">
Πώς γράφεται ένα ελληνικό όνομα στα ιαπωνικά και τι συμβαίνει όταν κάποιο γράμμα δεν υπάρχει στην ιαπωνική γλώσσα; Αυτές ήταν μερικές από τις απορίες που είχαν οι επισκέπτες της 90ής ΔΕΘ, οι οποίοι τη Δευτέρα 7 και την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου πέρασαν από το περίπτερο 13 και δοκίμασαν να γράψουν το όνομά τους με ιαπωνικούς χαρακτήρες.
Το «μαθήματα» πραγματοποιήθηκαν από τον «Σύλλογο Αποφοίτων Υποτρόφων ΜΕΧΤ Ιαπωνίας στην Ελλάδα», με τα μέλη του Ντίνα Αναστασιάδου, Έλενα Αλουπογιάννη και Χριστίνα Αναγνωστοπούλου να βοηθούν τους επισκέπτες να αποδώσουν τα ονόματά τους στα ιαπωνικά χρησιμοποιώντας τη γραφή katakana..
Ο Σύλλογος αποτελείται από αποφοίτους που έχουν σπουδάσει στην Ιαπωνία ως υπότροφοι της ιαπωνικής κυβέρνησης και προέρχονται από διαφορετικά επιστημονικά και επαγγελματικά πεδία. Αρκετά από τα μέλη του βρίσκονται σήμερα στο εξωτερικό, ως εργαζόμενοι σε πανεπιστήμια ή επιχειρήσεις, διατηρώντας παράλληλα τη σχέση τους με την Ιαπωνία.
Γιατί τα ελληνικά ονόματα γράφονται με katakana
Η ιαπωνική γλώσσα χρησιμοποιεί τρία διαφορετικά συστήματα γραφής: τα kanji, τα hiragana και τα katakana. Τα kanji είναι ιδεογράμματα κινεζικής προέλευσης, ενώ τα hiragana και τα katakana είναι συλλαβικά συστήματα, με τα τελευταία να χρησιμοποιούνται για λέξεις μη ιαπωνικής προέλευσης.
«Απευθυνόμαστε σε Έλληνες και θέλαμε να γράψουμε ελληνικές λέξεις, ελληνικά ονόματα με την ιαπωνική γραφή και γι’ αυτό χρησιμοποιήσαμε τα katakana», αναφέρει στο TyposThes η Ντίνα Αναστασιάδου, μέλος του Συλλόγου και πρώην υπότροφος της ιαπωνικής κυβέρνησης. Η ίδια έχει σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο του Κιότο με αντικείμενο τον ιαπωνικό πολιτισμό και την ιστορία της ιαπωνικής τέχνης.
Δεν μπορούν, ωστόσο, όλα τα ελληνικά ονόματα να μεταφερθούν αυτούσια. Ορισμένοι ήχοι δεν υπάρχουν στα ιαπωνικά. Ένα από τα παραδείγματα που συνάντησαν οι επισκέπτες και επίδοξοι μαθητές στα δυο μαθήματα που πραγματοποιηθήκαν, ήταν το «λ», για το οποίο χρησιμοποιείται ο πλησιέστερος διαθέσιμος ιαπωνικός ήχος.
Για έναν Έλληνα που θέλει να μάθει ιαπωνικά, πάντως, η προφορά δεν είναι, σύμφωνα με την ίδια, το δυσκολότερο κομμάτι. Περισσότερο χρόνο χρειάζονται τα kanji, λόγω της μελέτης και της επανάληψης που απαιτούν.
Διαφορετική είναι και η δομή της πρότασης. Στα ιαπωνικά το ρήμα βρίσκεται συνήθως στο τέλος. «Για να καταλάβουμε τι λέει ο ομιλητής πρέπει να περιμένουμε να ολοκληρώσει την πρόταση για να καταλάβουμε τι εννοεί», λέει.
Από τα anime στις σπουδές στην Ιαπωνία
Η παρουσία του Συλλόγου στη ΔΕΘ περιλάμβανε και ενημέρωση για τις υποτροφίες που προσφέρει η ιαπωνική κυβέρνηση, ενώ, όπως αναφέρει η κ. Αναστασιάδου, υπήρξαν νέοι που ενδιαφέρθηκαν να μάθουν περισσότερα για τη δυνατότητα σπουδών στη χώρα.
Η πληροφορική και η επιστήμη των υπολογιστών είναι από τα πεδία που προσελκύουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, μαζί με την τεχνολογία γενικότερα. Υπάρχει όμως ενδιαφέρον και για τις ανθρωπιστικές επιστήμες, τον ιαπωνικό πολιτισμό, τις τέχνες και τα εικαστικά, ακόμη και για αντικείμενα που συνδέονται με τη δημιουργία anime και manga.
Τα anime, δηλαδή οι ιαπωνικές σειρές και ταινίες κινουμένων σχεδίων, και τα manga, τα ιαπωνικά κόμικς, αποτελούν άλλωστε για πολλά παιδιά και εφήβους μια πρώτη επαφή με τη χώρα. Όπως αναφέρει, μέσα από αυτά οι νέοι βλέπουν εικόνες από την ιαπωνική ζωή και τον πολιτισμό και αρκετές φορές το ενδιαφέρον δεν σταματά εκεί.
Η ίδια η κ. Αναστασιάδου ξεκίνησε να μαθαίνει ιαπωνικά σε νεαρή ηλικία. Αργότερα πέρασε τις εξετάσεις γλώσσας και πήρε υποτροφία από την ιαπωνική κυβέρνηση το 1989, συνεχίζοντας τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο του Κιότο. Συνολικά, όπως αναφέρει, έζησε σχεδόν δέκα χρόνια στην Ιαπωνία.
Κατά την παραμονή της εκεί γνώρισε μία οικογένεια Ιαπώνων καλλιτεχνών που είχε ιδιαίτερη αγάπη για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Από τον πατέρα της οικογένειας έμαθε ιαπωνική καλλιγραφία και από τη μητέρα παραδοσιακή ιαπωνική ζωγραφική με μελάνι.
Αυτή η εμπειρία άνοιξε και μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για το πώς η Ελλάδα εμφανίζεται, με διαφορετικούς τρόπους, στην ιστορία και στον πολιτισμό της Ιαπωνίας.
Tι σχέση με την Ιαπωνία μπορεί να έχει ο Λευκάδιος Χερν και ο Μέγας Αλέξανδρος;
Ένα από τα πρόσωπα στα οποία αναφέρεται η κ. Αναστασιάδου είναι ο Λευκάδιος Χερν ή Γιάκουμο Κοϊζούμι στα ιαπωνικά. Με Ελληνίδα μητέρα και Ιρλανδό πατέρα, εγκαταστάθηκε στην Ιαπωνία, παντρεύτηκε Γιαπωνέζα και έγραψε για τα ήθη και τις παραδόσεις της χώρας, συμβάλλοντας στο να γίνουν γνωστά στον αγγλόφωνο κόσμο.
Για την ίδια, ο Χερν είναι μια χαρακτηριστική περίπτωση ανθρώπου που ένωσε διαφορετικούς κόσμους, καθώς συνδύασε την ελληνική σκέψη και την αρχαία ελληνική μυθολογία με την αγγλοσαξονική παιδεία και την Ιαπωνία.
Από έναν άνθρωπο που ένωσε προσωπικά την Ελλάδα με την Ιαπωνία, η συζήτηση πηγαίνει πολύ πιο πίσω στον χρόνο και σε μια διαφορετική μορφή επαφής του ελληνικού κόσμου με την Ανατολή.
«Ένας άλλος κρίκος που μας συνδέει με την Ιαπωνία είναι ο Μέγας Αλέξανδρος», αναφέρει η κ. Αναστασιάδου.
Όπως εξηγεί, η πορεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου προς την Ανατολή έφερε τον ελληνικό κόσμο σε επαφή με πολιτισμούς της Ασίας. Μέσα από αυτή τη συνάντηση αναπτύχθηκε η ελληνοβουδιστική τέχνη, στην οποία στοιχεία της ελληνικής φιλοσοφίας, της αρχιτεκτονικής και της γλυπτικής συνδυάστηκαν με τοπικές παραδόσεις, ενώ οι επιρροές από τις ελληνικές πόλεις που δημιουργήθηκαν στην Ανατολή, συνέχισαν να κινούνται προς ανατολικότερες περιοχές της Ασίας, φτάνοντας, όπως σημειώνει, μέχρι τη Νάρα της Ιαπωνίας.
Από τα katakana και τα ελληνικά ονόματα μέχρι τον Λευκάδιο Χερν και τον Μέγα Αλέξανδρο, η παρουσία του «Συλλόγου Αποφοίτων Υποτρόφων ΜΕΧΤ Ιαπωνίας στην Ελλάδα» στη 90ή ΔΕΘ έδωσε αφορμή για μια διαφορετική γνωριμία με την Ιαπωνία.
