">
To δικό τους αγώνα εξακολουθούν να δίνουν οι εργαζόμενοι της ΒΙΟ.ΜΕ. το εργοστάσιο της οποίας στη Θεσσαλονίκη, λειτουργεί με αυτοδιεύθυνση και πλήρη εργατικό έλεγχο εδώ και σχεδόν 8 μήνες.
Πρόκειται για μια πρωτοποριακή προσπάθεια για τα ελληνικά δεδομένα και με πολλές δυσκολίες. Ωστόσο, οι εργαζόμενοι είναι αποφασισμένοι. «Εμείς παλεύουμε για να μπορέσουμε να αποδείξουμε και στους εαυτούς μας αλλά και σε όλη την εργατική τάξη ότι αυτό που κάνουμε δεν είναι ουτοπία. Είναι ανάγκη για να μπορούμε αύριο να βγάζουμε το ψωμί μας», εξηγεί στον «Τ.Θ.» ο εκπρόσωπος των εργαζομένων, Μάκης Αναγνώστου (φωτογραφία). «Δεν το λέμε αυτοδιαχείριση, αλλά εργατικό έλεγχο της παραγωγής και αυτοδιεύθυνση μέσα από τη γενική συνέλευση», σημειώνει ο ίδιος και επισημαίνει ότι αυτή τη στιγμή στη συνέλευση του σωματείου συμμετέχουν 38 άνθρωποι.
Το ιστορικό
Ο αγώνας τους ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2011, όταν η Βιομηχανική Μεταλλευτική, που ήταν θυγατρική του ομίλου της Φίλκεραμ, πτώχευσε και έκλεισε. Στο εργοστάσιο τότε, απασχολούνταν 70 εργαζόμενοι. «Πήγαμε σε πολιτικά γραφεία, σε συνδικαλιστές […] βρεθήκαμε και με τον υπουργό Εργασίας», λέει ο κ. Αναγνώστου «Ζητήσαμε βοήθεια και από το Εργατικό Κέντρο, αλλά ακόμη περιμένουμε. Μας πέταξαν στη γωνία… Μετά, ζητήσαμε βοήθεια και από βουλευτές, αλλά το μόνο που έκαναν ήταν να κάνουν μια-δυο ερωτήσεις στη Βουλή και δεν γινόταν τίποτα», προσθέτει.
Παράλληλα, «είχαμε ήδη αρχίσει να λειτουργούμε σαν συνέλευση και όποιες αποφάσεις παίρνονταν, τις παίρναμε όλοι μαζί μετά από συνέλευση. Ακόμη και να μας πίεζαν για άμεση απάντηση σε κάποιο θέμα, κάναμε συνέλευση και αποφασίζαμε όλοι μαζί και μετά απαντούσαμε ανάλογα με το τι έλεγε το σώμα. Όταν τέθηκε το θέμα του να λειτουργήσουμε το εργοστάσιο μόνοι μας, αυτό μας βοήθησε πολύ. Υπέρ ψήφισαν όλοι εκτός από έναν και αυτό ήταν ένα μεγάλο όπλο γιατί ήμασταν όλοι σαν ένας», θυμάται ο κ. Αναγνώστου. Η απόφαση αυτή πάρθηκε τον Ιούλιο του 2011 «και μέχρι τον Απρίλιο του 2012, παλεύαμε να το κάνουμε πράξη, αλλά το εργοστάσιο έμεινε κλειστό. Παίρναμε επίδομα επίσχεσης εργασίας, αλλά ξέραμε ότι θα κρατήσει για 12 μήνες. Θεωρούσαμε ότι στο διάστημα αυτό θα μπορούσαμε να λύσουμε το θέμα, αλλά ήμασταν γελασμένοι!», σημειώνει.
«Τον Απρίλιο του 2012, πολλοί συνάδελφοι είχαν φτάσει σε πολύ άσχημη οικονομική κατάσταση και φοβηθήκαμε για άσχημες αντιδράσεις. Και είπαμε ότι δεν πάει άλλο, 'ή τώρα ή ποτέ'. Έτσι κάναμε ένα μεγάλο άνοιγμα σε όλη την κοινωνία. Στείλαμε περισσότερα από 2.000 emails, από σωματεία μέχρι και πολιτιστικούς συλλόγους. Μέχρι και στην εκκλησία. Θέλαμε να κινητοποιήσουμε τον κόσμο και να πάρουμε μια κάποια βοήθεια ώστε τουλάχιστον να μπορέσουμε να εξασφαλίσουμε φαγητό! Η κινητοποίηση ήταν τόσο γρήγορη που 'τρομάξαμε'! Έρχονταν πολλά τρόφιμα. Κάθε εβδομάδα μας έστελναν τρόφιμα που μας έφταναν για δύο εβδομάδες! Έτσι αρχίσαμε να παίρνουμε κουράγιο γιατί είδαμε ότι υπήρχε κόσμος που στέκεται δίπλα μας», σημειώνει ο κ. Αναγνώστου.
Όπως λέει, «στο εργοστάσιο μπήκαμε, τελικά το Φεβρουάριο του 2013. Πέρασε αρκετός καιρός στο ενδιάμεσο γιατί πηγαίναμε βήμα-βήμα και με προσοχή. Και αυτό ήταν πολύ σωστή κίνηση, όπως αποδείχθηκε μετά, γιατί αν τα κάναμε όλα βιαστικά, λόγω απειρίας θα την πατούσαμε. Στην πορεία αποκτήσαμε επαφές με συναδέλφους και από άλλες χώρες (όπως πχ από την Αργεντινή) που είχαν μεγάλη εμπειρία στο θέμα και ανταλλάξαμε απόψεις, είδαμε τι μπορούμε να κάνουμε και πώς. Πράγματα που δεν ξέραμε».
Η πρώτη προσπάθειά των εργαζομένων, είχε να κάνει με την αξιοποίηση των προϊόντων που είχαν παραχθεί πριν κλείσει το εργοστάσιο, αλλά παρέμεναν στις αποθήκες. «Υπήρχαν προϊόντα τα οποία είχαμε κατασχέσει. Έχουμε κερδίσει όλες τις δικαστικές αποφάσεις και ακόμη και τα μηχανήματα είναι υπό κατάσχεση. Το θέμα με τα προϊόντα που υπήρχαν ήδη (η επιχείρηση παρασκεύαζε δομικά προϊόντα), είναι μεγάλο, γιατί έμειναν πολύ καιρό αδιάθετα και πολλά έχουν ημερομηνία λήξης. Είπαμε να κάνουμε έναν ποιοτικό έλεγχο και να τα βγάλουμε σε πλειστηριασμό αν έχουν τη σωστή ποιότητα. Ανακαλύψαμε, όμως, ότι με τον τρόπο αυτό δεν μπορούσαμε να κερδίσουμε χρήματα. Γιατί αυτοί που πήγαιναν στον πλειστηριασμό, περίμεναν να πάρουν τσάμπα αυτό που δίναμε. Έτσι, η συνέλευση αποφάσισε να μη βγάλουμε τίποτα τελικά σε πλειστηριασμό. Προτιμήσαμε να τα αφήσουμε να χαλάσουν», τονίζει ο κ. Αναγνώστου.
Τα «δικά τους» προϊόντα
Τότε ξεκίνησαν την προσπάθεια να φτιάξουν κάτι δικό τους, ώστε να κερδίσουν χρήματα. «Προσπαθήσαμε να δούμε τι άλλο μπορούμε να κάνουμε, να βγάλουμε άλλο προϊόν. Ψάξαμε στο διαδίκτυο και βρήκαμε συνταγές για καθαριστικά από φυσικά προϊόντα. Ήρθαμε σε επαφή με αυτούς που είχαν κάνει τις συνταγές και τους ρωτήσαμε αν μπορούμε να τις χρησιμοποιήσουμε. Αυτοί δέχτηκαν με χαρά και ξεκινήσαμε να χρησιμοποιούμε τις συνταγές αυτές. Κάναμε και δικές μας παρεμβάσεις και ξεκινήσαμε να τα παράγουμε», εξηγεί ο κ. Αναγνώστου και προσθέτει: «Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για τα προϊόντα αυτά. Υπάρχει πολύς κόσμος που θέλει να προμηθευτεί τα προϊόντα. Και επειδή είναι προϊόντα που δεν κυκλοφορούν στην αγορά και επειδή ήθελαν και θέλουν να στηρίξουν το εγχείρημά μας. Πρακτικά, τα προϊόντα αυτά μπορεί να τα κάνει καθένας στο σπίτι του. Απλά εμείς τα δίνουμε με χαμηλότερο αντίτιμο από ότι θα κοστίσει στον καθένα να αγοράσει τα υλικά που χρειάζεται».
Όπως εξηγεί, όλα γίνονται χειροποίητα. «Οι εγκαταστάσεις και τα μηχανήματα του εργοστασίου είναι παροπλισμένα και πιο πολύ τα φυλάμε. Άλλωστε δεν ήταν και για αυτή τη δουλειά. Αλλά πρέπει τα πάντα να είναι συντηρημένα, ώστε αν κάποια στιγμή δοθεί μια λύση και μπορέσει το εργοστάσιο να λειτουργήσει, εμείς να είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε»..
«Δεν θα τα δίνουμε σε μαγαζιά»
Αυτή τη στιγμή, μεγάλο βάρος έχει πέσει στην προσπάθεια να «νομιμοποιηθούν» τα καθαριστικά που παράγουν ώστε να μπορέσουν να τα διακινήσουν χωρίς πρόβλημα. «Αυτά τα προϊόντα θα φέρουν χρήματα και για να ζήσουμε εμείς οι ίδιοι, αλλά και ένα κεφάλαιο για μια επιχείρηση που σήμερα δεν θα υπήρχε αλλιώς», λέει ο κ. Αναγνώστου και επισημαίνει ότι «οι διαστάσεις του εγχειρήματος μεγάλωσαν αρκετά και όταν έμαθαν και από το εξωτερικό ότι βγάζουμε τα συγκεκριμένα προϊόντα, βρέθηκαν πολλοί που ενδιαφέρθηκαν να τα αγοράσουν. Πάντως, εμείς ξεκαθαρίσαμε ότι δεν θα τα δίνουμε σε μαγαζιά και πως θέλουμε να το κάνουμε μόνο κινηματικά. Μέσω ανταλλακτικής αλληλέγγυας οικονομίας».
Όπως λέει, έχουν ήδη χτίσει ένα δίκτυο για τη διακίνηση των προϊόντων. «Είμαστε σε θέση να μπορούμε να διοχετεύσουμε άμεσα προϊόντα σε τουλάχιστον 3 κράτη. Μιλάμε για διακίνηση μέσα από κινήματα αλληλεγγύης. Για παράδειγμα στην Ιταλία, υπάρχουν πολλά 'στέκια', περισσότερα από 1.500. Αν μπορέσουμε να στείλουμε προϊόντα σε αυτά, θα αρχίσουμε αμέσως να έχουμε έσοδα. Επίσης, υπάρχει πολύς κόσμος που 'γουστάρει' να έχει αυτά τα υλικά στο σπίτι του. Θέλουν να έχουν φυσικά προϊόντα για να καθαρίζουν. Τα χρησιμοποιούν έτσι κι αλλιώς. Εμείς μπορούμε να τους προμηθεύσουμε σε χαμηλές τιμές», λέει.
Στο πλαίσιο αυτό, η αλληλεγγύη προς τους εργαζόμενους της ΒΙΟ.ΜΕ. έχει πάρει… διεθνείς διαστάσεις. «Αυτό οργανώνεται μέσα από ταξίδια. Μας καλούν αυτά τα κινήματα και μας πληρώνουν, μάλιστα, και τα έξοδα γιατί εμείς δεν έχουμε τη δυνατότητα να το κάνουμε. Ενδιαφέρονται, όμως, για το εγχείρημά μας και θέλουν να βοηθήσουν. Μας φωνάζουν για να τους πούμε τι κάνουμε και έτσι δημιουργούμε ένα δίκτυο», λέει ο κ. Αναγνώστου και σημειώνει: «Πρόσφατα ήμασταν σε μια κατάληψη στην Πίζα και στη Φλωρεντία. Στην Πίζα έχουν καταλάβει ένα εργοστάσιο το οποίο το έχουν κάνει κοινωνικό κέντρο και παράλληλα προσπαθούν να ξεκινήσουν ξανά και παραγωγή. Υπάρχουν πολλές τέτοιες κινήσεις. Αλλά και στην Ελλάδα αυτό το κίνημα έχει δυναμώσει πάρα πολύ».
Υποσχέσεις για εξεύρεση λύσης
Ο κ. Αναγνώστου είπε ακόμη ότι οι εργαζόμενοι θα ήθελαν να δουλέψουν και το κομμάτι της παραγωγής που υπήρχε παλιά, «αλλά τα ποσά που χρειάζονται για να χρηματοδοτηθεί η παραγωγή εκείνη, είναι τεράστια». Πρόσθεσε ότι «είμαστε σε επαφή με το υπουργείο Εργασίας, προκειμένου αυτό που κάνουμε να γίνει νόμιμο. Μας έχουν πει ότι μπορούν να δώσουν λύση, τουλάχιστον φωτογραφικά. Είπαν ακόμη ότι θα κάνουν κάποια παρέμβαση στο νόμο, προκειμένου να μπορεί να εφαρμοστεί για όλα τα εργοστάσια. Το τι θα γίνει τελικά, θα φανεί στην πορεία. Περιμένουμε»…
Όπως λέει, «θέλουμε να γίνει αυτό για όλα τα εργοστάσια που είναι εγκαταλειμμένα. Θέλουμε να μπορούν όλοι οι εργαζόμενοι να διαχειριστούν τον πλούτο που υπάρχει μέσα στα εργοστάσια, να μπορέσουν να τα δουλέψουν και να πάρουν τα χρήματα που τους χρωστάνε. Και παράλληλα να έχει ο κόσμος δουλειά για να μπορεί να επιβιώσει». Κατά τον ίδιο, «όσο βαθαίνει η κρίση, αυτό θα είναι η μοναδική λύση που θα υπάρχει. Ήδη πολλοί εργαζόμενοι σε άλλα εργοστάσια έχουν αρχίσει να σκέφτονται έτσι. Έχουν γίνει πολλές επαφές με πολλά άλλα εργοστάσια που οδηγούνται προς τα εκεί» και καταλήγοντας στέλνει το μήνυμα των εργαζομένων της ΒΙΟ.ΜΕ.: «Όταν είσαι στο χείλος του γκρεμού πρέπει να πάρεις μια απόφαση. Μπορείς να κάνεις ένα βήμα πίσω, να τρέξεις, να πηδήξεις και να περάσεις το γκρεμό. Εμείς αυτό λέμε. Δεν προτείνουμε κάτι άλλο. Είναι στο χέρι μας να μπορέσουμε να αλλάξουμε την κατάσταση».
