">
Επιτέλους ένα καλό νέο για τη χώρα μας
Η διατροφή των εφήβων στη χώρα μας βελτιώνεται διαχρονικά, καθώς αυξάνεται το ποσοστό εκείνων που αναφέρουν ότι τρώνε πρωινό καθημερινά και εκείνων που καταναλώνουν φρούτα και λαχανικά, σύμφωνα με την «Πανελλήνια έρευνα για τις συμπεριφορές που συνδέονται με την υγεία των εφήβων μαθητών» που διεξάγεται στο πλαίσιο του διεθνούς προγράμματος «Health Behaviour in School-Aged Children».
H έρευνα επαναλαμβάνεται ανά τετραετία σε περισσότερες από 40 χώρες παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για τον τρόπο ζωής των εφήβων και τους κινδύνους που απειλούν την υγεία τους. Στη χώρα μας τo πρόγραμμα πραγματοποιείται από το ΕΠΙΨΥ από το 1998 με την επιστημονική ευθύνη της ομότιμης καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Άννας Κοκκέβη.
Στην έρευνα του 2014 συμμετείχε πανελλήνιο αντιπροσωπευτικό δείγμα 4.141 μαθητών εφηβικής ηλικίας (ΣΤ' Δημοτικού, Β' Γυμνασίου και Α' Λυκείου) από 245 σχολικές μονάδες. Οι μαθητές απάντησαν σε ανώνυμο ερωτηματολόγιο που συμπλήρωσαν μέσα στις τάξεις τους.
Διαχρονική βελτίωση
Από την επεξεργασία των ερωτηματολογίων προέκυψε διαχρονική βελτίωση της διατροφής των εφήβων στην Ελλάδα, αφού αυξήθηκε το ποσοστό των παιδιών που τρώει πρωινό καθημερινά, και εκείνων που τρώνε φρούτα και λαχανικά. Παράλληλα, μειώθηκε το ποσοστό των εφήβων που καταναλώνουν γλυκά ή αναψυκτικά. Ωστόσο, η ποιότητα της διατροφής των εφήβων είναι χειρότερη στις μεγαλύτερες εφηβικές ηλικίες συγκριτικά με τις μικρότερες.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, ενώ τα κορίτσια τρώνε σε υψηλότερο ποσοστό συγκριτικά με τα αγόρια φρούτα και λαχανικά, είναι εκείνα που παραλείπουν συχνότερα το πρωινό. Επιπροσθέτως, οι μισοί 15χρονοι καταναλώνουν καφέ τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα, ενώ ένας στους 6 καταναλώνει καφέ τουλάχιστον 5 ημέρες εβδομαδιαίως.
Όσον αφορά τη φυσική δραστηριότητα των εφήβων, μετά από σημαντική μείωση κατά την περίοδο 2002-2010, το 2014 παρουσιάζει αυξητική τάση με έναν στους 3 εφήβους να αναφέρουν ότι κάνουν κάποια φυσική δραστηριότητα τουλάχιστον 5 φορές την εβδομάδα. Ωστόσο μια σημαντική μερίδα των εφήβων -κυρίως μεγαλύτερων σε ηλικία- αναφέρουν σωματική δραστηριότητα το πολύ μία φορά την εβδομάδα.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας, το ποσοστό των υπέρβαρων/παχύσαρκων εφήβων 11, 13 και 15 ετών στη χώρα μας έχει αυξηθεί από το 2002 στο 2014, με αυτό των παχύσαρκων να έχει διπλασιαστεί. Τα αγόρια είναι υπέρβαρα σε υψηλότερο ποσοστό από ό, τι τα κορίτσια. Παράλληλα, ένας στους 4 εφήβους θεωρεί το σώμα του παχύ –κυρίως τα κορίτσια και οι μεγαλύτεροι έφηβοι- με το ποσοστό αυτό να μειώνεται διαχρονικά.
Πιο ικανοποιημένα τα αγόρια
Αν και η πλειονότητα των εφήβων φαίνεται ότι έχουν επίγνωση του σωματικού τους βάρους, ένας στους 9 μαθητές, σε υψηλότερο ποσοστό τα κορίτσια συγκριτικά με τα αγόρια, θεωρούν το σώμα τους παχύ ενώ, σύμφωνα με το ΔΜΣ, το βάρος τους είναι φυσιολογικό ή χαμηλότερο του φυσιολογικού. Αντίστροφα, ποσοστό 7,9% των εφήβων, περισσότερο τα αγόρια από ό,τι τα κορίτσια, θεωρούν ότι το σώμα τους είναι κανονικό ή αδύνατο, ενώ είναι υπέρβαροι, βάσει ΔΜΣ.
Γενικότερα, τα αγόρια φαίνονται περισσότερο ικανοποιημένα, συγκριτικά με τα κορίτσια, από την εξωτερική τους εμφάνιση. Από διασταυρώσεις στα στοιχεία της έρευνας προκύπτει ότι η ικανοποίηση των εφήβων από την εξωτερική τους εμφάνιση συνδέεται με το σωματικό τους βάρος. Η σχέση αυτή ισχύει και στα δύο φύλα, αλλά είναι εντονότερη στα κορίτσια. Αξιοσημείωτο είναι ότι η ικανοποίηση από την εξωτερική εμφάνιση είναι σημαντικά υψηλότερη στα ελλιποβαρή κορίτσια συγκριτικά όχι μόνο με τα υπέρβαρα αλλά και με εκείνα με φυσιολογικό βάρος. Τέλος, ένα στα 4 κορίτσια και ένα στα 6 αγόρια αναφέρουν ότι κάνουν δίαιτα ή κάτι άλλο για να χάσουν κιλά, με το ποσοστό αυτό να αυξάνεται συνεχώς.
Αν και οι διατροφικές συνήθειες και η φυσική δραστηριότητα των εφήβων φαίνεται ότι βελτιώνονται στη χώρα μας, μια σημαντική μερίδα τους εξακολουθεί να τρέφεται ανθυγιεινά και να μην ασκείται. Παράλληλα, η κατανάλωση καφέ και ενεργειακών ποτών από την ηλικία των 11 ετών πρέπει να αποτελέσει πεδίο προβληματισμού για τους επαγγελματίες υγείας. Με το ποσοστό υπέρβαρων και παχύσαρκων εφήβων στη χώρα μας να εξακολουθεί να αυξάνεται, η πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας και η προώθηση ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής γίνεται επιτακτική.
