Ο «Οδυσσέας» συνεχίζει ακάθεκτος το ταξίδι του

Ο Οδυσσέας της μυθολογίας ταξίδευε επί 10 χρόνια μετά τον πόλεμο της Τροίας μέχρι να καταφέρει να επιστρέψει στην Ιθάκη του. Ο σύγχρονος Οδυσσέας, όμως, ταξιδεύει εδώ και 16 χρόνια αν και, μάλλον, βρήκε την Ιθάκη του από την πρώτη στιγμή. Ο λόγος για το σχολείο αλληλεγγύης «Οδυσσέας», το οποίο συνεχίζει ακάθεκτο το ταξίδι που ξεκίνησε το 1997 προς τη δική του Ιθάκη που δεν είναι άλλη από την παροχή πραγματικά δωρεάν παιδείας και εκπαίδευσης σε όποιον τη ζητήσει.

Το «ταξίδι» ξεκίνησε με την εθελοντική, δωρεάν διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας, αλλά και ξένων γλωσσών σε μετανάστες, πρόσφυγες, παλιννοστούντες και ντόπιους. Μέχρι και φέτος, στον «Οδυσσέα» έχουν φοιτήσει περίπου 6.900 μαθητές και έχουν διδάξει πάνω από 200 εθελοντές διδάσκοντες. Φέτος, στο σχολείο διδάσκονται Ελληνικά, Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Ιταλικά και Ρωσικά, ενώ υπάρχει και πολύ μεγάλη ζήτηση για Γερμανικά, τα οποία, όμως, δεν διδάσκονται καθώς δεν έχει βρεθεί ακόμη κάποιος εθελοντής καθηγητής.

Τα τμήματα διδασκαλίας λειτουργούν δύο φορές την εβδομάδα, από δύο διδακτικές ώρες κάθε φορά και γίνονται απογευματινές ώρες, από τις 17.00 μέχρι και τις 21.30. Όπως αναφέρει στον «Τ.Θ» ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του «Οδυσσέα», Αντώνης Γαζάκης, «οι εγγραφές γίνονται στην αρχή του χρόνου και διαρκούν μέχρι και τις αρχές Οκτώβρη που ξεκινάνε τα πρώτα μαθήματα, τα οποία διαρκούν μέχρι και το Μάιο». Επισημαίνει, όμως, πως υπάρχει η δυνατότητα να δημιουργηθούν καινούρια τμήματα καθ' όλη τη διάρκεια της χρονιάς, αρκεί να υπάρχει δάσκαλος που να προσφέρεται να διδάξει.

Τα πρώτα βήματα του «Οδυσσέα»

Η λειτουργία του σχολείου ξεκίνησε το 1997, έπειτα από μια πρωτοβουλία εκπαιδευτικών, προκειμένου να διδάξουν ελληνικά σε μετανάστες, πρόσφυγες και παλιννοστούντες. Σύμφωνα με τον κ. Γαζάκη, αρχικά οι μαθητές και οι δάσκαλοι ήταν λίγοι και τα μαθήματα γίνονταν στην ΕΔΟΘ. Ωστόσο, έπειτα από λίγο καιρό οι μαθητές έφτασαν περίπου τους 60, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ανάγκη ώστε το σχολείο να μετακομίσει σε νέο χώρο. Έτσι έγινε η μεταφορά στις εγκαταστάσεις όπου βρίσκεται μέχρι και σήμερα ο «Οδυσσέας», σε κτίριο στην οδό Αισώπου 24, το οποίο ανήκει στο Εργατικό Κέντρο. Με τα χρόνια οι μαθητές αυξήθηκαν και έτσι άρχισαν να δημιουργούνται και διαφορετικά επίπεδα γλώσσας και κάποια στιγμή υπήρχαν 11 επίπεδα αρχαρίων και από 1-2 τμήματα στα υπόλοιπα επίπεδα.

Η διδασκαλία ξένων γλωσσών, έχει ξεκινήσει να γίνεται τα τελευταία 6-7 χρόνια. Αρχικά διδάσκονταν αγγλικά και στη συνέχεια προστέθηκαν και άλλες γλώσσες και στα μαθήματα αυτά εκτός από εκπαιδευτικούς βοηθούν και πρώην μαθητές οι οποίοι διδάσκουν είτε τη μητρική τους γλώσσα, είτε μια γλώσσα την οποία έχουν σπουδάσει, καθώς, όπως αναφέρει ο κ. Γαζάκης «κάποιοι είναι απόφοιτοι πανεπιστημίων από τη χώρα τους και έχουν σπουδάσει κάποια γλώσσα». Μάλιστα, κατά τον ίδιο, φέτος για πρώτη φορά οι μαθητές είναι περισσότεροι στις ξένες γλώσσες, παρά στα ελληνικά!

Για του λόγου το αληθές, σύμφωνα με τα στοιχεία που κρατούν στον «Οδυσσέα» φέτος έχει σημειωθεί μια τεράστια μείωση στον αριθμό αυτών οι οποίοι διδάσκονται ελληνικά, καθώς από τους 263 μαθητές που υπήρχαν τη χρονιά 2012 - 2013, φέτος τα μαθήματα ελληνικών παρακολουθούν μόλις 114 μαθητές! Από τα στοιχεία φαίνεται και μια μείωση στο συνολικό αριθμό των μαθητών τα τελευταία τρία χρόνια, αλλά και μια σταθερή ζήτηση για μαθήματα ξένων γλωσσών, κάτι το οποίο έχει να κάνει με την κρίση, καθώς πολλές οικογένειες δεν έχουν χρήματα για να στείλουν τα παιδιά τους σε φροντιστήριο, ενώ αντίστοιχα πολλοί είναι αυτοί που επιθυμούν να μάθουν μια ξένη γλώσσα έχοντας στο μυαλό τους και τη μετανάστευση.

Ο κ. Γαζάκης, επισημαίνει, πάντως, ότι οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί γιατί πολλοί από όσους γράφτηκαν είτε δεν παρακολούθησαν τελικά τα μαθήματα είτε τα εγκατέλειψαν πολύ νωρίς.

«Τα μαθήματα των ξένων γλωσσών προσφέρονται και σε Έλληνες και σε μετανάστες. Δεν υπάρχει κάποιος διαχωρισμός. Γενικά μπορεί να έρθει όποιος θέλει. Εμείς δεν εξετάζουμε τίποτα, ούτε χαρτιά, ούτε οικονομική κατάσταση. Για να έρθει κάποιος εδώ σημαίνει ότι έχει ανάγκη και δεν το αντιλαμβανόμαστε σαν μια φιλανθρωπία με προτεραιότητα, γιατί θεωρούμε ότι αυτός που έρχεται εδώ ξέρει γιατί έρχεται. Έχουμε μια συγκεκριμένη πολιτική άποψη για το πώς πρέπει να είναι η κατάσταση, αντιρατσιστικές απόψεις, πιστεύουμε στην ισότητα όλων των ανθρώπων και θέλουμε να ξυπνήσουμε ή να καλλιεργήσουμε μια αντίληψη για την κοινωνία κριτικής συνειδητοποίησης, όπως το λέμε», επισημαίνει ο κ. Γαζάκης.

Σημειώνεται, ότι στο τέλος της χρονιάς, ο «Οδυσσέας» παρέχει μια βεβαίωση παρακολούθησης μαθημάτων και από εκεί και πέρα, όποιος θέλει να έχει πιστοποίηση γλωσσομάθειας, θα πρέπει να δώσει τις σχετικές εξετάσεις.

Θεατρική ομάδα και άλλες δραστηριότητες

Η δραστηριοποίηση του «Οδυσσέα», όμως, δεν περιορίζεται στη διδασκαλία. Το σχολείο έχει συγκροτήσει τη δική του θεατρική ομάδα, στην οποία υπάρχει και σκηνοθέτης και συμμετέχουν και μετανάστες και Έλληνες δάσκαλοι του Οδυσσέα. Επίσης, σύμφωνα με τον κ. Γαζάκη, τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί και μια στενή συνεργασία με το Στέκι Μεταναστών. «Κάθε Κυριακή κρατάμε εκεί το μπαρ και κάνουμε προβολές ταινιών. Η θεατρική μας ομάδα βρίσκεται σε διαδικασία ετοιμασίας και κάνει πρόβες επίσης εκεί», αναφέρει και προσθέτει: «Γενικότερα, με το σχολείο που έχει το Στέκι Μεταναστών, με τα μαθήματα στο Μικρόπολις και τα μαθήματα από το Ελεύθερο Κοινωνικό Χώρο Σχολείο, έχουμε δημιουργήσει μια δικτύωση εκπαιδευτικών εγχειρημάτων της πόλης και έχουμε κάνει κάποια πράγματα μαζί». Μάλιστα, το περασμένο Σάββατο ξεκίνησε και ένας κύκλος εργαστηρίων στο Στέκι Μεταναστών, όπου συζητήθηκε το θέμα της εμφάνισης του φασισμού στο σχολείο ενώ προγραμματίζονται και άλλες εκδηλώσεις για επιμέρους ζητήματα επί του θέματος.

Μη κερδοσκοπική εταιρεία με… χρέη!

Θα περίμενε κανείς ότι η προσπάθεια που γίνεται στον «Οδυσσέα» θα είχε τη στήριξη της πολιτείας. Μόνο που στην πράξη συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. «Από την πολιτεία η θετική εμπλοκή είναι ελάχιστη. Τελευταία φορά που προσπαθήσαμε να δούμε αν μπορεί να υπάρξει κάποια χρηματοδότηση, η προσπάθειά μας απορρίφθηκε 'μετά πολλών επαίνων'», αναφέρει ο κ. Γαζάκης και φέρνει ως παράδειγμα το τεράστιο πρόβλημα που έχει ο «Οδυσσέας» με την εφορία: «Χωρίς να έχει καμία κερδοσκοπική δραστηριότητα, ο 'Οδυσσέας' αυτή τη στιγμή χρωστά αρκετά χρήματα σε πρόστιμα γιατί δεν αναγνωρίζεται ότι τα χρήματα που μας έχουν δοθεί, έχουν δοθεί για τα τρέχοντα έξοδα. Μας αντιλαμβάνονται (όπως γίνεται και με άλλες μη κερδοσκοπικές εταιρείες) ως κανονικές εταιρείες που έχουν υποχρέωση να κόβουν αποδείξεις. Και για κάθε μια μη κομμένη απόδειξη οικονομικής ενίσχυσης, ανεξαρτήτως ποσού, το πρόστιμο είναι 589 ευρώ! Σε κάποιες περιπτώσεις μιλάμε για αποδείξεις των 15 ευρώ, ενώ σε κάποιες άλλες περιπτώσεις μιλάμε για αποδείξεις που εκδόθηκαν εκπρόθεσμα. Εμείς δεν δεχόμαστε αυτό το χρέος και έχουμε κάνει υπόμνημα στην εφορία, το οποίο δεν έγινε δεκτό. Έτσι, απλώς δεν πληρώνουμε. Άλλωστε είμαστε μη κερδοσκοπική εταιρεία και δεν έχουμε τίποτα το οποίο να μπορούν να μας πάρουν», αναφέρει... Ο ίδιος επισημαίνει ότι «δεν θέλουμε να το δούμε το θέμα πολιτικά. Δεν είναι αυτός ο τρόπος που λειτουργούμε, ούτως ή άλλως. Θεωρούμε ότι αν είναι να υπάρξει πολιτική λύση, τότε αυτό θα πρέπει να γίνει για όλες τις αντίστοιχες οργανώσεις που δραστηριοποιούνται χωρίς να έχουν κάποιο κέρδος. Είναι αδιανόητο αυτή τη στιγμή να χρωστάμε συνολικά περίπου 60.000 ευρώ, χωρίς να έχουμε κάνει κάτι. Περιμένουμε να δούμε αν θα υπάρξει κάποια αλλαγή στο φορολογικό κώδικα για το θέμα αυτό και θεωρούμε ότι δεν θα κινδυνεύσουμε εμείς ως φυσικά πρόσωπα».

Σημειώνεται ότι το κτίριο και τα λειτουργικά έξοδα του κτιρίου παρέχονται από το Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης. Παλαιότερα υπήρχαν έσοδα από μέλη, από χορούς και από εισφορές σωματείων. «Τώρα τα έξοδά μας τα έχουμε μειώσει στο ελάχιστο. Στη γραμματεία είναι όλοι εθελοντές και αγοράζουμε μόνο αναλώσιμα, ενώ ζητάμε από τους μαθητές αν μπορούν να φέρουν κάποιο μαρκαδόρο ή λίγο χαρτί κλπ», σημειώνει ο κ. Γαζάκης.

Πόσοι μαθητές φοιτούν στον «Οδυσσέα»

Σημειώνεται ότι το σύνολο είναι μικρότερο από τα επιμέρους αθροίσματα καθώς πολλοί μαθητές παρακολουθούν περισσότερο από ένα μάθημα.