*Της Λεμονιάς Βασβάνη | Από την έντυπη έκδοση "Τύπος Θεσσαλονίκης"
«Ο φετινός χειμώνας ήταν ο δεύτερος θερμότερος από το 1960. Ο πρώτος ήταν ο περσινός. Τις έξι τελευταίες χρονιές είχαμε τους τέσσερις πιο ζεστούς χειμώνες που έχουν καταγραφεί. Όταν τα δάση μας δεν ξεκουράζονται όπως θα έπρεπε, και ταυτόχρονα τα έντομα έχουν την ικανότητα να συνεχίσουν στο φουλ την δραστηριότητά τους, αυτό δημιουργεί ένα ανισομερές ζύγισμα».
Ο Διευθυντής Ερευνών του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού-ΔΗΜΗΤΡΑ, Δρ Δημήτριος Αβτζής μιλώντας στο «ΤyposThes» με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Δασών (21/3), και την ανοιχτή εκδήλωση από το Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, με θέμα «Μικροσκοπικοί Τιτάνες των Δασών: Δασικά Έντομα και Κλιματική Κρίση», τη Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026 και ώρες 10.00 με 12.30, στην Αίθουσα Τελετών της Παλαιάς Φιλοσοφικής Σχολής, περιγράφει τα σημερινά δεδομένα τονίζοντας το πώς επιδρά η κλιματική αλλαγή στα δασικά έντομα.
Όπως εξηγεί «Στη χώρα μας έχουμε πολλά ενδημικά και αχαρτογράφητα, γι’ αυτό και η ομιλία μου την Δευτέρα θα έχει ως τίτλο “Τα έντομα στα δάση της Ελλάδας: χαρτογραφώντας έναν αθέατο κόσμο στην εποχή της κλιματικής κρίσης”. Κάθε χρόνο 25 τουλάχιστον νέα είδη καταγράφονται στην Ελλάδα. Παρόλα αυτά σε ορισμένες περιπτώσεις τα έντομα μπορούν ανταποκρινόμενα στην κλιματική αλλαγή να δημιουργήσουν προβλήματα. Προφανώς και δεν προκαλούν όλα προβλήματα, αλλά συγκεκριμένες ομάδες πχ τα φλοιοφάγα και τα ξυλοφάγα. Και όταν τα δημιουργούνται αυτά τα προβλήματα θα πρέπει εμείς με κάποιο τρόπο να περιορίσουμε τον αντίκτυπό τους. Σήμερα η εικόνα του κλίματος έχει αλλάξει. Όταν πχ το χιόνι έχει περιοριστεί κατά 30-40% όλο αυτό το νερό δεν πάει όπως θα έπρεπε στον υδροφόρο ορίζοντα. Άρα τα δέντρα καταπονούνται. Από την άλλη τα καλοκαίρια είναι πολύ πιο ζεστά. Έχουμε περισσότερες θερμές ημέρες παρατεταμένης ανομβρίας. Και αυτό επιδεινώνει την κατάσταση για τα δέντρα και είναι πολύ ωφέλιμη για τα έντομα. Ειδικότερα τα φλοιοφάγα και τα ξυλοφάγα έχουν την ικανότητα να βρίσκουν δέντρα που είναι ασθενικά. Και όταν τα βρουν αρχίζουν την προσβολή. Και είναι επικίνδυνα γιατί μπορεί να μην σταματήσουν εύκολα».
Από το Σέιχ Σου μέχρι τα Καλάβρυτα και την Κάρπαθο
Κάτι τέτοιο, όπως εξηγεί, έγινε «και στο Σέιχ Σου με τα φλοιοφάγα, πέρσι στα Καλάβρυτα σε ελατοδάση, φέτος στην Κάρπαθο. Δεν συμβαίνουν φυσικά μόνο εδώ τέτοια φαινόμενα, αλλά και σε όλο τον κόσμο. Με την εξασθένιση των δασών τα έντομα αυτά αναπτύσσονται ραγδαία. Ιδιαίτερα στη Μεσογειακή λεκάνη, σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία αυτό το πρόβλημα εντείνεται ακόμη περισσότερο. Επίσης την κλιματική αλλαγή δεν την εικάζει κανείς. Οπότε εμείς πρέπει να διαχειριζόμαστε με ψυχραιμία την κατάσταση. Τον τρόπο τον ξέρουμε. Και να γνωρίζουμε ότι θα έχουμε όλο και πιο συχνά τέτοια φαινόμενα».
Η θετική πλευρά των εντόμων
Ο ίδιος αναφέρει πως τα έντομα ως θεμελιώδες τμήμα της αλυσίδας οικοσυστημάτων κόσμου, έχουν φυσικά και θετικές πλευρές. «Μαθαίνουμε πάρα πολλά από αυτά. Και είναι σημαντικό μέρος του οικοσυστήματος. Πρέπει όλοι να θυμούνται ότι χωρίς τα έντομα ο πλανήτης μας δεν θα ήταν αυτός που έχουμε σήμερα. Είναι απαραίτητα!».
Μιλώντας για την Ελλάδα τονίζει πως «με δεδομένο ότι βρίσκεται γεωγραφικά στο νότιο άκρο Ευρώπης έχει πιο έντονες ανομβρίες. Αν πάει κανείς στη Νότια Κρήτη πχ μπορεί να καταλάβει τι σημαίνει να έχει να βρέξει πολλές μέρες. Αλλά και περιοχές στην Ιταλία και την Ισπανία γνωρίζουν ανάλογα προβλήματα».
Σχετικά με το θέμα του φετινού εορτασμού «Δάση και Οικονομίες», σχολιάζει πως η προστασία δασών «πρέπει να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες. Δεν ισχύουν όσα ξέραμε παλαιότερα. Τα πράγματα εξελίσσονται ραγδαία. Αλλά και εμείς θα πρέπει να εκπαιδευτούμε με καινούριες τεχνολογίες και πρωτοποριακά εργαλεία».
Για την Παγκόσμια Ημέρα Δασών
Η Παγκόσμια Ημέρα Δασών εορτάζεται κάθε χρόνο την 21η Μαρτίου, ημερομηνία που συμπίπτει με την έναρξη της εαρινής ισημερίας, με στόχο να αναδείξει τη θεμελιώδη σημασία των δασικών οικοσυστημάτων για τον πλανήτη, ευαισθητοποιώντας παράλληλα την παγκόσμια κοινότητα.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών επέλεξε για τον φετινό εορτασμό το θέμα «Δάση και Οικονομίες», επιδιώκοντας να επισημάνει τον ρόλο που διαδραματίζουν τα δάση στη διασφάλιση μέσων διαβίωσης και εργασίας δασόβιων και παραδασόβιων κοινοτήτων, καθώς και στην καταπολέμηση της φτώχειας και της παγκόσμιας επισιτιστικής ασφάλειας. Τα δασικά οικοσυστήματα όμως, δεδομένης και της κλιματικής κρίσης, μπορούν να διατηρούν τη λειτουργικότητα και ανθεκτικότητά τους, ή ακόμη και να πλήττονται, λόγω της ύπαρξης πολλών αναρίθμητων μικροσκοπικών οργανισμών που απαντώνται σε αυτά, σημαντικότεροι εκ των οποίων είναι τα δασικά έντομα.
Ο Δρ Δημήτριος Αβτζής είναι Δασολόγος, απόφοιτος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και διδάκτορας του Πανεπιστημίου Επιστημών Ζωής και Φυσικών Πόρων (BOKU) της Βιέννης, διευθυντής Ερευνών του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, συντονιστής της ομάδας εργασίας του IUFRO (WP 7.03.05) για την Οικολογία και Διαχείριση φλοιοφάγων και ξυλοφάγων εντόμων, μέλος της Επιτροπής CITES Ελλάδος και συντονιστής της δράσης «Αναγνώριση και διαχείριση προστατευόμενων περιοχών ως προς επιβλαβείς για τα φυτά οργανισμούς» του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Έχει έντονη ερευνητική δραστηριότητα, μέσω συντονισμού και συμμετοχής σε διεθνή και εθνικά ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα και πλούσιο δημοσιευμένο ερευνητικό έργο σε έγκριτα διεθνή περιοδικά υψηλού κύρους.
Η εκδήλωση θα μεταδοθεί ζωντανά, μέσω live streaming, από τον σύνδεσμο: https://audiovisual.auth.gr/video/116930.
- Έφοδος του «ελληνικού FBI» σε γκαλερί γνωστού επιχειρηματία – Δεκάδες πλαστοί πίνακες
- Τροχαίο στη Θεσσαλονίκη: Tραυματίστηκε οδηγός μηχανής - Πήγε να αποφύγει πεζή
- «Λουκέτο» για 2 μέρες για γνωστό μαγαζί στη Θεσσαλονίκη - Για ποιο λόγο
- Μεγάλη εξαγορά για γνωστή εταιρεία από Θεσσαλονίκη - Με ηγετική θέση σε εστίαση, φιλοξενία
