του Χαρίση Μιχαήλ, Ορθοπαιδικού Χειρουργού*
Οι τενοντίτιδες– όπως η επικονδυλίτιδα (αγκώνας του τενίστα), οι τενοντίτιδες στον ώμου και το γόνατο, τον Αχίλλειο και άλλες – αποτελούν συχνή αιτία πόνου και λειτουργικού περιορισμού, ιδίως σε ηλικιωμένους, άτομα μέσης ηλικίας και αθλητές. Παρότι η συντηρητική θεραπεία (ξεκούραση, παγοθεραπεία,φυσικοθεραπεία, αντιφλεγμονώδη) παραμένει βασική επιλογή, τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί ένα εντυπωσιακό πεδίο ενέσιμων βιολογικών θεραπειών που στοχεύουν όχι μόνο στην ανακούφιση του πόνου, αλλά και στην ουσιαστική ανάπλαση του τραυματισμένου ιστού.
Τι είναι οι βιολογικές θεραπείες;
Πρόκειται για θεραπείες που αξιοποιούν βιολογικά υλικά, δηλαδή κύτταρα ή ουσίες που προέρχονται από το ίδιο το σώμα του ασθενούς – με σκοπό την ενεργοποίηση της φυσικής διαδικασίας επούλωσης. Οι πιο διαδεδομένες μέθοδοι είναι:
1. Πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλεια (PRP – Platelet-Rich Plasma)
Το PRP προέρχεται από το αίμα του ασθενούς και περιέχει υψηλή συγκέντρωση αιμοπεταλίων, τα οποία απελευθερώνουν αυξητικούς παράγοντες που προάγουν την επούλωση του τραυματισμένου ιστού. Η διαδικασία περιλαμβάνει τη λήψη μικρής ποσότητας αίματος το οποίο τοποθετείται σε ειδικό μηχάνημα για φυγοκέντριση. Με αυτόν τον τρόπο απομονώνονται τα ευεργετικά αιμοπετάλια τα οποία στην συνέχεια εγχέονται στον τένοντα που πάσχει. Οι ενδείξεις αφορούν τόσο οξείες όσο κυρίως χρόνιες τενοντοπάθειες όπου ο τένοντας έχει υποστεί εκφυλιστικές αλλαγές.
2. Θεραπείες με βλαστοκύτταρα (MSC – Mesenchymal Stem Cells)
Αποτελούν την πιο προηγμένη μορφή βιολογικής θεραπείας. Προέρχονται συνήθως από μυελό των οστών ή από λιπώδη ιστό και μπορούν να διαφοροποιηθούν σε κύτταρα που συμμετέχουν στην επούλωση και την αναγέννηση του τένοντα. Λαμβάνονται από το λαγόνιο οστό από εξειδικευμένο Ορθοπαιδικό πράξη που πραγματοποιείται σε χώρο κλινικής, υφίστανται φυγοκέντριση και εγχέονται στο σημείο της βλάβης. Χρησιμοποιούνται σε επιλεγμένες περιπτώσεις και υπό αυστηρές ενδείξεις.
Πλεονεκτήματα και περιορισμοί
Οι βιολογικές θεραπείες είναι ελάχιστα επεμβατικές, με χαμηλό κίνδυνο επιπλοκών, μπορούν να πραγματοποιηθούν στο ιατρείο ή την κλινική, με τον ασθενή να επιστρέφει στο σπίτι την ίδια ημέρα. Συνοδεύονται πάντα με την καθοδήγηση υπερήχου για μεγαλύτερη ακρίβεια και φυσικά ,δύνανται να καθυστερήσουν ή να αποτρέψουν μια πιθανή χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από το στάδιο της βλάβης, τη σωστή διάγνωση και την εμπειρία του θεράποντος ιατρού.
Συμπερασματικά, οι βιολογικές θεραπείες ανοίγουν νέους δρόμους στην αντιμετώπιση χρόνιων παθήσεων των τενόντων, δίνοντας έμφαση όχι μόνο στην ανακούφιση, αλλά και στη λειτουργική αποκατάσταση και ιστική ανάπλαση. Με την κατάλληλη καθοδήγηση, μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικά και μακροχρόνια αποτελέσματα.
*Ο Μιχαήλ Χαρίσης είναι Ορθοπαιδικός Χειρουργός, υπεύθυνος του Χειρουργικού Κέντρου Arthroiasis στη Θεσσαλονίκη.
Μετεκπαιδεύτηκε στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Sahlgrenska, Γκέτεμποργκ, Σουηδία. Είναι συνεργάτης του Ιατρικού Διαβαλκανικού και του Euromedica Κυανού Σταυρού.
