">
Ένας πρώην Γενικός Χειρουργός στις ΗΠΑ πιστεύει πως υπάρχουν τρόποι να αποτρέψουμε τη φθορά στον εγκέφαλό μας
«Τα καλά νέα», υποστηρίζει ο Dr Richard Carmona, πρώην Γενικός Χειρουργός των Ηνωμένων Πολιτειών , «είναι ότι πολλοί από εμάς έχουν την ευκαιρία να ζήσουν έως τα 90». «Τα άσχημα νέα, συμπληρώνει, είναι ότι «δεν συμβαίνει το ίδιο με τον εγκέφαλο», η κατάσταση του οποίου που αρχίζει να επιδεινώνεται σε περίπου στα 70.
Ο 64χρονος γιατρός έχει επινοήσει μια στρατηγική για να βοηθήσει τον καθένα να μείνει νέος στο μυαλό, το σώμα και το πνεύμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι το σχέδιο επινοήθηκε μαζί με εμπειρογνώμονες στο Canyon Ranch στην Αριζόνα (που συχνά έχει αναδειχθεί ως το καλύτερο spa στον κόσμο) και ο ίδιος το αναλύει στο νέο του βιβλίο «30 Days to a Better Brain», με συμβουλές που μπορεί κανείς να ακολουθήσει και στο σπίτι του.
Σημαντική για τη διαδικασία είναι η συμβουλή των εμπειρογνωμόνων: «Δεν φθάνουν μόνο οι δυνατότητές σας», λέει ο Δρ Carmona, που είναι παντρεμένος με την 65χρονη Diane, με την οποία έχουν τέσσερα παιδιά.
Το ταξίδι του από το Χάρλεμ της Νέας Υόρκης μέχρι να γίνει ένας από τους πλέον σημαίνοντες ηγέτες στον τομέα της υγείας στον κόσμο επιτεύχθηκε, εξηγεί ο ίδιος, χάρη στους «εμπνευσμένους μέντορες και τους ανθρώπους που με έσωσαν από τον εαυτό μου».
Ήταν αυτοί που τον έβγαλαν από τη φτωχική παιδική ηλικία και τις παρατημένες σπουδές. Ο Carmona στα 17 του μπήκε στο στρατό και εκπαιδεύτηκε ως γιατρός στις Ειδικές Δυνάμεις. Στη συνέχεια έγινε νοσηλευτής, ναυαγοσώστης και αστυνομικός – μέχρι να πάει στην ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, όπου αποφοίτησε ως χειρουργός για τραύματα, εγκαύματα και για αντιμετώπιση θεμάτων εντατικής θεραπείας.
Από εκεί μετακόμισε στην Αριζόνα, όπου δίδαξε στο Πανεπιστήμιο στο Tucson, πριν να πάρει ένα μεταπτυχιακό στην Πολιτική για την Υγεία, τη Διοίκηση και τη Λειτουργία του Τοπικού Νοσοκομείου. Το 2002, ο Πρόεδρος Τζορτζ Μπους τον διόρισε ως Γενικό Χειρουργό των ΗΠΑ - «η μεγαλύτερη πρακτική στον κόσμο», λέει γελώντας ο Δρ Carmona.
Σε 30 μέρες ο εγκέφαλός σας θα είναι ανανεωμένος
Πώς όμως αυτές οι εμπειρίες μπορούν να μετουσιωθούν σε ένα πρόγραμμα 30 ημερών για την προστασία του εγκέφαλού μας; «Έχω δουλέψει με τόσους πολλούς ασθενείς με τραύματα στο κεφάλι, με θύματα εγκεφαλικών επεισοδίων ή με ηλικιωμένους με άνοια, και αυτό που είδα ήταν ότι πολλοί γιατροί προσπαθούν να μάθουν στους ανθρώπους πώς να παραμείνουν σωματικά ικανοί, ενώ κανείς δεν αναφέρονταν στη διατήρηση της γνωστικής ικανότητας».
Αφού μίλησε με επιστήμονες σε όλη τη χώρα, ο Δρ Carmona αποφάσισε ότι η βελτίωση της υγείας του εγκεφάλου είναι κάτι το «ρεαλιστικό και βιώσιμο», και ότι αν τηρείτε το πρόγραμμά του, μπορείτε να δείτε ορατές αλλαγές σε ένα μόλις μήνα. Αυτός βέβαια δεν είναι απόλυτος στόχος, επισημαίνει ο ίδιος, αλλά η δυνατότητα να μεγιστοποιηθεί η ευκαιρία να μείνει νέος ο εγκέφαλός σας.
Μάθετε πιάνο στα 90
Πρώτον, εξηγεί ο ίδιος, θα πρέπει να κατανοηθεί η επιστήμη, ιδιαίτερα η έννοια της νευρωνικής πλαστικότητας. «Συνηθίζαμε να πιστεύουμε ότι η νευρική βλάβη και φθορά στον εγκέφαλο ήταν μη αναστρέψιμη, αλλά τώρα ξέρουμε ότι μπορείτε πχ να ξεκινήσετε την εκμάθηση του πιάνου στα 90. Οπότε δεν υπάρχουν δικαιολογίες να μην προσπαθήσουμε να μάθουμε κάτι νέο».
Το ίδιο ισχύει και για τις αναμνήσεις, εξηγεί ο ίδιος. «Πιστεύουμε ότι είμαστε όλο και πιο ξεχασιάρηδες αλλά δεν χάνουμε τις αναμνήσεις μας. Αντ 'αυτού, έχουμε χάσει την ικανότητα και την ταχύτητα που απαιτείται για την ανάκτησή τους». Με τη βελτίωση του δικτύου επικοινωνίας στον εγκέφαλο μπορούμε να προστατεύσουμε τη μνήμη μας και να διατηρήσουμε την ικανότητά μας να σκεφτούμε καθαρά και γρήγορα».
Πώς όμως μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι η γνωστική μας ικανότητα θα μείνει μαζί μας μέχρι το τέλος; Ο Δρ Carmona πιστεύει ότι πρέπει να βελτιώσουμε τόσο τη δομή όσο και τη λειτουργία του εγκεφάλου, αν θέλουμε να αποφύγουμε την παρακμή. «Δεν είναι ποτέ πολύ αργά ή πολύ νωρίς για να θεραπεύσουμε τον εγκέφαλο από τη ζημία που προκαλείται από την κακή διατροφή, την κακή κατάσταση της υγείας, ή ακόμα και μια σωματική βλάβη, όπως πχ η διάσειση».
Οι κύριες προκλήσεις; Τα γονίδια μας (το γονίδιο ΑροΕ4 είναι κυρίως ένας παράγοντας κινδύνου για Αλτσχάιμερ), η χοληστερόλη, η οποία μπορεί να μπλοκάρει τις μικροσκοπικές αρτηρίες του εγκεφάλου, οι ελεύθερες ρίζες, οι οποίες βλάπτουν τους νευρώνες και μπορούν να προκαλέσουν το θάνατο των κυττάρων, η υψηλή αρτηριακή πίεση, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλικό επεισόδιο και οι φλεγμονές . Τα χαμηλά επίπεδα των παραπάνω συνδέονται με καλύτερη γνωστική υγεία.
Τα τελευταία χρόνια υπάρχει σύνδεση του διαβήτη τύπου 2 - γιατροί έχουν βρει ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη σχετίζεται με κακή απόδοση στα τεστ μνήμης. Μερικοί γιατροί, αποκαλούν το Alzheimer ασθένεια διαβήτη τύπου 3 3.
Πείτε «αντίο» στο άγχος
Αυτό που μπορούμε να αλλάζουμε σχετίζεται με το άγχος. «Αλλάξτε τη συμπεριφορά σας και μάθετε να μειώνετε το στρες και το άγχος. Η αντοχή είναι ένα σημαντικό μέρος της υγείας του εγκεφάλου», αναφέρει ο γιατρός.
Έπειτα πρέπει να φροντίζουμε το σώμα μας: πρέπει να περιορίσουμε την έκθεσή μας σε περιβάλλοντα που έχουν ατμοσφαιρική ρύπανση, πλαστικά, φυτοφάρμακα, βαρέα μέταλλα και χημικά προϊόντα, μερικά από τα οποία μπαίνουν και στο σπίτι όπως πχ αποσμητικά χώρου.
Αποφύγετε τα επεξεργασμένα τρόφιμα
Το πρόγραμμα προτείνει, επίσης, να αποφεύγουμε τα τοξικά τρόφιμα - αυτά που είναι εμπορικά παρασκευασμένα ή που περιέχουν αντιβιοτικά και ορμόνες (όπως οι μη-βιολογικό κρέας). Οι τροφές θα πρέπει να πλένονται και μια εβδομαδιαία επίσκεψη σε σάουνα μπορεί να μας βοηθήσει να ιδρώσουμε και να βγουν οι τοξίνες μέσω του δέρματός μας.
Καλό θα είναι να επιλέγουμε τρόφιμα ολικής αλέσεως και πρωτεΐνες δίχως λίπη, αλλά όχι σε μεγάλες ποσότητες. Ο καφές είναι μια από τις τροφές που δεν θα πρέπει να λείπουν από το διαιτολόγιό λόγω των αντιοξειδωτικών του ιδιοτήτων, όπως και οι σούπες που θα μας βοηθούν να χορταίνουμε και να μην προβαίνουμε σε υπερκατανάλωση τροφών, ενώ η προσθήκη κανέλας στα τρόφιμα βοηθά στη σταθεροποίηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα.
Η άσκηση είναι επίσης σημαντική, και μπορεί να ανατρέψει την κακή υγεία του εγκεφάλου, λέει ο γιατρός, καθώς ξυπνά μέχρι και αδρανή κύτταρα και τα διεγείρει να κάνουν νέους νευρώνες και να βελτιώσουν τη μνήμη. Ο ίδιος ο γιατρός γυμνάζεται πέντε ή έξι φορές την εβδομάδα.
Η στρατηγική του προτείνει ένα συνδυασμό ασκήσεων αεροβικής, διατήρησης της μυϊκή δύναμη, ευελιξίας και ισορροπίας.
Τέλος, περιλαμβάνει ένα πνευματικό στοιχείο - αν επιλέξετε διαλογισμό ή περισυλλογή.
Η δική του σωματική υγεία ηλικιακά είναι παρόμοια με αυτή ενός τριαντάρη, εκτιμάει ο Δρ Carmona. «Έχω μια καρδιακή συχνότητα 52 παλμούς ανά λεπτό, αρτηριακή πίεση 112/68, ζυγίζω 84 κιλά και έχω την ίδια χαμηλή χοληστερόλη, όπως όταν ήμουν 25. Δεν παίρνω καθόλου φάρμακα - μόνο μια πολυβιταμίνη που έχει ωμέγα-3 λιπαρά.
Αποφεύγω τα επεξεργασμένα τρόφιμα και τρώω άφθονα λαχανικά. Φυσικά, θα φάω ένα κομμάτι τούρτα σε γενέθλια μια στο τόσο, όμως προσπαθώ να διατηρήσω το σώμα μου και κάνω πράξη αυτά που κηρύττω».
Το πρόγραμμα μιας ημέρας του Δρ Carmona
Τι κάνει λοιπόν κατά τη διάρκεια μιας ημέρας ο Δρ Carmona για να διατηρήσει υγιή τον εγκέφαλό του; Ακολουθεί το πρόγραμμά του.
07.00 Πριν να σηκωθείτε από το κρεβάτι, να είστε ευγνώμονες - θυμηθείτε ότι υπάρχει κάτι μεγαλύτερο και ευρύτερο στη ζωή από εσάς. Διαλογιστείτε για 20 λεπτά.
07.30 Κάντε γυμναστική για μισή ώρα- επιλέξετε ποδήλατο, περπάτημα ή κάτι διασκεδαστικό όπως το τραμπολίνο ή ο χορός.
08.00 Φάτε πρωινό. Επιλέξτε ένα γεύμα πλούσιο σε πρωτεΐνες και αντιοξειδωτικά για το ξεκίνημα της ημέρας, όπως μια ομελέτα με σπανάκι και ντομάτα, και στη συνέχεια μια χούφτα βατόμουρα. Πιείτε ένα φλιτζάνι καφέ, και βουρτσίστε καλά τα δόντια σας. Πιείτε άφθονο νερό όλη τη μέρα που θα σας βοηθήσει στην αποβολή των τοξίνων και θα σας ενυδατώσει.
11.00 Κάντε ένα 20 λεπτό διάλειμμα. Αφιερώστε χρόνο για να μάθετε μια νέα γλώσσα ή για να διαβάσετε μυθιστορήματα.
12.30 Φάτε ένα ελαφρύ γεύμα όπως quinoa και σούπα λευκών φασολιών, με πολλά λαχανικά. Θυμηθείτε την ιαπωνική αρχή της Hara Hachi bu - φάτε έως ότου είστε 80 τοις εκατό πλήρης.
15:00 Κάντε μια άσκηση για τον εγκέφαλό σας. Σταματήστε ό,τι κάνατε για 20 λεπτά και μετά επιστρέψτε στην δουλειά σας. Θα νιώσετε αναζωογονημένοι θα επανέλθετε πιο ξεκούραστοι και θα έχετε ενέργεια για την συνέχεια.
19.00 Δείπνο. Απολαύστε ένα πλούσιο σε πρωτεΐνες γεύμα όπως ο σολομός με κρούστα teriyaki, σησαμέλαιο και σουσάμι που αποτελούν μια σημαντική πηγή της βιταμίνης Β που είναι απαραίτητη για την υγεία του εγκεφάλου.
20.00 Απενεργοποιήστε όλες τις ηλεκτρικές συσκευές και χαλαρώσετε. Συναντήστε φίλους ή δοκιμάστε να πάτε μια βόλτα έξω πριν πέσετε για ύπνο.
23.00 Βουρτσίστε τα δόντια σας και κάντε για 5 λεπτά ασκήσεις αναπνοής.
24.00 Κοιμηθείτε τουλάχιστον 7 ώρες για να ξεκουράσετε τον εγκέφαλό σας.
