">
Επιμέλεια: ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Πώς ήταν η Θεσσαλονίκη πριν το 1912; Ποιοι παράγοντες οδήγησαν στον εκσυγχρονισμό της; Αυτά και άλλα πολλά θα αναλύσει στην ομιλία με τίτλο «Η Θεσσαλονίκη πριν από το 1912. Παράδοση και εκσυγχρονισμός με φόντο τη βαλκανική ενδοχώρα» που θα δώσει σήμερα από τις 19:00 έως τις 21:00, στο Κέντρο Διάδοσης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων (ΚΕ.Δ.Ε.Α.) της Επιτροπής Ερευνών του Α.Π.Θ. η Καθηγήτρια του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Α.Π.Θ., Αλέκα Καραδήμου – Γερόλυμπου.
Πρόκειται για μία από τις πέντε συνολικά ομιλίες με γενικό θέμα «Η Αρχιτεκτονική της Θεσσαλονίκης» των Καθηγητών του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Α.Π.Θ., Βασίλη Κολώνα και Αλέκας Καραδήμου - Γερολύμπου, οι οποίες θα πραγματοποιούνται κάθε Τρίτη στο ΚΕ.Δ.Ε.Α. του Α.Π.Θ. και γίνονται με πρωτοβουλία της Επιτροπής Πολιτιστικής Πολιτικής του Α.Π.Θ..
Κατά τη διάρκειά τους θα παρουσιαστεί «η αρχιτεκτονική και πολεοδομική ταυτότητα της Θεσσαλονίκης, όπως αυτή διαμορφώθηκε από τα μέσα του 19ου αιώνα έως σήμερα».
Αναφορικά με τη σημερινή ομιλία η κα Καραδήμου – Γερόλυμπου θα αναφερθεί στη μορφή του αστικού τοπίου και στους τρόπους διαμόρφωσης και μετασχηματισμού του από την ίδρυση της πόλης μέχρι το 1912, με ιδιαίτερη έμφαση στον τελευταίο αιώνα πριν από το 1912, κυρίως μετά από την συγκρότηση του ελληνικού κράτους στις νότιες επαρχίες.
«Λίγο πριν από την είσοδό της στον 20ό αιώνα η πόλη κρατούσε ακόμη το 'αρχαίο' της σχήμα, στην ίδια πάντα έκταση των 300 εκταρίων, περιχαρακωμένη στο εσωτερικό του βυζαντινού τείχους (…)», θα πει η καθηγήτρια του ΑΠΘ και θα προσθέσει πως από το 1869 «οι εξαγγελίες σημαντικών μεταρρυθμίσεων για τον ‘εξευρωπαϊσμό’ της αυτοκρατορίας, που είχαν πρωτοδιατυπωθεί το 1839, αρχίζουν να πραγματοποιούνται, με αποτέλεσμα έναν ουσιαστικό μετασχηματισμό της παραδοσιακής δομής της πόλης και της χωρικής της οργάνωσης».
Το πρώτο βήμα για την μετατροπή της από μεσαιωνική σε σύγχρονη πόλη στο τέλος της Tουρκοκρατίας ήταν «η κατεδάφιση των τειχών και η κατασκευή προκυμαίας, επιτρέποντας την άμεση επαφή με τη θάλασσα και την επέκταση του οικισμένου χώρου στα περίχωρα. H εξέλιξη αυτή οφείλεται στις νέες συνθήκες ανάπτυξης του εμπορίου της Mεσογείου, ειδικά μετά τη διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ, όπως και στις ευρύτατες ανακατατάξεις στα Βαλκάνια, και προσδιόρισε τον ανανεωμένο ρόλο της, διεθνή και τοπικό, ως κέντρου μιας νέας βαλκανικής πραγματικότητας.
Η είσοδος στον 20ό αιώνα έχει ιστορηθεί κυρίως ως περίοδος ανάπτυξης της πόλης, ως η κατ'εξοχήν κοσμοπολίτικη εποχή της. H αύξηση του αστικού πληθυσμού (από 80.000 το 1870) και η εγκατάσταση νέων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων αντανακλώνται στην πρώτη μεγάλη εξάπλωση της πόλης και την εμφάνιση 'ευρωπαϊκών' συνοικιών και υποβαθμισμένων γειτονιών».
Οι εκδηλώσεις απευθύνονται σε ολόκληρη την Πανεπιστημιακή Κοινότητα αλλά και το ευρύ κοινό.
