει και το πολυιατρείο, είναι οι ιατροφαρμακευτικές υπηρεσίες. Τα πολυιατρεία της PRAKSIS, έχουν τη δυνατότητα όχι μόνο να εξετάζουν, αλλά και να χορηγούν φάρμακα (καθώς υπάρχει και φαρμακείο). Λειτουργούν με μια μικρή ομάδα εθελοντών που αποτελείται κυρίως από παθολόγο και οδοντίατρο. «Σταδιακά μπορούμε να καλύπτουμε πολλές ειδικότητες γιατρών, είτε μέσα στο πολυιατρείο όπου μπορούν να έρχονται και να δουλεύουν εθελοντικά, είτε με τη δυνατότητα που μας δίνουν με το να εξυπηρετούν ανθρώπους στα ιατρεία τους», σημειώνει η κ. Πανταζή. Εκτός, όμως, από τις ιατρικές υπηρεσίες, στο πολυιατρείο λειτουργεί και κοινωνική υπηρεσία, «στην οποία σταδιακά μπήκε ψυχολόγος και δικηγόρος, ο οποίος αργότερα απέκτησε δικό του τμήμα, ένα ξεχωριστό πρόγραμμα δηλαδή τη νομική συμβουλευτική. Αυτή είναι η βάση του πολυιατρείου. Ιατροφαρμακευτικές υπηρεσίες, ψυχοκοινωνικές και νομική συμβουλευτική», λέει η κ. Πανταζή.
Τα προγράμματα ιατρικής περίθαλψης της PRAKSIS, επεκτείνονται συνεχώς. «Δημιουργήσαμε και ένα πρόγραμμα δημόσιας υγείας, στόχος του οποίου είναι να ενημερώνει ειδικές ομάδες πληθυσμού στις οποίες εστιάζουμε, όπως εξαρτώμενοι, φυλακισμένοι, παιδιά που ζουν σε καταυλισμούς και δεν έχουν πρόσβαση σε καμιά πληροφορία. Σταδιακά το επεκτείνουμε και για το γενικό πληθυσμό. Έχουμε τώρα για παράδειγμα τα προγράμματα για τον HIV και την ηπατίτιδα C, που απευθύνονται στο γενικό πληθυσμό, παρά το γεγονός ότι τα στοιχεία κάνουν λόγο για αυξημένα ποσοστά σε ειδικές ομάδες», σημειώνει η κ. Πανταζή.«Μεγάλο ρόλο στις δράσεις μας παίζει ο εθελοντισμός, γιατί αυτές οι δράσεις δεν θα μπορούσαν να γίνουν χωρίς εθελοντές. Αυτή τη στιγμή είμαστε περίπου ένας έμμισθος προς 6-7 εθελοντές για να μπορεί να βγει η δουλειά. Οι εθελοντές πρέπει να έχουν συντονιστή, έναν άνθρωπο για να τους κατευθύνει, να τους ηρεμεί (γιατί μιλάμε για ανθρώπινο πόνο και άνθρωποι που δεν είναι εκπαιδευμένοι αναλαμβάνουν πολύ πόνο στις πλάτες τους και δεν μπορούν να το διαχειριστούν μετά)», τονίζει η κ. Πανταζή.
Ερωτώμενη σχετικά με το τι δυνατότητες υπάρχουν σε ό,τι έχει να κάνει με την ιατρική περίθαλψη, η κ. Πανταζή απαντά… «απεριόριστες»! «Φυσικά και έχουμε περιορισμούς, αλλά δεν αφήνουμε τίποτα χωρίς να του δώσουμε τουλάχιστον μια κατεύθυνση, χωρίς να το ψάξουμε», εξηγεί. Στο πολυιατρείο της Θεσσαλονίκης, υπάρχει μόνιμα παθολόγος, γυναικολόγος και οδοντίατρος, ενώ εθελοντικά υπάρχει οφθαλμίατρος και δερματολόγος. «Στα ιατρεία τους προσφέρουν υπηρεσίες νευρολόγος, καρδιολόγος, αλλά ανάλογα με το πρόβλημα μπορούμε να συνεργαστούμε είτε με ανθρώπους που εργάζονται στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, με όλες τις νόμιμες διαδικασίες. Το ίδιο ισχύει ακόμη περισσότερο και με τον ιδιωτικό τομέα, δηλαδή είτε κλινικές, είτε ανεξάρτητους γιατρούς. Γενικώς προσπαθούμε να μη φεύγει από εδώ ένα περιστατικό χωρίς να βοηθήσουμε», σημειώνει η κ. Πανταζή. Και όλα αυτά, φυσικά δωρεάν και χωρίς διακρίσεις.
«Η κρίση άλλαξε τα πράγματα»
Φυσικά τα τελευταία χρόνια με την οικονομική κρίση, η κατάσταση έχει διαφοροποιηθεί σε μεγάλο βαθμό και το… φόρτο εργασίας έχει πολλαπλασιαστεί. Ειδικά σε ό,τι έχει να κάνει με τους Έλληνες οι οποίοι πηγαίνουν στο πολυιατρείο. «Μέχρι το 2009-2010, η πρώτη ομάδα που εξυπηρετούσαμε ήταν η Αλβανική κοινότητα. Μετά ήταν οι Ρώσοι και οι Γεωργιανοί. Έλληνες μπορεί και να μη βλέπαμε για δύο με τρεις μήνες. Τώρα η πρώτη ομάδα σε αριθμό που εξυπηρετούμε είναι οι Έλληνες», εξηγεί η κ. Πανταζή. Η ίδια προσθέτει ότι ο ελληνικός πληθυσμός είναι «δύσκολος» για πολλούς λόγους. «Μιλάμε την ίδια γλώσσα και θεωρούσαμε ότι θα είναι πιο εύκολα τα πράγματα από την άποψη ότι είναι νόμιμος πληθυσμός. Ωστόσο, οι δυσκολίες ήταν και είναι μεγάλες, γιατί δυσκολεύονται να αποδεχθούν την κατάσταση. Σταδιακά αυτό, όμως, αλλάζει και ο κόσμος αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει. Επίσης, είχαμε πρόβλημα επικοινωνίας με τους Έλληνες. Με τους μετανάστες ξέραμε πού να πάμε να τους βρούμε και μοιράζαμε φυλλάδια, οπότε μας μάθαιναν. Οι Έλληνες δεν ήθελαν να τους πλησιάσουμε και σε πολλές περιπτώσεις μας έλεγαν ότι δεν έχουν καμία ανάγκη, ενώ φαινόταν ότι έχουν πολλές».
Ωστόσο, μπορεί οι ανάγκες να έχουν αυξηθεί, αλλά αντίστοιχα ενισχύθηκε και ο βαθμός αλληλεγγύης που υπάρχει «Σε όλα τα επίπεδα», λέει η κ. Πανταζή. «Και από απλούς ανθρώπους και από γιατρούς και από ειδικούς επιστήμονες που έχουμε ανάγκη, όπως κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους. Γενικότερα ο κόσμος προσπαθεί να βοηθήσει. Γενικότερα η κοινωνία έχει αντιληφθεί ότι χρειάζεται η αλληλεγγύη και πως πρέπει να βοηθάμε ο ένας τον άλλον».
Η τοπική αυτοδιοίκηση προσπαθεί, αλλά…
Η κοινωνία έχει αντιληφθεί την ανάγκη για αλληλεγγύη, αλλά δεν ισχύει το ίδιο και με το κράτος. «Το κράτος γενικότερα δεν αντιλαμβάνεται εύκολα», λέει η κ. Πανταζή και κάνει λόγο για προβλήματα επικοινωνίας και δυσκολίες που προκύπτουν και από τις αλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη στο δημόσιο. Σημειώνει, όμως, ότι η κατάσταση είναι διαφορετική σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης. «Η τοπική αυτοδιοίκηση, κάνει μεγάλη προσπάθεια. Ίσως δεν έχει τα εργαλεία ακόμη για να το ολοκληρώσει. Ωστόσο, υπάρχει ο δήμος ως υπηρεσία και ο δήμος ως άνθρωποι. Δηλαδή έχουμε πολύ καλές σχέσεις με τους ανθρώπους και βλέπουμε ότι γίνονται σημαντικές προσπάθειες σε πολλά επίπεδα. Αλλά ο δήμος, ως δομή, δυσκολεύεται να πάρει αποφάσεις. Τα τμήματα είναι πολύ μπερδεμένα και αλληλοεξαρτώμενα. Ακόμη και ο δήμαρχος να θέλει να πάρει μια απόφαση και να την υλοποιήσει, το σύστημα είναι τέτοιο που δεν τον διευκολύνει. Η κατάσταση μπλέκεται στα δημοτικά συμβούλια παρά το ότι μιλάμε για ευρωπαϊκά προγράμματα, από τα οποία ο εκάστοτε δήμος θα έχει μόνο όφελος», τονίζει.
Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι τα τελευταία δύο χρόνια «έχουμε καλύτερη συνεργασία με το Εθνικό Σύστημα Υγείας, γιατί και αυτοί έχουν πολλές ελλείψεις. Παλαιότερα κάναμε αγώνα για παράδειγμα για θέματα φαρμάκων. Δεν μας αρέσει να πετάμε τα φάρμακα στα σκουπίδια, είτε για να μη μολύνουμε το περιβάλλον, είτε γιατί κάποιοι άνθρωποι ήρθαν από πολύ μακριά για να μας τα φέρουν και κυρίως γιατί κάποιοι τα έχουν ανάγκη. Στο πλαίσιο αυτό, κάναμε έναν βαρύ αγώνα για να δούμε που μπορεί να πάει το υλικό που έχουμε, το οποίο έρχεται εδώ και εμείς δεν μπορούμε να το διοχετεύσουμε άμεσα σε ασθενείς. Για παράδειγμα για καρκινοπαθείς. Δύσκολα θα έρθει σε εμάς κάποιος καρκινοπαθής, γιατί δύσκολα μπορούμε να βοηθήσουμε. Ωστόσο, μας έρχεται πολύ υλικό από καρκινοπαθείς οι οποίοι καταλήγουν. Τα τελευταία δύο χρόνια έχουμε πολύ τέτοιο υλικό, όπως επίσης γάζες, καθετήρες, ορούς, και γενικά υλικό το οποίο δεν θέλουμε εμείς και το οποίο ευχαρίστως δέχονται στα νοσοκομεία».
