Λένε πως τα ωραία πράγματα ξεκινάνε και δημιουργούνται μέσα από τις παρέες. Και τι καλύτερο από μια (μεγάλη) παρέα νέων ανθρώπων, με όρεξη για προσφορά, ιδέες, κοινωνικές ευαισθησίες. Μια τέτοια παρέα είναι οι «Ενωμένες Κοινωνίες των Βαλκανίων» (http://www.usbngo.gr). Πρόκειται για μια Μη Κυβερνητική Οργάνωση που δημιουργήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 2008 από μια ομάδα νέων και με όραμα την κινητοποίηση των νέων, την ενασχόλησή τους με τον εθελοντισμό, την ευαισθητοποίησή τους γύρω από κοινωνικά ζητήματα.
Ο «Τ.Θ.» βρέθηκε στο… στρατηγείο της οργάνωσης, στην Άνω Πόλη και συνομίλησε με τον πρόεδρο και ιδρυτή της οργάνωσης, Άρη Παράσχου, την υπεύθυνη Δικτύωσης και Εθελοντών, Ολυμπία Δάτση, και την υπεύθυνη Τύπου, Αλεξία Καλαϊτζή.
«Η οργάνωση ιδρύθηκε το 2008 στη Θεσσαλονίκη. Μαζευτήκαμε στην πορεία μια συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων, νέα άτομα. Αυτή τη στιγμή τα βασικά μέλη που εργαζόμαστε είμαστε 6», σημειώνει η Α. Καλαϊτζή και προσθέτει: «Στόχοι είναι η ευαισθητοποίηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τον εθελοντισμό και την ιδιότητα του ενεργού πολίτη, τα νέα μέσα και το πώς μπορούμε μέσω αυτών (ηλεκτρονικό ραδιόφωνο και τηλεόραση, blogs) να βγάλουμε κάποιες ιδέες προς τα έξω. Πλέον έχουμε και ένα μηνιαίο περιοδικό το οποίο είναι στα αγγλικά και γίνεται από τους εθελοντές μας. Φιλοξενούμε πολλούς Ευρωπαίους εθελοντές, από την Ευρωπαϊκή Εθελοντική Υπηρεσία. Αυτοί είναι που ασχολούνται κατά κύριο λόγο με το διαδικτυακό ραδιόφωνο και με τα νέα μέσα. Διοργανώνουμε, επίσης σεμινάρια και στέλνουμε νέους ανθρώπους στην Ευρώπη για να συμμετάσχουν σε δράσεις και παράλληλα δεχόμαστε και εμείς πολύ νέο κόσμο από την Ευρώπη ή από τη Θεσσαλονίκη».
«Το γραφείο λειτουργεί κατά κύριο λόγο με εθελοντές. Υπάρχουν και κάποιοι που είναι με συμβάσεις έργου για κάποιες δράσεις που πρέπει να έχουν πιο μόνιμο στέλεχος ώστε να μπορέσουν να υλοποιηθούν», λέει ο Άρης Παράσχου. «Μέσα από το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα 'Ευρωπαϊκή Εθελοντική Υπηρεσία' (EVS: European Voluntary Service), έχουμε φιλοξενήσει στη Θεσσαλονίκη περισσότερους από 40 εθελοντές που έρχονται στο πλαίσιο 10μηνων προγραμμάτων. Τα παιδιά αυτά εκτός από τις γνώσεις που έχουν ήδη και αυτά που τους μαθαίνουμε εμείς, αναλαμβάνουν να τρέξουν δραστηριότητες, όπως το περιοδικό, ο διαδικτυακός σταθμός και όλα τα άλλα».
Σύμφωνα με την Ολυμπία Δάτση, «ο κόσμος που έρχεται είναι από όλη την Ευρώπη, γιατί το θέμα δεν είναι να έρθουν άνθρωποι μόνο από τα Βαλκάνια, αλλά να έρθουν γενικά από χώρες που είναι μέλη της ΕΕ, και να γνωρίσουν τη Βαλκανική κουλτούρα. Πολλές φορές, ειδικά για κόσμο που έρχεται από βόρειες χώρες, υπάρχει πολιτισμικό σοκ. Ένας από τους στόχους του προγράμματος είναι η διαπολιτισμικότητα και να γνωριστούν καλύτερα μεταξύ τους οι λαοί».
Προγράμματα Ευρωπαϊκής Εθελοντικής Υπηρεσίας
Ο Άρης Παράσχου, εξηγεί ότι «από το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Εθελοντικής Υπηρεσίας έρχεται ένα κομμάτι εθελοντών. Διοργανώνουμε σεμινάρια, ανταλλαγές νέων, σχέδια κατάρτισης, έχουμε υλοποιήσει ντοκιμαντέρ για κοινωνικά ζητήματα στα Βαλκάνια, φεστιβάλ. Συνολικά από το 2008 μέχρι και σήμερα έχουν συμμετάσχει περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι. Οι δράσεις δεν γίνονται μόνο στη Θεσσαλονίκη, αλλά προσπαθούμε να φέρουμε κοντά περιοχές που δεν είναι τόσο προβεβλημένες τουριστικά και οι νέοι τους δεν έρχονται τόσο σε επαφή με το εξωτερικό. Μέσω των προγραμμάτων, μπορούν, όμως, να συμμετέχουν σε κάποια δράση σε κάποια άλλη χώρα, πληρώνοντας μόνο ένα μικρό αντίτιμο το οποίο είναι το 30% της τιμής του εισιτηρίου τους. Δεν πληρώνουν τίποτα άλλο, ούτε σε εμάς, ούτε στις χώρες που θα πάνε. Τα σεμινάρια χρηματοδοτούνται από τα προγράμματα της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς ή του Συμβουλίου της Ευρώπης. Από εκεί προέρχονται χρήματα για τη διαμονή και ό,τι χρειαστούν τα παιδιά. Απλά η επιλογή για το ποιοι θα πάνε στο εξωτερικό δεν γίνεται τυχαία. Θα πρέπει να δουν μια πρόσκληση από εμάς, να εκδηλώσουν ενδιαφέρον και μετά θα περάσουν από μια συνέντευξη ή τηλεφωνική επικοινωνία κατά την οποία θα κριθεί το εάν θα πάει ή όχι».
Η Ολυμπία Δάτση, προσθέτει ότι «η δική μας ομάδα στόχου, είμαστε εμείς οι ίδιοι. Είναι η νεολαία. Είναι ξεκάθαρο ότι δεν μπορείς να προσεγγίσεις οποιαδήποτε ομάδα στόχου χωρίς να έχεις κατάλληλη εκπαίδευση. Αυτό πολλοί δεν το καταλαβαίνουν και θέλουν να τρέξουν και να βοηθήσουν, χωρίς να σκεφτούν, όμως, ότι η βοήθεια είναι πιο ουσιαστική όταν έχουμε τα κατάλληλα εφόδια για να την προσφέρουμε. Πολλοί προσεγγίζουν φορείς που έχουν πολύ εξειδικευμένες ομάδες στόχου και μετά απογοητεύονται, γιατί καταλαβαίνουν ότι δεν έχουν πολλά να προσφέρουν. Εμείς βοηθούμε τα παιδιά να αναπτύξουν δεξιότητες, να ανοίξουν τους ορίζοντές τους, χωρίς να τους καθοδηγούμε».
Σχέδιο κατάρτισης στα ανθρώπινα δικαιώματα
Από σήμερα, μέχρι και τις 6 Οκτωβρίου, οι «Ενωμένες Κοινωνίες των Βαλκανίων» διοργανώνουν σχέδιο κατάρτισης πάνω στα Ανθρώπινα Δικαιώματα με στόχο τους φορείς που ασχολούνται ενεργά με το πρόγραμμα «Ευρωπαϊκή Εθελοντική Υπηρεσία» (EVS) στην Ελλάδα. Το σχέδιο πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος «Civic Help for Anti-Racism Measures in youth work ΙΙ» (CHARM II).
«Το πρόγραμμα έχει να κάνει με την κατάρτιση εκπροσώπων μη κυβερνητικών οργανώσεων οι οποίες δεν ασχολούνται με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στόχος είναι να εντάξουν στις δράσεις τους και δράσεις που να έχουν να κάνουν με τον τομέα αυτό», εξηγεί ο Άρης Παράσχου.
«Το απόγευμα του Σαββάτου θα γίνει και ένα youth conference με το οποίο θα κλείσουμε ουσιαστικά το πρόγραμμα που είχαμε, το 'Seed of Change', το οποίο είναι καθαρά τοπικό», προσθέτει η Αλεξία Καλαϊτζή. «Δώσαμε έμφαση στα άτομα 15 - 20 ετών που βρίσκονται και ζουν στην πόλη, ποντάραμε και πιστέψαμε στη συνύπαρξη. Και είχαμε και παιδιά Ρομά, και από υποβαθμισμένες γειτονιές, ώστε να μπορέσουν να συνυπάρξουν και να λυθούν και στερεότυπα που μπορεί να υπάρχουν και να μάθουν και τα κοινωνικά τους δικαιώματα», σημειώνει.
Στερεότυπα και εντυπώσεις για την Ελλάδα
Πώς, όμως, βλέπουν την Ελλάδα οι νέοι που έρχονται εδώ από την υπόλοιπη Ευρώπη; «Στο πρόγραμμα των 10 μηνών, υπάρχουν κάποιοι που δεν άντεξαν», λέει ο Άρης Παράσχου. «Έχουμε παράδειγμα ανθρώπου που έφυγε από την Ελλάδα, γιατί θεώρησε ότι είμαστε υπανάπτυκτοι! Οι περισσότεροι, όμως, δεν θέλουν να φύγουν. Στα προγράμματα των λίγων ημερών, έχουμε αντιμετωπίσει διάφορα και από παιδιά που έρχονται εδώ από τα Βαλκάνια! Για παράδειγμα είχαμε προβλήματα με παιδιά από την πΓΔΜ. Αλλά στο τέλος μας λένε ότι τσάμπα μαλώνουμε! Παιδί από τα Σκόπια μου έχει ζητήσει συγνώμη για όσα σκέφτονταν για εμάς πριν έρθει στην Ελλάδα».
«Τις εντυπώσεις τις διαμορφώνουν οι άνθρωποι, όχι το τοπίο», λέει η Ολυμπία Δάτση. «Πολλά παιδιά έρχονται εδώ έχοντας λάθος εντυπώσεις. Περιμένουν να μας δουν στο δρόμο, πεινασμένους. Θυμάμαι, είχαμε πρόβλημα με εθελοντές που είχαν έρθει εδώ όταν γίνονταν τα Δημήτρια και δεν μπορούσαν να καταλάβουν πώς γίνεται να έχουμε κάθε μέρα συναυλία με ελεύθερη είσοδο, ενώ πριν έρθουν τους έλεγαν ότι πεινάμε. Και δεν μπορούσαν να το διαχειριστούν. Τελικά κάναμε μια συνάντηση με τον αντιδήμαρχο Πολιτισμού, για να τους εξηγήσει τι συμβαίνει και για ποιο λόγο και σε ποιο πλαίσιο».
Από την πλευρά της η Αλεξία Καλαϊτζή, σημειώνει ότι «με την κρίση έχει αυξηθεί ο αριθμός των παιδιών που κάνουν αίτηση για να έρθουν. Ακόμη και από χώρες της νότιας Ευρώπης, όπως Ισπανία και Ιταλία. Φέτος είχαμε 170 αιτήσεις από την Ισπανία, ενώ κανένα ενδιαφέρον από τη Γερμανία».
«Από τις κεντρικές και βόρειες χώρες δεν ενδιαφέρονται να έρθουν εδώ. Αντίθετα από την Ελλάδα υπάρχει ενδιαφέρον για να πάνε προς Γερμανία, Γαλλία κλπ, ίσως και για να δουν πως είναι τα πράγματα για το αν μπορούν να πάνε να δουλέψουν, παρόλο που το πρόγραμμα δεν έχει να κάνει με δουλειά», προσθέτει ο Άρης Παράσχου.
Συμμετοχή και στην Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Νεολαίας
Οι «Ενωμένες Κοινωνίες των Βαλκανίων», θα συμμετέχουν και στις δράσεις για την Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Νεολαίας, Θεσσαλονίκη 2014. «Ήδη δύο προγράμματά μας είναι στο επίσημο πρόγραμμα», λέει η Αλ. Καλαϊτζή. «Η μια δράση, το ThessPress, αφορά μια ομάδα νέων που θα τους εκπαιδεύσουμε ώστε να μπορέσουν να καλύψουν δράσεις και να συμμετέχουν και αυτοί στη διοργάνωση. Επίσης, υπάρχει μια 'ζωντανή βιβλιοθήκη', τον Απρίλιο, που είναι το BeeBooks».
«Λογική μας είναι ότι θέλουμε να μείνουν πράγματα για την πόλη. Μας ενδιαφέρει το μετά. Αν μπορούμε να συνδράμουμε και να συνεισφέρουμε, θα το κάνουμε. Θέλουμε να εμπλουτίσουμε μυαλά και να γίνουν πράγματα. Όχι νέους εκθεσιακούς χώρους, ούτε στάδια, ούτε τίποτα. Θέλουμε να δείξουμε ότι πρέπει να τα χρησιμοποιήσουμε. Και έτσι, αυτό που θα μείνει είμαστε εμείς», σημειώνει η Ο. Δάτση.
«Μέχρι τώρα συμμετείχαμε σε όλες τις δράσεις και θέλουμε να μείνει κάτι για μετά, για τη Θεσσαλονίκη. Θέλουμε να συμμετέχουμε για την πόλη. Γιατί μας αρέσει να… μυρίζουμε το Θερμαϊκό, μένουμε εδώ, θέλουμε να δούμε μια πόλη με χαμόγελο (κάτι που έχει αρχίσει και φεύγει). Η Θεσσαλονίκη είναι οι άνθρωποί της. Και πρέπει να τους ενεργοποιήσουμε και πάλι», καταλήγει ο Α. Παράσχου.