">
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΣΑΓΚΙΔΗ
Μια μικρή επανάσταση στο χώρο των (ούτως ή άλλως επαναστατικών από τη φύση τους) αγορών χωρίς μεσάζοντες, κυοφορείται στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Το θέμα προέκυψε από μια σκέψη της Επιτροπής Κατοίκων Κέντρου Θεσσαλονίκης ότι η αγορά προϊόντων χωρίς μεσάζοντες που διοργανώνουν κάθε πρώτη και τρίτη Κυριακή του μήνα, θα μπορούσε να φύγει από τα χέρια τους και να διοργανώνεται απ' ευθείας από τους παραγωγούς, στο πρότυπο των «farmers market» που υπάρχουν στο εξωτερικό. Ήδη την περασμένη Κυριακή πραγματοποιήθηκε συνάντηση για το θέμα, κατά την οποία αποφασίστηκε να δημιουργηθεί ένα συντονιστικό όργανο των παραγωγών το οποίο να αναλάβει πιλοτικά τη διοργάνωση των αγορών που είχαν προγραμματιστεί για το Δεκέμβριο. Ο «Τ.Θ.», συναντήθηκε με δύο από τα μέλη της Επιτροπής Κατοίκων Κέντρου Θεσσαλονίκης, την κ. Μίτση Χατζηγιαννάκη και τον κ. Ναπολέων Χατζηλία, οι οποίοι μίλησαν σχετικά με τις δράσεις της Επιτροπής γενικότερα, αλλά και το πώς προέκυψε το θέμα με τη... μετάλλαξη που ετοιμάζεται για την αγορά χωρίς μεσάζοντες.
Η Επιτροπή λειτουργεί με κανόνες άμεσης Δημοκρατίας και σε αυτή μπορούν να συμμετέχουν όλοι όσοι θέλουν από την περιοχή του Κέντρου, πηγαίνοντας σε κάποια από τις καθιερωμένες συναντήσεις που πραγματοποιούνται το απόγευμα κάθε Τετάρτης στις 19.00 στην ΕΔΟΘ (Προξένου Κορομηλά 51). Ο κ. Χατζηλίας, θυμάται ότι η επιτροπή προέκυψε με τα χαράτσια της ΔΕΗ. «Κάποιοι πολίτες που ευαισθητοποιήθηκαν, μαζί με δικηγόρους, θεωρώντας ότι τα χαράτσια αυτά είναι αντισυνταγματικά, αποφάσισαν να αντισταθούν. Έτσι βρεθήκαμε, συζητήσαμε και αποφασίσαμε να μην πληρώσουμε τα χαράτσια της ΔΕΗ, αλλά να κάνουμε ομαδικά εξώδικα», αναφέρει. Ακολούθως, βέβαια, η επιτροπή πραγματοποίησε διάφορες δράσεις. «Αποφασίσαμε να αντισταθούμε στην πολιτική των μνημονίων, της τρόικας και όσων πάνε να μας επιβάλλουν», λέει ο κ. Χατζηλίας και προσθέτει: «Ξεκινήσαμε μια κίνηση για να κάνουμε αγορά χωρίς μεσάζοντες, ενώ οργανώσαμε και πολλές δημόσιες συζητήσεις με θέματα όπως οι Σκουριές και το πρόβλημα στη Χαλκιδική, η ΕΡΤ (ιδιαίτερα μετά τα τελευταία γεγονότα), καθώς και η Παιδεία. Επίσης, σκεφτόμαστε το τι μπορούμε να κάνουμε μαζί και με άλλες συλλογικότητες για τις κατασχέσεις σπιτιών που θα αρχίσουν να γίνονται». Ο ίδιος είπε ότι κανονικά η Επιτροπή θα έπρεπε να ασχολείται και με διάφορα ζητήματα που έχουν να κάνουν με τη ζωή στο κέντρο, «αλλά είναι τόσα πολλά τα προβλήματα που υπάρχουν και δεν έχουμε απεριόριστες δυνάμεις. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε άλλα πράγματα που είναι πολύ πιο άμεσα».
«Δεν είμαστε 'Ρομπέν των Δασών'», είπε από την πλευρά της η κ. Χατζηγιαννάκη, εξηγώντας τα μέλη της Επιτροπής δίνουν ό,τι μπορούν: «Αν έρθει μια μέρα που δεν θα κόβουν το ρεύμα και θα έχουν όλοι φαγητό κλπ, τότε ίσως ασχοληθούμε με τα πεζοδρόμια και τα σκουπίδια στο κέντρο. Κανονικά μια επιτροπή κατοίκων με αυτά θα έπρεπε να ασχολείται. Με το θέμα των σκουπιδιών, το θέμα των χώρων στάθμευσης, τα πεζοδρόμια, τα πάρκα της περιοχής κλπ. Αλλά για εμάς αυτά είναι πολυτέλεια»... Η ίδια σημειώνει ότι η Επιτροπή έχει συνδέσει πολλές φορές το ρεύμα σε οικογένειες που έχει κοπεί είτε λόγω του χαρατσιού (παλαιότερα), είτε λόγω αδυναμίας να πληρώσουν το λογαριασμό. «Πανελλαδικά στο κίνημα κατά του χαρατσιού υπήρχε μια νίκη μόνο και αυτή ήταν το να μην κόβουν το ρεύμα επειδή δεν έχει πληρωθεί το χαράτσι, Πλέον, όμως, κόβουν το ρεύμα επειδή ο κόσμος δεν έχει να πληρώσει τη ΔΕΗ. Και αυτός ο κόσμος γίνεται όλο και περισσότερος. Οπότε το επιχείρημα 'μην κόβετε το ρεύμα για το χαράτσι' δεν υπάρχει, αλλά υπάρχει το 'μη κόβετε το ρεύμα σε αυτούς που έχουν ανάγκη'», σημειώνει και αναφέρει ότι πολλές φορές μέσω πίεσης που έχει ασκηθεί από την Επιτροπή έχουν γίνει βελτιώσεις σε διακανονισμούς με τη ΔΕΗ. Επίσης, από την αγορά χωρίς μεσάζοντες, έχουν δοθεί πολλά τρόφιμα και σε ανθρώπους (οικογένειες), αλλά και συλλογικότητες (όπως η Άρσις, το Στέκι Μεταναστών και η ΒΙΟΜΕ) που έχουν ανάγκη.
Το δόγμα του σοκ
Οι συλλογικότητες όπως η Επιτροπή των Κατοίκων του Κέντρου Θεσσαλονίκης είναι πλέον πολλές. Σχεδόν κοινό, όμως, παράπονο των μελών τους είναι ότι η συμμετοχή του κόσμου είναι μικρή. Κατά τον κ. Χατζηλία, αυτό έχει να κάνει με το ότι «σε μεγάλο βαθμό έχει λειτουργήσει το δόγμα του σοκ. Ο κόσμος πάγωσε με την κατάσταση που υπάρχει και τα μέτρα πέφτουν απανωτά το ένα μετά το άλλο. Ο κόσμος τα κοιτάζει με μια παγωμάρα όλα αυτά και δεν προλαβαίνει να αντιδράσει. Αυτό δημιουργεί πισωγύρισμα. Υπάρχουν εκρήξεις και υπήρχαν στιγμές που το κίνημα αυτό κατάφερε πράγματα. Αυτή τη στιγμή πιστεύω ότι ζωντανεύει ξανά και ότι θα υπάρξει κορύφωση».
Η κ. Χατζηγιαννάκη, προσθέτει ότι «η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη για τους συνανθρώπους μας. Ένας άνθρωπος που πεινάει, αυτό που κοιτάζει είναι η επιβίωσή του και όχι το να τρέξει και σε άλλα πράγματα» και τονίζει: «Γενικά ο κόσμος έρχεται στις δραστηριότητες που γίνονται. Οι περισσότεροι, όμως, ακόμη και για την αγορά χωρίς μεσάζοντες, μας λένε μπράβο και να συνεχίσουμε και ότι μας στηρίζουν, αλλά πως οι ίδιοι δεν έχουν χρόνο για να βοηθήσουν αλλιώς. Ίσως φοβούνται να συμμετάσχουν».
Σύμφωνα με τον κ. Χατζηλία, «είναι σαφές ότι η πολιτεία θα έπρεπε να κάνει πολλά πράγματα που κάνουν οι συλλογικότητες σαν τη δική μας. Από την άλλη πλευρά, από τη στιγμή που η πολιτεία δεν τα κάνει, οφείλουμε εμείς ως ενεργοί πολίτες που ενδιαφερόμαστε για τα κοινά, να φροντίσουμε να κάνουμε ό,τι μπορούμε ώστε η κατάσταση να μη φτάσει στο να πεθαίνει ο κόσμος από την πείνα. Γιατί προς τα εκεί πάμε. Με αυτή την έννοια, είναι καλό που αναπτύσσεται αλληλεγγύη ανάμεσα στους ανθρώπους, αλλά είναι και κακό που η πολιτεία δεν αναλαμβάνει τις ευθύνες της μπροστά σε αυτή την κατάσταση. Αντίθετα τη σπρώχνει για να πάει ακόμη χειρότερα».
Η αγορά χωρίς μεσάζοντες στα χέρια των παραγωγών
Η αγορά προϊόντων χωρίς μεσάζοντες πραγματοποιείται δύο φορές το μήνα, την πρώτη και την τρίτη Κυριακή κάθε μήνα στο Άγαλμα του Βενιζέλου, σημείο στο οποίο πραγματοποιείται και άλλη αγορά και πάλι με προϊόντα χωρίς μεσάζοντες, στις ενδιάμεσες Κυριακές. Η Επιτροπή Κατοίκων Κέντρου Θεσσαλονίκης, έχει πάρει προφορική άδεια για τη δική της αγορά από το δήμο Θεσσαλονίκης, ο οποίος όμως, όπως λένε τα μέλη της Επιτροπής, δεν δίνει την άδεια και εγγράφως.
Για τα μέλη της Επιτροπής, η διοργάνωση των αγορών προϊόντων χωρίς μεσάζοντες, είναι κάτι το οποίο πρέπει να συνεχίσει να γίνεται, γιατί όπως λένε «ο κόσμος χρειάζεται οικονομικό φαγητό και οι τιμές αντί να χαμηλώνουν έχουν ξεπεράσει κάθε όριο». Παράλληλα, όμως, τονίζουν ότι οι αγορές αυτές θα πρέπει να συνεχίσουν να υπάρχουν ώστε και οι παραγωγοί να μπορούν να δίνουν οι ίδιοι τα προϊόντα τους «χωρίς να καπελώνονται από τους μεσάζοντες». Ωστόσο, σύμφωνα με την κ. Χατζηγιαννάκη, «το θέμα είναι αν εμάς ο ρόλος μας είναι να γίνουμε αμισθί μεσάζοντες σε μια αγορά 'χωρίς μεσάζοντες' και το τι θα γίνει σε περίπτωση που εμείς για κάποιον οποιοδήποτε λόγο αποφασίσουμε να το διαλύσουμε». Στο πλαίσιο αυτό προτάθηκε η Επιτροπή να βοηθήσει τους παραγωγούς ώστε αυτοί «να αυτοδιαχειριστούν την όλη υπόθεση και να αυτοοργανωθούν. Οι συλλογικότητες θα είναι δίπλα τους, αλλά ο συντονισμός θα είναι στα χέρια των παραγωγών, με στόχο να γίνει κάτι όπως στο εξωτερικό όπου υπάρχουν τα λεγόμενα 'farmers market'», όπως λέει.
Η πρώτη συνάντηση για το θέμα έγινε την προηγούμενη Κυριακή. Σε αυτή συμμετείχαν περίπου 40 άτομα, παραγωγοί και μέλη των επιτροπών κατοίκων του Κέντρου, της Καλαμαριάς και του Ωραιοκάστρου. Ακόμη μια συνάντηση έχει προγραμματιστεί για τις 24 του μήνα.
Αυτό που αποφασίστηκε είναι να δημιουργηθεί ένα συντονιστικό από την πλευρά των παραγωγών, το οποίο να πλαισιωθεί από μέλη της Επιτροπής Κατοίκων Κέντρου που θα τους βοηθήσουν στην προσπάθεια αυτή. Τα μέλη από την πλευρά των παραγωγών θα εναλλάσσονται ανά δίμηνο, ώστε να περάσουν όλοι από το συντονιστικό.
Οι ημερομηνίες διεξαγωγής των αγορών μέχρι και τα τέλη του χρόνου είναι προκαθορισμένες και έχουν δηλωθεί από την Επιτροπή Κατοίκων Κέντρου Θεσσαλονίκης στο δήμο. Ωστόσο, στόχος είναι η διοργάνωση των αγορών να περάσει πιλοτικά στα χέρια των παραγωγών από το Δεκέμβριο. Μάλιστα, δεν αποκλείεται ανάλογες κινήσεις να γίνουν και στις αγορές χωρίς μεσάζοντες που διοργανώνονται και σε άλλες περιοχές της Θεσσαλονίκης, καθώς, όπως είπε η κ. Χατζηγιαννάκη, «τα μέλη των επιτροπών των άλλων περιοχών, άκουσαν με ενδιαφέρον την πρόταση και από το Ωραιόκαστρο υπήρξε πρόταση ώστε να γίνει το ίδιο και στη δική τους την αγορά, αλλά οι παραγωγοί προς το παρόν δεν το δέχθηκαν».
