Αμερικανοί ερευνητές ανακάλυψαν ένα μοριακό μονοπάτι που ελέγχει τη διάρκεια ζωής και την κατάσταση της υγείας των ποντικιών και των νηματωδών σκουληκιών Caenorhabditis elegans, δύο δημοφιλή μοντέλα μελέτης για τον τομέα της Βιολογίας.
«Ανακαλύψαμε ότι αν αυξήσουμε ή μειώσουμε τα επίπεδα μιας οικογένειας πρωτεϊνών, που ονομάζονται KLFs (Kruppel-like transcription factors) μπορούμε να κάνουμε τα σκουλήκια C. elegans να ζήσουν περισσότερο ή λιγότερο. Κι επειδή αυτές οι πρωτεΐνες υπάρχουν επίσης στα θηλαστικά, είναι εντυπωσιακό ότι η μελέτη μας δείχνει πως οι KLFs έχουν παρόμοιες επιδράσεις και στην γήρανση των θηλαστικών», εξηγεί ο κύριος συγγραφέας της μελέτης Δρ Νέλσον Χσιεχ από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Case Western Reserve των ΗΠΑ.
Ο Δρ Χσιεχ και οι συνεργάτες του απέδειξαν ότι τα σκουλήκια C. elegans με περίσσεια των πρωτεϊνών KLFs ζούσαν περισσότερο και με περισσότερη υγεία από άλλα φυσιολογικά σκουλήκια. Επίσης, τα τρωκτικά με περίσσεια επιπέδων αυτών των πρωτεϊνών είχαν μια καθυστερημένη εμφάνιση της δυσλειτουργίας των αιμοφόρων αγγείων που σχετίζεται με τη διαδικασία της φυσιολογικής γήρανσης.
«Η παρατήρηση ότι τα επίπεδα των KLFs μειώνονται με την ηλικία και πως η διατήρησή τους σε συγκεκριμένο επίπεδο μπορούν να προλάβουν την σχετιζόμενη με την γήρανση απώλεια της αγγειακής λειτουργίας είναι πραγματικά σημαντική, δεδομένου ότι η αγγειακή δυσλειτουργία συντελεί στην εκδήλωση πολλών σημαντικών παθήσεων στην τρίτη ηλικία, περιλαμβανομένης της υπέρτασης, της καρδιοπάθειας και της άνοιας», εξηγεί ο καθηγητής Μουκες Κ. Τζάιν επίσης μέλος του διδακτικού προσωπικού της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Case Western Reserve.
Όπως αναφέρεται σε σχετικό άρθρο του επιστημονικού εντύπου Nature Communications, μελετώντας βαθύτερα τον ρόλο των πρωτεϊνών KLFs οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι λειτουργούν ελέγχοντας τον μηχανισμό της αυτοφαγίας, μια διαδικασία ανακύκλωσης που χρησιμοποιούν τα κύτταρα για να καθαρίσουν τα «σκουπίδια», δηλαδή φυσικά μοριακά υποπροϊόντα που οικοδομούνται με την πάροδο της ηλικίας ή πρωτεΐνες που δεν λειτουργούν σωστά. Η απώλεια του μηχανισμού της αυτοφαγίας είναι ένα χαρακτηριστικό σημάδι γήρανσης του οργανισμού.
«Καθώς τα κύτταρα γερνάνε, η ικανότητά τους να εκτελούν αυτές τις διεργασίες φθίνουν. Έτσι έχουμε μια συσσώρευση τοξικών πρωτεϊνών που τελικά εμποδίζουν την κυτταρική επιβίωση. Τα σκουλήκια χωρίς πρωτεΐνες KLFs δεν μπορούν να διατηρήσουν τον μηχανισμό της αυτοφαγίας και τελικά πεθαίνουν πρόωρα», εξηγούν οι επιστήμονες.
Επόμενος στόχος των ειδικών είναι να μελετήσουν σε βάθος τον ακριβή υποκείμενο μηχανισμό της αυτογαγίας στα κύτταρα που αποικίζουν τα αιμοφόρα αγγεία συντελεί στην βελτιωμένη αγγειακή λειτουργία. Μάλιστα, θα αναζητήσουν και στρατηγικές στόχευσης των πρωτεϊνών KLFs στους ανθρώπους.
