Το υπερηχογράφημα είναι μια νέα σύγχρονη μέθοδος για τη διάγνωση των μυοσκελετικών παθήσεων και της αρθρίτιδας. Η επιστημονική κοινότητα τα τελευταία χρόνια έχει παρουσιάσει πολλές μελέτες, οι οποίες αποδεικνύουν τα πολλά πλεονεκτήματα του υπερηχογραφήματος.
Έχει αποδειχθεί από διεθνείς μελέτες ότι το υπερηχογράφημα έχει μεγαλύτερη ακρίβεια στην ανίχνευση παθήσεων των μαλακών μορίων (τενόντων, συνδέσμων και μυών) και των αρθρώσεων των άκρων σε σχέση με την κλινική εξέταση και την ακτινογραφία, ενώ έχει συγκρίσιμη ή και μεγαλύτερη ακρίβεια από αυτή της μαγνητικής τομογραφίας (ανάλογα με την περίπτωση).
Τα δεδομένα αυτά σε συνδυασμό με το χαμηλότερο κόστος της εξέτασης έχουν οδηγήσει διεθνείς οργανισμούς (πχ την Ευρωπαϊκή Εταιρία Μυοσκελετικής Απεικόνισης) και συστήματα υγείας του Εξωτερικού (πχ στη Μ. Βρετανία) να ενσωματώσουν τη χρήση του υπερηχογραφήματος ως εξέταση πρώτης γραμμής για προβλήματα από τις περιφερικές αρθρώσεις, ενώ η Μαγνητική τομογραφία συστήνεται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, κατόπιν δηλαδή ειδικών ενδείξεων (π.χ. σπονδυλική στήλη, γόνατο ή αστάθεια ώμου). Ας παρουσιάσουμε σιγά σιγά τη νέα αυτή μέθοδο!
Τι είναι;
Πρόκειται για υπερηχογράφημα υψηλής ευκρίνειας που επιτρέπει τη λεπτομερή απεικόνιση ακόμη και πολύ μικρών/επιφανειακών δομών και απαιτεί υπερηχοτομογράφο τελευταίας τεχνολογίας με ειδικό εξοπλισμό. Η εξέταση γίνεται δυναμικά, δηλ εκτελούνται δοκιμασίες κίνησης του μέλους που πάσχει, ώστε να αποκαλυφθεί το πρόβλημα ακόμη και όταν δεν είναι εμφανές σε θέση ηρεμίας. Παράλληλα, όπως όλα τα υπερηχογραφήματα, η εξέταση είναι ανώδυνη και ασφαλής και δεν περιλαμβάνει ακτινοβολία, μαγνητικό πεδίο ή παραμονή σε κλειστό χώρο και είναι πολύ φιλική τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά.
Ο υπέρηχος είναι ασφαλής και ανώδυνος και αναπαράγει εικόνες από το εσωτερικό του σώματος με τη χρήση ηχητικών κυμάτων. Η υπερηχογραφική απεικόνιση αφορά τη χρήση ενός ηχοβολέα και ειδικού ζελέ που τοποθετείται απευθείας πάνω στο δέρμα. Υψηλής συχνότητας ηχητικά κύματα μεταδίδονται από τον ηχοβολέα και διαμέσου του ζελέ στο εσωτερικό του σώματος. Ο ηχοβολέας συλλέγει τους ήχους που αντανακλούν προς τα πίσω και ένας υπολογιστής τους μετατρέπει σε εικόνες.
Οι υπερηχογραφικές εξετάσεις δεν χρησιμοποιούν ιονίζουσα ακτινοβολία (όπως οι ακτινογραφίες) και έτσι δεν υπάρχει έκθεση των ασθενών σε ακτινοβολία. Επειδή οι υπερηχογραφικές εικόνες λαμβάνονται σε πραγματικό χρόνο, μπορούν να αναδείξουν τη δομή και την κίνηση των εσωτερικών οργάνων, καθώς και την αιματική κυκλοφορία.
Ο υπέρηχος είναι ένα μη επεμβατικό ιατρικό τεστ που βοηθάει τους ιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων να διαγνώσουν και να αντιμετωπίσουν παθολογικές καταστάσεις. Ο υπέρηχος του μυοσκελετικού παρέχει εικόνες των μυών, των τενόντων, των συνδέσμων, των αρθρώσεων και των μαλακών μορίων σε όλο το σώμα.
Πού χρησιμοποιείται;
Χρησιμοποιείται ευρέως σε ασθενείς που εμφανίζουν πόνο, δυσλειτουργία ή δυσκινησία και παρουσία μορφωμάτων στα μαλακά μόρια ή τις αρθρώσεις. Επίσης χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις αθλητικών κακώσεων και γενικότερα τραυματισμών του μυοσκελετικού συστήματος.
Συγκεκριμένα, αυτές είναι οι καταστάσεις που αφορούν στο μυοσκελετικό σύστημα στις οποίες ενδείκνυται η διενέργεια ενός υπερηχογραφήματος: τενοντίτιδες ή ρήξεις τενόντων, ρήξεις συνδέσμων, φλεγμονές θυλάκων, υμενίτιδες, θλάσεις μυών, κύστεις, αιματώματα, συλλογές, ασβεστώσεις, αρθρίτιδες, διάφορες κακώσεις, παθήσεις αχίλλειου τένοντα, σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, ξένα σώματα, λιπώματα, γάγγλια, νευρογενείς όγκοι, κάποια κατάγματα και πολλές άλλες.
Πλεονεκτήματα έναντι άλλων μεθόδων
Η μέθοδος αυτή, πλεονεκτεί σε σχέση με την ακτινογραφία, την αξονική ή τη μαγνητική τομογραφία, αφού δεν περιλαμβάνει χρήση ακτινοβολίας ή μαγνητικού πεδίου, δεν απαιτεί ενδοφλέβια χορήγηση φαρμάκων και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ασθενείς με μεταλλικά προθέματα ή καρδιακό βηματοδότη (όπου η μαγνητική απαγορεύεται). Είναι το υπερηχογράφημα υψηλής ευκρίνειας. Αναλυτικά τα πλεονεκτήματα:
-Δυναμική μελέτη: Αρκετές διαταραχές των μυών, τενόντων, νεύρων ή αρθρώσεων μπορούν να αξιολογηθούν στο βέλτιστο βαθμό όταν η παρατήρηση γίνεται κατά τη διάρκεια της κινήσεως του άκρου, της συσπάσεως ή χαλάσεως του μυός ή τένοντος, της πιέσεως της κεφαλής του μηχανήματος ή της αλλαγής θέσεως του ασθενούς.
-Δυνατότητα συσχέτισης των απεικονιστικών ευρημάτων με τα κλινικά ευρήματα: Η κεφαλή τοποθετείται στη θέση της μέγιστης συμπτωματολογίας που υποδεικνύεται από τον ασθενή.
-Σημαντικές πληροφορίες για την αιματική ροή με το έγχρωμο Doppler: Η υπεραιμία χαρακτηρίζει φλεγμονές, αρθρίτιδες, θυλακίτιδες επώδυνες τενοντοπάθειες και αποστήματα.
-Υπεροχή στη διάκριση υγρικού ή συμπαγούς στοιχείου ή επασβεστώσεων.
-Αξιοπιστία σε σχέση με την κλινική εξέταση και τη μαγνητική τομογραφία: Οι υπέρηχοι είναι πιο λεπτομερείς καθώς επιτυγχάνουν ανάλυση 150m συγκριτικά νε τα 450m της MRI.
-Ασφάλεια του ασθενούς: Έλλειψη ιονιζούσης ακτινοβολίας. Επιτρέπεται σε ασθενείς που έχουν αντενδείξεις για μαγνητική τομογραφία όπως κλειστοφοβία, μεταλλικά ξένα σώματα, καρδιακό βηματοδότη.
-Φιλικό για τον ασθενή: Ανώδυνη εξέταση χωρίς να απαιτείται ακινησία, σε ανακουφιστική στάση του ασθενούς και πάντοτε σε σύγκριση με την υγιή πλευρά.
-Σύντομη διάρκεια (μέση διάρκεια 15 λεπτά).
-Χαμηλό κόστος.