Της Κωνσταντίνας Καδέρη,
Η εικόνα των εγκαταλελειμμένων οχημάτων στους δρόμους της Θεσσαλονίκης αποτελεί ένα διαχρονικό και οξυμένο φαινόμενο, το οποίο επηρεάζει αρνητικά την καθημερινότητα πολλών κατοίκων. Εκατοντάδες οχήματα, παλιά, ακίνητα και συχνά επικίνδυνα, εκτός του ότι επιβαρύνουν αισθητικά το αστικό περιβάλλον, καταλαμβάνουν πολύτιμο δημόσιο χώρο, μειώνοντας τη διαθεσιμότητα θέσεων στάθμευσης.
Το 2025, οι υπηρεσίες του Δήμου Θεσσαλονίκης ενίσχυσαν τις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση του προβλήματος, προχωρώντας μέχρι και τον Νοέμβριο στην απομάκρυνση 407 εγκαταλελειμμένων αυτοκινήτων και 350 άλλων οχημάτων – μεταξύ αυτών δίκυκλα, τρέιλερ και φορτηγά. Με 757 συνολικές απομακρύνσεις, ο αρχικός στόχος των 700 οχημάτων ξεπεράστηκε πριν καν ολοκληρωθεί το έτος, αποδίδοντας στον δημόσιο χώρο έναν σημαντικό αριθμό θέσεων παρκινγκ.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενίσχυση της χρήσης της εφαρμογής «Βελτιώνω την Πόλη μου», τόσο μέσω ενημερωτικών ενεργειών όσο και μέσω της αξιοποίησης των καταγγελιών. Έως και τον Νοέμβριο του 2025, καταγράφηκαν 3.200 αιτήματα πολιτών για εγκαταλελειμμένα οχήματα, τα οποία ελέγχθηκαν, και η πλειονότητά τους οδήγησε σε άμεσες απομακρύνσεις από τον δημόσιο χώρο.
Σύμφωνα με τον Νίκο Χατζηιωάννου, προϊστάμενο της Διεύθυνσης Ανακύκλωσης & Σχεδιασμού Διαχείρισης Απορριμμάτων, το πρόβλημα βαίνει αυξανόμενο. Το 2023 είχαν απομακρυνθεί μόλις 194 οχήματα, ενώ το 2024 οι αριθμοί ήταν επίσης χαμηλοί (154 αυτοκίνητα και 54 δίκυκλα). «Η τάση είναι σαφής. Τα εγκαταλελειμμένα αυξάνονται, και αυτό μας υποχρεώνει σε περισσότερους και στοχευμένους ελέγχους», τονίζει χαρακτηριστικά.
Ο χρόνος που απαιτείται από τον εντοπισμό έως την απομάκρυνση ενός οχήματος κυμαίνεται κατά μέσο όρο από δύο έως τρεις μήνες. Τα οχήματα σε κακή κατάσταση απομακρύνονται πιο γρήγορα, συνήθως σε 45 ημέρες. Ωστόσο, για τα υπόλοιπα, η διαδικασία περιλαμβάνει περίοδο παρακολούθησης, επανελέγχου και έκδοσης αποφάσεων, που φτάνει συνολικά μέχρι και τις 135 ημέρες.
Περιοχές με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση
Το πρόβλημα είναι πιο έντονο στην Ε' Δημοτική Κοινότητα, όπου εντοπίζονται οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις εγκαταλελειμμένων οχημάτων. Περιοχές όπως η Άνω Πόλη, το Ντεπώ και η Χαριλάου παρουσιάζουν ιδιαίτερα αυξημένα περιστατικά. Ο συνδυασμός της υψηλής πυκνότητας κατοίκησης, της παλαιότητας των οχημάτων και της έλλειψης ιδιωτικών χώρων στάθμευσης καθιστά τις περιοχές αυτές πιο ευάλωτες στην εγκατάλειψη.
Όπως επισημαίνεται από τον κ. Χατζηιωάννου, «πέρα από την αδιαφορία ή την έλλειψη σεβασμού στον δημόσιο χώρο, συχνά παρατηρούνται περιπτώσεις οικονομικής αδυναμίας των ιδιοκτητών να επισκευάσουν ή να διατηρήσουν τα οχήματά τους. Επίσης, υπάρχουν οχήματα σε “εκούσια ακινησία” που δεν χρεώνονται με τέλη κυκλοφορίας, αλλά δεν σταθμεύονται σε ιδιωτικό χώρο, όπως απαιτείται. Συχνές είναι και οι περιπτώσεις ηλικιωμένων που λόγω υγείας δεν κινούν πλέον τα οχήματά τους».
Ποια είναι η διαδικασία απομάκρυνσης
Η όλη διαδικασία απομάκρυνσης ρυθμίζεται από το Προεδρικό Διάταγμα 116/2004, το οποίο ορίζει πότε ένα όχημα θεωρείται εγκαταλελειμμένο. Αυτό ισχύει όταν ένα όχημα παραμένει για περισσότερο από 30 ημέρες σε σημείο με απαγόρευση στάθμευσης, όταν βρίσκεται για πάνω από 90 ημέρες σε δημόσιο χώρο χωρίς σχετική άδεια, όταν εγκαταλείπεται σε ιδιωτικό χώρο χωρίς τη συγκατάθεση του ιδιοκτήτη ή όταν η κατάστασή του εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία, την ασφάλεια ή το περιβάλλον.
Για την ενημέρωση και την ενεργοποίηση των ιδιοκτητών, ο Δήμος Θεσσαλονίκης εφαρμόζει ένα νέο σύστημα ειδοποιήσεων. Τοποθετείται αρχικά πορτοκαλί αυτοκόλλητο προειδοποίησης, ακολουθεί κόκκινο αυτοκόλλητο που συνοδεύεται από πρόστιμο και προθεσμία 45 ημερών για την απομάκρυνση, ενώ για τα δίκυκλα χρησιμοποιείται πράσινο αυτοκόλλητο με διορία 15 ημερών. Αν δεν υπάρξει ανταπόκριση, ενεργοποιείται η διαδικασία απόσυρσης και ανακύκλωσης του οχήματος.
Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει τη μεταφορά των οχημάτων σε αδειοδοτημένες και ελεγχόμενες μονάδες της Εναλλακτικής Διαχείρισης Οχημάτων Ελλάδος (ΕΔΟΕ), όπου γίνεται αποσυναρμολόγηση, καταστροφή και μερική ανακύκλωση, σύμφωνα με το εγκεκριμένο σύστημα συλλογής ΟΤΚΖ (Οχημάτων Τέλους Κύκλου Ζωής) με το οποίο έχει συμβληθεί ο Δήμος Θεσσαλονίκης. Σε αυτά τα κέντρα απομακρύνονται με ασφαλή τρόπο και τα επικίνδυνα υλικά, όπως μπαταρίες, καταλύτες και ορυκτέλαια. «Σε διαφορετική περίπτωση», όπως αναφέρει ο κ. Χατηιωάννου «αυτά τα υλικά θα εγκαταλείπονταν ανεξέλεγκτα, προκαλώντας ρύπανση και περιβαλλοντικό κίνδυνο στην πόλη».
Τέλος, οι διοικητικές κυρώσεις περιλαμβάνουν πρόστιμο 250€ για εγκατάλειψη επιβατηγού οχήματος και 100€ για δίκυκλο. Αν ζητηθεί επιστροφή του οχήματος, προστίθεται και τέλος φύλαξης (120€ ή 50€ αντίστοιχα), ενώ σε περιπτώσεις οχημάτων χωρίς πινακίδες ή παράνομης στάθμευσης, η υπόθεση διαβιβάζεται και στην ΑΑΔΕ και στην Τροχαία.
