*Της Λεμονιάς Βασβάνη | Από την έντυπη έκδοση "Τύπος Θεσσαλονίκης"
«Ένας αθλητής για να αποδώσει πρέπει να τον παρακολουθούν γιατρός, διατροφολόγος, προπονητής. Έτσι έρχονται τα χρυσά. Για το “χρυσό” στο περιβάλλον πρέπει να επενδύσεις. Δεν γίνεται μόνο να περιμένουμε να φυσήξει ο Βαρδάρης».
Με τα παραπάνω λόγια ο καθηγητής του Τμήματος Βιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Χαρίτων – Σαρλ Χιντήρογλου περιγράφει την ανάγκη που υπάρχει για να φροντίσουμε το θαλάσσιο πλούτο της περιοχής μας.
Όπως ανέφερε στν «ΤyposThes» με αφορμή τις Ευρωπαϊκές Ημέρες Θάλασσας που γιορτάζονται αυτή την περίοδο «Ο Θερμαϊκός Κόλπος έχει δεχθεί πολύ κακή διαχείριση στο παρελθόν. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια βελτίωση που προχωράει. Όμως για να απορρυπανθεί με την ευρεία έννοια ένας κόλπος που έχει υποστεί κακή διαχείριση, απαιτείται ίσως και ο διπλάσιος χρόνος. Η ανάπτυξη έχει και κάποια μειονεκτήματα. Πρέπει να επενδύσεις στην έρευνα και στην παρακολούθηση για να έχεις θετική ανάδραση σε μια επενδυτική δραστηριότητα».
Κατά τον ίδιο η πιο μεγάλη πρόκληση σήμερα για την περιοχή μας «είναι να έχουμε ένα θεσμοθετημένο ανεξάρτητο φορέα διαχείρισης του Θερμαϊκού που θα χρηματοδοτείται επίσημα από τον προϋπολογισμό κράτους για να μπορεί να είναι ανεξάρτητος, να παρακολουθεί το σύστημα σε μόνιμη βάση και όποτε υπάρχουν δυνατότητες πρόβλεψης, να κάνει τις αντίστοιχες ενέργειες για να μειώσει τη μεγάλη φθορά που υπάρχει στο θαλάσσιο περιβάλλον. Γνωρίζουμε ότι αποκλείεται να τα σώσουμε όλα. Για να αποφύγουμε πχ ένα θερμικό σοκ δεν μπορούμε να ρίξουμε παγάκια τη θάλασσα. Αλλά θα ήταν χρήσιμο αν μπορούσαμε να προβλέψουμε ότι θα έρθει και να ενημερώσουμε τους μυδοκαλλιεργητές να ρίξουν τα μύδια σε πιο βαθιά νερά ώστε εκείνα να μην πεθάνουν στις πρώτες ώρες. Αυτό θα δράσει πολλαπλασιαστικά».
Το Αιγαίο, ο «πνεύμονας της Μεσογείου», από τις καλύτερες θάλασσες
Απαντώντας σε ερώτηση για το ποια είναι η εικόνα στις ελληνικές θάλασσες είπε πως «Το Αιγαίο είναι μια από τις καλύτερες θάλασσες και τις πιο φιλικές προς άνθρωπο, άσχετα αν άνθρωπος δεν είναι φιλικός προς αυτήν. Οι θάλασσες μας σήμερα είναι σε εξίσου καλή κατάσταση με τα όσα ίσχυαν πριν 3-4 δεκαετίες.
Χρειάζεται όμως φροντίδα και παρακολούθηση. Δεν πρέπει να τις υπεραλιεύουμε. Πρέπει να τις προστατεύουμε από χερσαίες παρεμβάσεις και κατασκευές που παρεμποδίζουν τα παράκτια ρεύματα, τα οποία παίζουν καθοριστικό ρόλο στην εξάπλωση οργανισμών και στην υγιεινή των βιοκοινοτήτων που υπάρχουν στους πυθμένες των θαλασσών. Και να μην ρυπαίνουμε τη θάλασσα. Οι βιολογικοί καθαρισμοί πρέπει να είναι αντίστοιχοι της φέρουσας ικανότητάς τους για κάθε περιοχή ξεχωριστά. Πχ σε μια περιοχή με 100.000 τουρίστες σε ένα μήνα η φέρουσα ικανότητα ενός βόθρου θα πρέπει να είναι τουλάχιστον το διπλάσιο.
Διότι όταν δεν γίνεται σωστή πρόβλεψη στις εγκαταστάσεις υπάρχει το ενδεχόμενο οι ξενοδόχοι να ανοίξουν τους υπονόμους τους και να τα ρίχνουν στη θάλασσα. Αυτά τα λύματα όμως θα επιστρέψουν στις παράκτιες ζώνες και θα δημιουργήσουν προβλήματα ανθυγιεινής κολύμβησης.
Κατά τα άλλα είμαστε τυχεροί γιατί οι αέρηδες και τα θαλάσσια ρεύματα στο Αιγαίο είναι δυνατά. Ξέρετε το Αιγαίο από 1950 είχε χαρακτηριστεί ως “πνεύμονας της Μεσογείου”. Έτσι το είχαν αποκαλέσει δύο κορυφαίοι βιολόγοι ο Περές και ο Πικάρ. Γι’ αυτό και έχουμε αυτό το συγκριτικό πλεονέκτημα με άλλες θαλάσσιες περιοχές στην Μεσόγειο. Πρέπει όμως να τιμήσουμε την τύχη που μας έχει δώσει η φύση και να την διατηρήσουμε για τα παιδιά μας».
Το κάνουμε όμως; «Προσωπικά είμαι απογοητευμένος προσωπικά από τον ανθρώπινο παράγοντα. Δείχνεις τον ήλιο και βλέπουν το δάχτυλο. Τώρα ξαφνικά θυμήθηκαν επενδύσεις στο Διάπορο της Σιθωνίας. Πρόκειται για ένα έργο δυσανάλογο της φέρουσας ικανότητας της περιοχής.
Δεν λέμε να μην γίνονται επενδύσεις. Αλλά η ζωή μας δεν είναι μόνο ο τουρισμός.
Αυτό δείχνει λανθασμένη αντίληψη ανάπτυξης.
Ακόμη και οι ξυλοκατασκευές στις παράκτες ζώνες το χειμώνα συνεχίζουν να ρυπαίνουν. Τα μαζεύουν; Μπαίνει ρήτρα για την καθαριότητα της περιοχής;», διερωτήθηκε ο κ. Χιντήρογλου.
Μικροί «γενίτσαροι» που θα προστατεύουν το περιβάλλον
Ποια πιστεύει ότι είναι η επόμενη μέρα για τις θάλασσες; «Αυτό θα κριθεί από τη θέληση και την πίστη των πολιτών για την διατήρησή των θαλασσών. Μόνο εκεί μπορούμε να ποντάρουμε.
Για να έχεις αποτύπωμα παιδείας θα χρειαστεί να περάσουν 30 χρόνια. Το θέμα της παιδείας αγγίζει μόνο τις νέες γενιές. Μπορούμε να κάνουμε “γενίτσαρους” που να προστατεύουν το περιβάλλον; Αν μπορούν τα 5-8χρονών παιδιά να γίνουν υπερασπιστές του περιβάλλοντος, να το φροντίσουμε. Όμως μέχρι να μεγαλώσουν και να αναλάβουν διαχείριση θα περάσουν 20 -30 χρόνια. Εμείς πρέπει να κρατήσουμε μια βέλτιστη κατάσταση ώστε να τα παραλάβουν σε καλές συνθήκες».
SOS για τα μικροπλαστικά
Ο καθηγητής δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στα μικροπλαστικά που, όπως είπε, «έχουν διασκορπιστεί στα βάθη των θαλασσών και έχουν βρεθεί σε ψάρια που ζουν μέχρι και στα 300 μέτρα βάθος. Αυτό το θέμα είναι υψίστης σημασίας και έχει αποτελέσει θέμα πολλών συνεδρίων και στον ΟΗΕ ως μέγας κίνδυνος. Είναι ενδεικτικό ότι σε περιοχές του Ειρηνικού αυτό το πλαστικό που πλανάται στην επιφάνεια της θάλασσας έχει έκταση όση το Μεξικό».
