">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Για αιώνες «κρυβόταν» κάτω απ’ τα πόδια μας ένα ανεκτίμητο διαμάντι της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, το οποίο αναδύθηκε από τη σκαπάνη των μηχανικών στο σταθμό Βενιζέλου του Μετρό. Ένα διαμάντι που η Αττικό Μετρό δεν θέλει να φανεί η λάμψη του.
Ήταν πριν από ένα χρόνο ακριβώς όταν το Υπουργείο Πολιτισμού λάμβανε μία κυριολεκτικά ανεκδιήγητη απόφαση. Ελαφρά τη καρδία «καταδίκαζε» τις αρχαιότητες σε απόσπαση από το σταθμό Βενιζέλου και την μεταφορά τους στο στρατόπεδο Παύλου Μελά. Από εκείνη τη μέρα και μετά έχει κυλίσει πολύ νερό στο αυλάκι, με κυριότερο στοιχείο την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (στο οποίο προσέφυγε ο δήμαρχος της πόλης Γιάννης Μπουτάρης), η οποία ανέφερε ρητά πως «η Διοίκηση όφειλε πριν από την έγκριση οποιασδήποτε υλικής επέμβασης επί του συγκεκριμένου μνημείου να ερευνήσει πλήρως δια των αρμοδίων επιστημονικών συμβουλίων και με βάση τεχνικές μελέτες τη δυνατότητα διατήρησης των αρχαιοτήτων στη θέση στην οποία αποκαλύφθηκαν».
Έτσι, φτάσαμε στη μαραθώνια συνεδρίαση, από τις 2 το μεσημέρι της Δευτέρας μέχρι τις 4 το βράδυ, του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου. Εκεί ήταν φανερό πως οι αρχικές θέσεις της Αττικό Μετρό, η οποία αρνούνταν κάθετα πως είναι εφικτή η επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων, είχαν πάει… περίπατο. Η εταιρεία αποδεχόταν πως ήταν εφικτό να επιστρέψουν και το ζήτημα ήταν πως θα γίνει αυτό. Περίπου, λοιπόν, στα μεσάνυκτα τα μέλη του ΚΑΣ ψήφισαν με πλειοψηφία την αυτοψία στο σταθμό Βενιζέλου. Ήθελαν να δουν ιδίοις όμασι τα ευρήματα προτού γνωμοδοτήσουν. Τότε, η εταιρεία αντέδρασε, υποστηρίζοντας πως είναι αδύνατη αυτή η επίσκεψη διότι έχει βρεθεί… υδράργυρος!
Όχι, δεν σας έχει διαφύγει κάποια εξέλιξη. Όντως, η εταιρεία είχε ολοκληρώσει την απορρύπανση του εργοταξίου πριν από ένα και πλέον χρόνο και τίποτε, μα τίποτε καινούργιο δεν είχε ανακοινωθεί επί του ζητήματος. Κοινώς; Όσοι εισέρχονταν ή εργάζονταν εκεί εδώ και μήνες δεν λάμβαναν μέτρα προστασίας. Περίπου τα μεσάνυκτα της Δευτέρας, όμως, ο… υδράργυρος ανάγκασε το ΚΑΣ σε νέα ψηφοφορία εφόσον δεν ήταν δυνατή η αυτοψία! Έτσι, με οριακή πλειοψηφία, 8 έναντι 7 ψήφων, το ΚΑΣ γνωμοδότησε την απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων. Αυτή η οριακή πλειοψηφία σημαίνει πως είναι ιδιαιτέρως πιθανό η υπόθεση να επιστρέψει στο ΚΑΣ, όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις.
«Αφερέγγυα η Αττικό»
«Δεν πρέπει να ξεχνάμε» μας τονίζει η πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) Δέσποινα Κουτσούμπα, «πως η Αττικό Μετρό αρχικά αρνούνταν την επανατοποθέτηση των αρχαίων». Όπως μας εξηγεί, η προβολή των ευρημάτων στο εξωτερικό και το διεθνές ενδιαφέρον έδρασαν καταλυτικά για να αναγκαστεί η εταιρεία να κάνει πίσω στο ζήτημα. «Ήρθαν στο ΣτΕ με 2 σελίδες τεχνική μελέτη και 3 σχέδια. Πώς μπορεί να πιστέψεις στην φερεγγυότητα της εταιρείας αυτής;», αναρωτιέται με νόημα η Δ. Κουτσούμπα. Ουσιαστικά πλέον η εταιρεία ενστερνίζεται την παλαιότερη πρόταση του ΣΕΑ περί απόσπασης και επανατοποθέτησης. «Παρόλα αυτά», δηλώνει στον «Τ.Θ.» η πρόεδρος του ΣΕΑ «αυτό δεν σημαίνει πως δεν είναι δυνατή μία λύση όπου τα ευρήματα δεν θα μετακινηθούν. Τα παραδείγματα υπάρχουν και είναι αυτά της Σόφιας και του σταθμού στο Μοναστηράκι».
«Η διαχρονία της πόλης»
Με θαυμασμό μιλάει στον «Τ.Θ.» η Δ. Κουτσούμπα για τα ίδια τα ευρήματα. «Είναι ένας χώρος μοναδικός για τα χρονικά της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Αποτελεί ένα σπάνιο κομμάτι του κοσμικού Βυζάντιου, καθώς τα περισσότερα βυζαντινά μνημεία είναι εκκλησιαστικού χαρακτήρα. Ταυτόχρονα, όμως, είναι η υπαρκτή διαχρονία της πόλης». Μία «Μέση Οδός», λοιπόν, που μας ταξιδεύει από το παρελθόν στο μέλλον αυτής της πόλης. Μία μονάκριβη «κληρονομιά» που δεν έχουμε το δικαίωμα να σπαταλήσουμε. Πολύ περισσότερο, δεν έχουμε το δικαίωμα να δεχτούμε διλήμματα του τύπου «μετρό ή αρχαία». Η ίδια η εταιρεία έχει αποδειχτεί πως δεν ευσταθεί.
ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ
«Να μην παίζουν παιχνίδια στην πλάτη της πόλης»
«Εκ του προχείρου είναι τα σχέδια για την κατασκευή του Μετρό», δηλώνει στον «Τ.Θ.» ο γραμματέας του Σωματείου Εργαζομένων, Χρήστος Καλαϊτζίδη. Σχολιάζοντας την απόφαση του ΚΑΣ, ο Χρ. Καλαϊτζίδης δηλώνει πως «δυστυχώς μέχρι στιγμής την πληρώνουν οι εργαζόμενοι και η ίδια η πόλη, γιατί δεν φαίνεται να ξεπαγώνουν τα έργα». Ακόμη πιο απαισιόδοξος είναι εν σχέσει με το συνολικό μέλλον του έργου. «Θα το ξανασυναντήσουμε το πρόβλημα που έχουμε στο σταθμό Βενιζέλου. Δεν έχει ολοκληρωθεί τίποτα. Ούτε καν οι ανασκαφές». Όσο για τις θέσεις εργασίας; «Υποτίθεται πως θα δημιουργούνταν 3.000 θέσεις εργασίας και είμαστε 500 άτομα».
