Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Σε οριακή κατάσταση βρίσκονται οι παράκτιοι αλιείς στον Θερμαϊκό Κόλπο και τη Χαλκιδική, καθώς η έντονη παρουσία φυτοπλαγκτού στις θαλάσσιες περιοχές όπου δραστηριοποιούνται έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην αλιευτική δραστηριότητα, οδηγώντας σε μείωση των αλιευμάτων και σημαντικές οικονομικές απώλειες. Το φαινόμενο, που τις τελευταίες ημέρες είναι ορατό ακόμη και στο παραλιακό μέτωπο της Θεσσαλονίκης, έχει μετατραπεί σε πραγματικό εφιάλτη για τους επαγγελματίες ψαράδες.
Όπως επισημαίνει ο Δημήτρης Τσιπούρας, πρόεδρος των Παράκτιων Αλιέων Νέας Κρήνης – Καλαμαριάς και Θεσσαλονίκης και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Πανελλήνιας Ένωσης Πλοιοκτητών Παράκτιας Αλιείας, μιλώντας στο «ΤyposThes» πλέον δεν βγάζουν ούτε τα έξοδά τους οι αλιείς.
«Ούτε τα έξοδά μας δεν βγάζουμε. Σε μια συνηθισμένη ημέρα μπορεί να πιάναμε 30 κιλά μπακαλιάρο. Σήμερα πιάνουμε τέσσερα ή πέντε κιλά. Η απώλεια εισοδήματος φτάνει το 80% με 90%», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το φυτοπλαγκτόν δημιουργεί ένα παχύρρευστο στρώμα που προσκολλάται στα αλιευτικά εργαλεία, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη την αποτελεσματική αλιεία.
«Είναι σαν ζελέ. Κολλάει πάνω στα δίχτυα και δεν επιτρέπει στα ψάρια να πλησιάσουν και να παγιδευτούν. Παράλληλα, το βάρος που δημιουργεί προκαλεί φθορές στα εργαλεία. Τα δίχτυα σκίζονται και καταστρέφονται», τονίζει.
Όπως λένε οι αλιείς το πρόβλημα δεν περιορίζεται στα επιφανειακά νερά. Αντίθετα, εντοπίζεται σε μεγάλο εύρος βάθους.
Συναντάται από πολύ μικρά βάθη μέχρι και εκατοντάδες μέτρα. Ακόμη και στα 250 μέτρα, όπου δουλεύουν πολλοί για τον μπακαλιάρο, τα δίχτυα ανεβαίνουν φορτωμένα με φυτοπλαγκτόν.
Πώς δημιουργείται το φαινόμενο
Ο κ. Τσιπούρας αποδίδει την ένταση του φαινομένου στις ιδιαίτερες καιρικές συνθήκες που προηγήθηκαν.
«Όταν έχουμε χρονιές με πολλές βροχές και χιόνια, τα ποτάμια μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες γλυκού νερού στη θάλασσα. Αυτές οι συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη του φυτοπλαγκτού», εξηγεί.
Ωστόσο, οι αλιείς ανησυχούν ότι η διάρκεια του φαινομένου παραμένει άγνωστη.
«Όταν “κόψει” το φαινόμενο, συνήθως η θάλασσα έχει περισσότερα ψάρια. Το ερώτημα είναι πότε θα συμβεί αυτό. Εδώ και έναν μήνα το πρόβλημα είναι πολύ έντονο και δεν βλέπουμε σημάδια υποχώρησης».
Μνήμες από το 2017 - Σκάφη δεμένα στα λιμάνια
Οι ψαράδες θυμούνται ότι παρόμοια κατάσταση είχε καταγραφεί το 2017, μετά από έναν ιδιαίτερα βαρύ χειμώνα.
«Εκείνη τη χρονιά το φυτοπλαγκτόν κράτησε περίπου τρεις μήνες. Οι συνέπειες για τον κλάδο ήταν καταστροφικές», σημειώνει ο πρόεδρος των παράκτιων αλιέων.
Αν και το φαινόμενο εμφανίζεται κατά διαστήματα, οι επαγγελματίες της θάλασσας υποστηρίζουν ότι η φετινή έξαρση έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη δύσκολη οικονομική συγκυρία.
Τα καύσιμα έχουν αυξηθεί δραματικά μετά και τον πόλεμο στο Ιράν και το κόστος λειτουργίας των σκαφών είναι πολύ υψηλό. «Όταν οι ψαριές μειώνονται τόσο πολύ, δεν συμφέρει καν να βγεις για δουλειά», «δεν βγαίνουν ούτε τα έξοδα για τα καύσιμα», τονίζουν.
Η οικονομική ασφυξία έχει οδηγήσει αρκετούς αλιείς στην απόφαση να παραμείνουν για κάποιες μέρες δεμένοι στα λιμάνια.
Σταματούν να βγαίνουν για ψάρεμα, γιατί δεν καλύπτουν ούτε τα πετρέλαια που απαιτούνται για να φτάσουν στους τόπους ψαρέματος.
Το πλήγμα είναι ακόμη μεγαλύτερο καθώς το φαινόμενο εκδηλώνεται σε μία από τις σημαντικότερες περιόδους του έτους για την παράκτια αλιεία.
«Δουλεύουμε όλο τον χρόνο, όμως η περίοδος από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο είναι από τις πιο παραγωγικές», όπως λέει ο κ. Τσιπούρας, καθώς τον υπόλοιπο χρόνο λόγω καιρικών συνθηκών δεν μπορούν να δουλέψουν όλες τις ημέρες του μήνα.
Αίτημα για στήριξη
Οι αλιείς έχουν ήδη αποστείλει υπομνήματα και αναφορές προς τα αρμόδια υπουργεία, ζητώντας την αναγνώριση της απώλειας εισοδήματος και τη λήψη μέτρων στήριξης.
Το αρμόδιο τμήμα της Περιφέρειας έστειλε επιστολή στους αλιείς συστήνοντας αναστολή της αλιευτικής δραστηριότητας για την αποφυγή βλαβών στα αλιευτικά εργαλεία, όταν υπάρχει παρουσία τέτοιων μαζών. Σημειώνεται ότι υπάρχει ο κίνδυνος να κοπούν τα δίχτυα από το βάρος και να σχιστούν.
«Αν μας λένε να σταματήσουμε για να προστατεύσουμε τα εργαλεία μας, τότε ποιος θα αποζημιώσει τον επαγγελματία που χάνει το εισόδημά του;», διερωτάται ο κ. Τσιπούρας.
Ο ίδιος εκφράζει παράλληλα δυσαρέσκεια για την έλλειψη ουσιαστικής ανταπόκρισης από την Πολιτεία.
Οι αλιείς έχουν καταθέσει υπομνήματα ενώ ζητούν και συνάντηση με τον αρμόδιο υπουργό για την εξεύρεση λύσης για την απώλεια εισοδήματος που έχουν. Όπως τονίζουν, και αυτοί όπως και οι αγρότες ανήκουν στον πρωτογενή τομέα και ζητούν στήριξη. «Δυστυχώς δεν μας δίνουν σημασία», τονίζει ο κ. Τσιπούρας.
