Της Κωνσταντίνας Καδέρη
Περπατάμε στην Καμάρα, περνάμε από τον Λευκό Πύργο, στεκόμαστε στο άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ίσως φτάσουμε μέχρι το Γεντί Κουλέ ή το Πυροβολείο. Είναι μέρη που έχουμε ξαναδεί και συχνά προσπερνάμε στην καθημερινότητα μας. Αλλά μέσα από την οθόνη του κινητού μας, μαθαίνουμε την ιστορία τους, που ηχεί κάπως γνώριμα στα αυτιά μας αλλά και διαφορετικά. Αυτή είναι η εμπειρία που προσφέρει το «ΠαιδαΓωγώ», ένα ανερχόμενο κανάλι που επιχειρεί να ξανασυστήσει την Ιστορία με έναν τρόπο που μοιάζει οικείος αλλά δεν είναι.
Από την πτώση των Γαλατών στα χέρια του Ιουλίου Καίσαρα, μέχρι το λιγότερο γνωστό φρούριο του Βαρδαρίου και την ανατρεπτική αρχιτεκτονική των Δρακόσπιτων στην Εύβοια, η Γεωργία και ο Νίκος τα τελευταία δύο χρόνια φέρνουν στο φως ιστορίες που αξίζει να ακουστούν ξανά ή και για πρώτη φορά με μια φρέσκια ματιά, γεμάτη ενθουσιασμό για την ανακάλυψη.
Δεν ξεκίνησαν για να γίνουν YouTubers. Τα Χριστούγεννα του 2023 ανέβασαν διστακτικά το πρώτο τους βίντεο στο κανάλι «ΠαιδαΓωγώ», χωρίς ιδιαίτερες προσδοκίες. «Πρώτα ήρθε η ιδέα», λέει η Γεωργία, που είχε μόλις τελειώσει τις σπουδές της στη Γαλλική Φιλολογία. «Δεν ήταν ότι είχα όνειρο να μπω σε αυτή τη σχολή, αλλά εκεί μέσα γνώρισα πράγματα που δεν ήξερα, απομυθοποίησα άλλα και άνοιξαν οι ορίζοντες μου».
Στο τελευταίο έτος, οι σπουδές και η ανάγκη για έκφραση άρχισαν να συναντιούνται. «Έκανα ωραίες παρουσιάσεις. Τουλάχιστον έτσι μου το έλεγαν και οι καθηγητές μου. Κάποιοι μάλιστα με ρωτούσαν γιατί δεν κάνω podcast μιας και είχα ωραία φωνή. Το είχα στο πίσω μέρος του μυαλού μου, αλλά δεν το τολμούσα. Παράλληλα με την πτυχιακή μου είχα χάσει κάποια άτομα από τη ζωή μου και είχα ανάγκη να κάνω κάτι δικό μου. Όλα κάπως έδεσαν».
Την ίδια περίοδο, ο Νίκος είχε ήδη ξεκινήσει να πειραματίζεται με το βίντεο και το μοντάζ. Η ιδέα για το «ΠαιδαΓωγώ» πήρε μορφή. «Του είπα, θέλω να φτιάξουμε ένα κανάλι, να μοιραστώ όσα έχω μάθει ή μάλλον όσα θέλω να μάθω με τον κόσμο. Κάπως έτσι ξεκινήσαμε, με ένα χριστουγεννιάτικο βίντεο το ‘23».
Τα πρώτα βίντεο ήταν ένα χρονολόγιο της γαλλικής ιστορία λόγω και του background της Γεωργίας. Γυρισμένα στο σπίτι, αρκετά απαιτητικά και με περιεχόμενο που απευθύνονταν σε μια πολύ μικρή μερίδα του κοινού, το οποίο με το καιρό τους «έξειξε» ότι ήθελε πιο σύντομα, πιο «ζωντανά» επεισόδια. Ο Νίκος είχε την ιδέα να ξεκινήσουν τα ολιγόλεπτα βιντεάκια. «Τότε πειραματιζόμασταν πολύ, ανεβάζαμε βίντεο σε όλες τις πλατφόρμες. Θέλαμε να δούμε πώς δουλεύει ο αλγόριθμος, τι ζητάει ο κόσμος. Όλοι σου λένε “κάνε το έτσι”, “ανέβαζε αλλιώς”, αλλά αν δεν το δεις στην πράξη, δεν το καταλαβαίνεις». Από την άλλη για την Γεωργία είναι δύσκολο «να χωρέσει τόσες πληροφορίες σε ένα βίντεο 1,5 λεπτού. Δεν μου αρέσει αυτός ο περιορισμός. Θέλω να μπορώ να αναλύσω, να πω περισσότερα». Αλλά κάπως έτσι τα μακροσκελή βίντεο σταμάτησαν και τα μικρά πήραν κατ’ αποκλειστικότητα την θέση τους.
Η παύση και το restart
Ωστόσο, λόγω πολλών υποχρεώσεων και έλλειψης χρόνου έκαναν μια παύση στη δημιουργία περιεχομένου και δεν ανέβαζαν βίντεο στο κανάλι για κάποιο διάστημα.
Με αφορμή την πρόταση ενός κοινού τους φίλου, άρχισαν να «γυρίζουν» και πάλι περιεχόμενο στα μέρη που επισκέπτονταν. Το κοινό το αγκάλιασε αμέσως.
«Το καλοκαίρι πήγαμε στην Εύβοια για παράδειγμα . Εκεί είδαμε τα Δρακόσπιτα», λέει η Γεωργία. «Δεν είχα ξαναδεί κάτι τέτοιο και με έβαλε σε πολλές σκέψεις. Γιατί δεν ήξερα ότι υπάρχει αυτό το πράγμα; Γιατί δεν είναι πιο γνωστό; Έχουμε μια περιορισμένη οπτική για την Ελλάδα. Όλοι πάνε στα νησιά, αλλά ο ιστορικός τουρισμός είναι σχεδόν ανύπαρκτος. Κι όμως, υπάρχουν πράγματα που αξίζει να τα δούμε και γιατί όχι να τα δείξουμε και έξω».
«Έχω “κολλήσει” με τον Μεσαίωνα»
Δεν είναι πάντα αυτονόητο πού θα γίνει το επόμενο γύρισμα. Κάποιες φορές ξεκινούν από προσωπικά ερεθίσματα, ένα μέρος που τους έκανε εντύπωση, μια ιστορία που θέλουν να μοιραστούν. Άλλες φορές, όμως, η επιλογή του μέρους έρχεται απ’ ευθείας από το κοινό.
«Ο κόσμος μάς γράφει στα σχόλια. Στο Instagram βάζουμε ερωτήσεις και παίρνουμε προτάσεις. Έχουμε κρατήσει ολόκληρη λίστα με ιδέες από το κοινό», λέει η Γεωργία. «Και είναι εντυπωσιακό πόσοι ενδιαφέρονται. Δεν το ζητούν απλώς. Θέλουν να μάθουν και αυτό για μένα είναι πολύ σημαντικό. Μάλιστα, επειδή βάζουμε το μεταφρασμένο κείμενο στην περιγραφή, παίρνουμε μηνύματα από αλλόφωνα άτομα που μαθαίνουν ελληνικά και αγαπούν την ελληνική ιστορία».
Η δική της αγαπημένη εμμονή είναι τα κάστρα. «Έχω “κολλήσει” με τον Μεσαίωνα. Λατρεύω τα κάστρα. Έχω βρει ένα site, τον “Καστρολόγο”, που έχει συγκεντρωμένα τα κάστρα και τους πύργους σε όλη την Ελλάδα. Από εκεί ανακάλυψα το φρούριο του Βαρδαρίου» είπε.
Όμως, τα παιδιά δεν θέλουν να σταματήσουν να εξελίσσονται. «Ξέρουμε πού κατευθυνόμαστε. Δεν θέλουμε να μείνουμε μόνο στα μνημεία. Έχουμε ιδέες για τη Θεσσαλονίκη “του τότε και του τώρα”, για κοινωνικά ζητήματα, για την ιστορία και το πώς διαμορφώνει το παρόν» λένε.
«Στην αρχή ήμασταν χύμα. Τώρα έχουμε ανεβάσει τον πήχη μόνοι μας»
Η προετοιμασία για την παραγωγή του βίντεο, πάντως, δεν είναι απλή. «Διαβάζω άρθρα, διατριβές, βιβλία. Όχι μόνο όσα βρίσκω εγώ. Μου στέλνει και ο κόσμος βιβλιογραφικές πηγές σε προσωπικά μηνύματα», λέει η Γεωργία.
Το δύσκολο κομμάτι είναι να φιλτραριστεί η πληροφορία. «Δεν είναι πάντα εύκολο να βρεις αντικειμενικές ή αξιόπιστες πηγές. Ειδικά στα ελληνικά. Οπότε προσπαθώ να συνδυάζω διαφορετικές πηγές, να ενώνω σημεία, να ξεδιαλέγω αυτά που έχουν νόημα να αναφέρω. Και φυσικά, ανάλογα με τον χρόνο, να τα αναπτύξω» λέει η Γεωργία. Μπορεί να χρειαστεί και μία ακόμα και δυο εβδομάδες για την προετοιμασία.« Υπάρχουν και μεγαλύτερες ιδέες, απλώς περιμένουμε τον χρόνο να τις δουλέψουμε σωστά», λένε.
Μετά έρχεται η σειρά του Νίκου. «Η Γεωργία γράφει το κείμενο σαν σενάριο. Ξέρω τι θέλει να πει και βάσει αυτού βλέπουμε τι εικόνες χρειάζονται» λέει ο Νίκος. Ο ίδιος ελέγχει τον χώρο, τη μετακίνηση από σημείο σε σημείο, τον ήχο, τα εφέ. «Χρειάζονται από 8 μέχρι 15 ώρες για ένα βίντεο. Στην αρχή, ήμασταν λίγο “χύμα”, τώρα έχουμε ανεβάσει τον πήχη μόνοι μας. Προσέχουμε τι θα δείξουμε, πώς θα το δείξουμε και τι θα πούμε»
Οι δυσκολίες πίσω από την κάμερα
«Στην αρχή με έπιανε άγχος όταν τραβούσαμε έξω, ειδικά σε πολυσύχναστα μέρη. Αλλά με βοήθησε πολύ ο Νίκος να το ξεπεράσω» λέει η Γεωργία. Όμως συνήθως οι πρακτικές δυσκολίες είναι αυτές που έχουν το μεγαλύτερο βάρος. «Έχουμε αλλάξει ρούχα στο αυτοκίνητο, έχουμε γυρίσει σκηνές μέσα στη βροχή και το κρύο. Κάποιες φορές δεν βγήκαν τα πλάνα όπως θέλαμε ή ο ήχος ήταν κακός. Υπήρξαν βίντεο που δεν τα ανεβάσαμε ποτέ για αυτούς τους λόγους», λένε.
Για παράδειγμα, στο νησάκι των Ιωαννίνων ήθελαν να δείξουν τη Μονή Φιλανθρωπηνών. «Έχει μοναδικές τοιχογραφίες. Ξεκινήσαμε το γύρισμα, αλλά μας είπαν ότι θέλει ειδική άδεια από τις μοναχές. Δεν την πήραμε. Το υλικό “κάηκε”». Κάτι παρόμοιο συνέβη και στην Ερέτρια.
«Δεν δηλώνουμε ξεναγοί, ούτε ιστορικοί»
Για να φιλμάρει κανείς σε μνημεία, χρειάζεται άδεια από την Εφορεία Αρχαιοτήτων. «Όταν κάναμε το γύρισμα για το Γαλεριανό συγκρότημα στην Πλατεία Ναβαρίνου, μας επέτρεψαν μόνο εξωτερικά πλάνα. Για να μπούμε, θέλαμε άδεια».
Αυτό τους έφερε αντιμέτωπους με κάποιες παρεξηγήσεις. «Μια ομάδα ξεναγών μάς κατηγόρησε ότι κάνουμε ξεναγήσεις χωρίς την απαιτούμενη άδεια. Αλλά εμείς δεν είμαστε ξεναγοί ούτε ιστορικοί. Δεν πληρωνόμαστε. Δεν υποκαθιστούμε κανέναν. Απλώς αγαπάμε την ιστορία και θέλουμε να τη μοιραστούμε».
«Αν κάτι το αγαπάς, θα του δώσεις χρόνο»
«Μέχρι στιγμής είναι μια μαύρη τρύπα», λέει γελώντας η Γεωργία, μιλώντας για την παραγωγή του καναλιού. «Έχουμε επενδύσει σε μικρόφωνα, προγράμματα, εργατοώρες προσωπικές. Δεν έχουμε καθόλου διαφημίσεις και το περιεχόμενο είναι όλο οργανικό. Αλλά αν κάτι το αγαπάς, θα του δώσεις χρόνο. Ουσιαστικά, είμαστε ακόμα ερασιτέχνες» τονίζει η Γεωργία.
«Δεν έχουμε κάποιον να μας καθοδηγεί. Τα μαθαίνουμε όλα μόνοι μας. Με δοκιμή και λάθος» λέει ο Νίκος. «Θα θέλαμε κάποια στιγμή το κανάλι να γίνει βιώσιμο, να υπάρχει κάποια στήριξη με συνεργασίες και χορηγούς αλλά αν σταματήσουμε να περνάμε καλά, τότε δεν έχει νόημα. Αυτό είναι το βασικό. Να περνάμε καλά και να μαθαίνουμε».
Το «ΠαιδαΓωγώ» γεννήθηκε από την κοινή ανάγκη της Γεωργίας και του Νίκου να μαθαίνουν και να μοιράζονται αυτή τη γνώση με τους άλλους. «Αν καταφέρει να κάνει την ιστορία λίγο πιο φιλική, τότε έχει πετύχει τον σκοπό του», λένε. Αν αυτός ο στόχος σας βρίσκει σύμφωνους, δεν έχετε παρά να συντονίζεστε στο κανάλι τους κάθε Παρασκευή, όπου ένα νέο βίντεο θα σας περιμένει.
