">
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΒΟΡΡΑΣ
Του ΦΩΤΗ ΚΟΥΤΣΑΜΠΑΡΗ
Δύο διαφορετικές εικόνες συνθέτουν την πραγματικότητα της εστίασης στην «πρωτεύουσα της γαστρονομίας» Θεσσαλονίκη. Από τη μία, η πόλη εντάχθηκε για πρώτη φορά στον διεθνή οδηγό Michelin 2027, ενισχύοντας τη γαστρονομική της προβολή. Από την άλλη, οι επαγγελματίες του κλάδου περιγράφουν μια δύσκολη οικονομική καθημερινότητα, με υποχώρηση του τζίρου, αυξημένα έξοδα και συνεχείς αλλαγές ιδιοκτησίας στα καταστήματα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που παραθέτει η Ένωση Εστιατορίων, Ψητοπωλών και Καφέ-Μπαρ Νομού Θεσσαλονίκης, ο κύκλος εργασιών καταγράφει πτώση επί οκτώ συνεχόμενα τρίμηνα. Το άθροισμα των μειώσεων σε σύγκριση με τα αντίστοιχα τρίμηνα του προηγούμενου έτους φτάνει τα 106,3 εκατ. ευρώ.
Οκτώ τρίμηνα απωλειών
«Η κίνηση στην εστίαση είναι πτωτική για οκτώ συνεχόμενα τρίμηνα, από το τρίτο τρίμηνο του 2024 μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Αυτό συμβαίνει σε όλη την Ελλάδα, αλλά στη Θεσσαλονίκη σε μεγαλύτερο βαθμό. Το τρίμηνο Απριλίου, Μαΐου, Ιουνίου του τρέχοντος έτους χάθηκαν 21,8 εκατ. ευρώ», περιγράφει στον «Ελληνικό Βορρά» ο Μιχάλης Επιτροπίδης, πρόεδρος της Ένωσης.
Η οικονομική πίεση αποτυπώνεται και στις συχνές αλλαγές ιδιοκτησίας, οι οποίες, όπως εξηγεί, δεν συνεπάγονται αντίστοιχη μείωση του συνολικού αριθμού των επιχειρήσεων.
«Κάθε χρόνο 600 με 800 καταστήματα “αλλάζουν χέρια”, δηλαδή κλείνουν και τα αναλαμβάνουν νέοι ιδιοκτήτες. Τον Δεκέμβριο του 2024 ο αριθμός των επιχειρήσεων στη Θεσσαλονίκη ήταν 5.607 και τον Δεκέμβριο του 2025 ήταν 5.605, δηλαδή σχεδόν ίδιος. Ωστόσο, η καταστροφή είναι μεγάλη, διότι για να φτάσει κάποιος επιχειρηματίας να κλείσει το μαγαζί του και να το πάρει άλλος, σημαίνει ότι έχει οφειλές σε προμηθευτές, για πρώτες ύλες, σε ιδιώτες και αλλού».
Την ίδια ώρα, ο κ. Επιτροπίδης, επικαλούμενος στοιχεία της ΓΣΕΒΕΕ, αναφέρει ότι το κόστος λειτουργίας των καταστημάτων εστίασης έχει αυξηθεί τον τελευταίο χρόνο κατά 40%.
«Η αύξηση που μετακυλήθηκε στους καταλόγους ήταν μόνο 10% με 15%, διότι προσπαθούμε να κρατήσουμε τις τιμές όσο γίνεται χαμηλά και να είναι προσιτές στον κόσμο», υποστηρίζει.
Λιγότερες έξοδοι, μικρότερες παραγγελίες
Οι επαγγελματίες αποδίδουν τη συνεχιζόμενη πτώση του τζίρου σε συνδυασμό παραγόντων, με κυριότερους την πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα και την ακρίβεια, που αλλάζουν τις καταναλωτικές συνήθειες.
Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις τους, τα νοικοκυριά περιορίζουν τις δαπάνες για φαγητό και ποτό εκτός σπιτιού. Η έξοδος γίνεται για αρκετούς μία φορά την εβδομάδα, ενώ άλλοι περιορίζονται στη μία φορά τον μήνα. Αποτέλεσμα είναι η κίνηση σε πολλά καταστήματα να συγκεντρώνεται κυρίως τα Σαββατοκύριακα.
Όλο και περισσότεροι επιλέγουν να γευματίζουν στο σπίτι. Ακόμη και όταν βγαίνουν, παραγγέλνουν λιγότερα πιάτα, προσπαθώντας να κρατήσουν χαμηλά τον λογαριασμό.
Στην υποχώρηση της κατανάλωσης συμβάλλουν και οι αυξήσεις των τιμών στην εστίαση την τελευταία τριετία, τις οποίες οι επαγγελματίες συνδέουν με τις ανατιμήσεις στη διατροφική αλυσίδα και την ενέργεια. Παράλληλα, αναφέρουν περιορισμό της κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών, τον οποίο αποδίδουν και στους αυστηρότερους ελέγχους της Τροχαίας. Πρόκειται για κατηγορία προϊόντων που, όπως επισημαίνουν, προσφέρει μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους στα καταστήματα.
Στήριξη σε φόρους και κόστος
Οι επαγγελματίες ζητούν μέτρα στήριξης από την κυβέρνηση, με βασικό αίτημα την εφαρμογή ΦΠΑ 13% σε όλο το φάσμα της εστίασης, συμπεριλαμβανομένων των ποτών που σερβίρονται εντός των καταστημάτων.
Στη δέσμη των προτάσεών τους περιλαμβάνονται ειδικά τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου για τις επιχειρήσεις μαζικής εστίασης, μέτρα κατά της αισχροκέρδειας στη χονδρική αγορά τροφίμων και ουσιαστική μείωση ή επιδότηση των εργοδοτικών εισφορών.
Ζητούν επίσης χρηματοδοτικά εργαλεία, μεταξύ άλλων μέσω ΕΣΠΑ, για τις υποχρεωτικές αναβαθμίσεις εξοπλισμού, καθώς και εξορθολογισμό του πλαισίου των αμοιβών προς τους οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης για τη μουσική στα καταστήματα.
«Ζητήσαμε σειρά μέτρων από το κράτος, έχουμε καταθέσει αιτήματα, αλλά δεν εισακουστήκαμε σε τίποτε. Μείωση ΦΠΑ στα ποτά και μείωση στις ασφαλιστικές εισφορές. Εμείς θέλουμε να πληρώνουμε τους εργαζομένους με προσαύξηση τις Κυριακές, τα βραδινά, τις αργίες, αλλά δεν βλέπουμε τον λόγο να πληρώνουμε και προσαύξηση στις ασφαλιστικές εισφορές», τονίζει ο κ. Επιτροπίδης.
Η πτώση τρίμηνο προς τρίμηνο
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που παραθέτει η Ένωση, η μεταβολή του τζίρου των επιχειρήσεων εστίασης στη Θεσσαλονίκη, σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, διαμορφώνεται ως εξής:
| Τρίμηνο | Μείωση τζίρου | Απώλειες |
|---|---|---|
| Γ΄ 2024 | 3,1% | 6,12 εκατ. ευρώ |
| Δ΄ 2024 | 3,3% | 6,98 εκατ. ευρώ |
| Α΄ 2025 | 7,6% | 16,80 εκατ. ευρώ |
| Β΄ 2025 | 5,2% | 11,97 εκατ. ευρώ |
| Γ΄ 2025 | 6,1% | 13,57 εκατ. ευρώ |
| Δ΄ 2025 | 5,8% | 13,56 εκατ. ευρώ |
| Α΄ 2026 | 5,9% | 15,50 εκατ. ευρώ |
| Β΄ 2026 | 7,7% | 21,80 εκατ. ευρώ |
| Σύνολο μειώσεων | — | 106,30 εκατ. ευρώ |
