">
Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Η αποκατάσταση της ψυχολογίας στην αγορά, η αντιστροφή του κλίματος αβεβαιότητας και πανικού που δημιουργούν οι συνεχείς απαιτήσεις για νέα μέτρα και η έμφαση στις προϋποθέσεις εκείνες που θα βάλουν «μπρος» τη μηχανή της ανάπτυξης και θα φέρουν επενδύσεις είναι αυτό που προέχει αυτήν τη στιγμή για την Ελλάδα, «εδώ που φτάσαμε».
Αυτό είναι το μήνυμα που στέλνουν μέσω του «Τ.Θ.» οικονομολόγοι, σχολιάζοντας την επόμενη ημέρα της συμφωνίας στο Eurogroup, την οποία χαρακτηρίζουν «βαριά» ενώ υποστηρίζουν ότι έγινε «με το πιστόλι στον κρόταφο».
Ειδικότερα, ο Ερωτόκριτος Βαρελάς, καθηγητής στο τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και ο Νίκος Βαρσακέλης, αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικών Επιστημών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, τονίζουν ότι απαιτείται άμεση αλλαγή του κλίματος αβεβαιότητας που επικρατεί στην χώρα αυτή τη στιγμή, αν θέλουμε να δούμε επενδύσεις και κατ΄ επέκταση ανάπτυξη κάποια στιγμή στο μέλλον.
Ερ. Βαρελάς: Ανάπτυξη δε γίνεται με αερολογία
«Ήταν μία συμφωνία με το πιστόλι στον κρόταφο. Έγινε όμως και αυτό μας δίνει μια ανάσα. Ανάπτυξη όμως δε γίνεται με αερολογία, γίνεται με λεφτά», υποστηρίζει ο κ. Βαρελάς και εξηγεί ότι για να πραγματοποιηθούν επενδύσεις στον ιδιωτικό τομέα -μιας και τον δημόσιο πρέπει, όπως λέει, να τον ξεχάσουμε για μερικά χρόνια- η μεγαλύτερη προϋπόθεση είναι η ψυχολογία, δηλαδή να ξέρει ο επενδυτής τι θα πάρει πίσω όταν βάλει τα λεφτά του. «Όταν με οποιοδήποτε Μνημόνιο, είτε πρώτο λέγεται αυτό, είτε δεύτερο, κάθε τρεις μήνες λέω “βοήθα Παναγιά” και μετά δέκα μέρες “δόξα σοι ο Θεός”, και μετά από δυόμισι μήνες ξανά το ίδιο από την αρχή, δεν υπάρχει καμία περίπτωση ούτε μια στο εκατομμύριο να γίνουν επενδύσεις στην πατρίδα μας», τονίζει χαρακτηριστικά και προσθέτει ότι οι επενδύσεις είναι απαραίτητες αν θέλουμε να πραγματοποιηθεί έστω και 1% από αυτά που μας ζητάνε.
Τονίζει ότι πρέπει να μπει ένα «στοπ» στον πανικό καθώς αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για επιχειρηματίες που σκέφτονται να επενδύσουν.
«Φτάσαμε εδώ που φτάσαμε και είναι από τα χειρότερα σενάρια αυτό που ζούμε τώρα. Την εθνική κυριαρχία μας την πήραν από το πρώτο μνημόνιο αλλά τώρα η ώρα είναι για να πούμε “κάτω η μπάλα και ηρεμία” και να παίξουμε σωστά», σημειώνει ο ίδιος.
Στο ερώτημα αν είναι καθόλου αισιόδοξος για το μέλλον, ο καθηγητής αφού ξεκαθαρίζει ότι μιλά για την κατάσταση που βρισκόμαστε αυτήν τη στιγμή και όχι για αυτή που θα επιθυμούσε ο ίδιος, αναφέρει ότι έχει μια αίσθηση αμυδράς αισιοδοξίας ότι αν από την μία πλευρά η κυβέρνηση πράξει όντως αυτά που πρέπει, ώστε να βάλουμε σε μια σωστή ευρωπαϊκή τροχιά τη χώρα και, από την άλλη, αλλάξει το επενδυτικό κλίμα «τότε και μόνο τότε θα μπορώ να πω ότι το 2021 θα είμαι ευτυχής να δω ότι κάτι κάναμε». Ο καθηγητής δε συμμερίζεται την αισιοδοξία που εκφράζεται από την κυβέρνηση για ανάπτυξη από το 2013. «Του χρόνου είναι να σταθεροποιηθούμε, να μπορέσουμε να πούμε ότι δεν έχουμε ελλείμματα. Η ανάπτυξη δεν γίνεται με τον αέρα, αλλά με επενδύσεις και τόνωση της ζήτησης», καταλήγει.
Ν. Βαρσακέλης: Να σταματήσει η αβεβαιότητα
«Αν δε γίνει κάτι από πλευράς ΕΕ αλλά και από πλευράς Ελλάδας για να “ξεκινήσει η μηχανή” δεν βλέπω ότι αυτό το πρόγραμμα να μπορεί να βγει. Είναι αδύνατο να βγει», τονίζει, από την πλευρά του, και ο κ. Βαρσακέλης. Οι προϋποθέσεις που απαιτούνται για να συμβεί αυτό, σύμφωνα με τον κ. Βαρσακέλη είναι τρεις: Πρώτον, χρειάζεται μια εντατικοποίηση του ΕΣΠΑ και κάποιο συμπληρωματικό ίσως πρόγραμμα. Δεύτερον απαιτείται η άρση όλων των εμποδίων που υπάρχουν αυτή τη στιγμή για να αυξηθεί η επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα. «Όσο και να τρέξει το ΕΣΠΑ, όσα «σχέδια Μάρσαλ» και να έχουμε, αν το γραφειοκρατικό καθεστώς παραμένει αυτό που είναι δεν υπάρχει περίπτωση να υπάρξει ανάπτυξη», σημειώνει με έμφαση. Το τρίτο σύμφωνα με τον καθηγητή είναι «να σταματήσει αυτή η αβεβαιότητα που υπάρχει». «Ακούμε συνεχώς για νέα μέτρα είτε τον Ιούλιο, είτε τον Σεπτέμβριο. Αυτή η τρομολαγνία που έχει επικρατήσει, και από πλευράς ΕΕ, νομίζω ότι καταστρέφει την όποια διάθεση του ατόμου να ξεκινήσει την όποια επιχειρηματική δραστηριότητα γιατί έχει αυξήσει σε σημαντικό βαθμό την αβεβαιότητα. Δεν ξέρει δηλαδή όχι τον επόμενο χρόνο, αλλά τον επόμενο μήνα τι θα του ξημερώσει», τονίζει εκφράζοντας την ελπίδα η τρόικα να «δει» το θέμα της ανάπτυξης. Η μεγάλη ευθύνη είναι και της δικής μας κυβέρνησης αλλά και της τρόικας «που κάθε τρεις και λίγο εμφανίζει καινούρια πράγματα τα οποία πολλές φορές είναι και ασύνδετα μεταξύ τους. Δηλαδή πράγματα που και ένας οικονομολόγος του πρώτου έτους στο πανεπιστήμιο ποτέ δε θα τα υιοθετούσε», δηλώνει ο κ. Βαρσακέλης αναφέροντας χαρακτηριστικά το θέμα των μισθών του ιδιωτικού τομέα. Αυτό, όπως τονίζει, είναι κάτι που όχι μόνο δεν έχει καμία σχέση με το δημόσιο χρέος αλλά επιτείνει και την ύφεση της ελληνικής οικονομίας. «Δεν οδηγεί σε ανάπτυξη. Όποιος πιστεύει ότι με το να μειώσει τους μισθούς κατά 15-20% θα οδηγήσει σε ανάπτυξη, απέχει πολύ από το να θεωρηθεί αξιόπιστος συνομιλητής. Μάλλον είναι περισσότερο ιδεολογικό το θέμα παρά οικονομικό», υποστηρίζει, ενώ προσθέτει παράλληλα ότι καμία μελέτη που αφορά την ελληνική οικονομία, ούτε του ΟΟΣΑ, ούτε του ΔΝΤ ούτε του World of Economic Forum δεν αναφέρεται στο μισθολογικό θέμα. «Όλες αναφέρονται στα δομικά προβλήματα, όπως η γραφειοκρατία και το απίστευτο φορολογικό καθεστώς που υπάρχει. Αυτά είναι τα προβλήματα της Ελλάδας δεν είναι το μισθολογικό κόστος», όπως λέει.
Για τη συμφωνία που επετεύχθη στο Eurogroup της Δευτέρας, καθεαυτή, αναφέρει ότι είναι «πολύ βαριά» και «φτάνει την ελληνική κοινωνία στα όρια της», ενώ ασκεί κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς. Η όλη διαδικασία της διαπραγμάτευσης, κατά την άποψη του κ. Βαρσακέλη «πολύ απέχει από το να χαρακτηριστεί ικανοποιητική. Ο ίδιος χαρακτηρίζει εξάλλου, «τραγικό λάθος» της κυβέρνησης Παπανδρέου και το ότι «δεν παρέμεινε στις αγορές έστω και με οποιοδήποτε κόστος», αυτό δηλαδή που, όπως λέει, κάνει η Ισπανία και η Ιταλία. «Πολύ εύκολα απεμπολήσαμε την παραμονή μας στις αγορές, κάτι που θα μας έδινε περιθώρια διαχείρισης της οικονομίας μας», αναφέρει.
ΣΕΒΕ: Απαιτείται ένα εθνικό αναπτυξιακό σχέδιο
Και οι ίδιοι οι εκπρόσωποι της αγοράς ωστόσο, ζητούν μέτρα ανάπτυξης. Μετά τις προχθεσινές παρεμβάσεις του ΒΕΘ και του ΕΒΕΑ, χθες, ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Β. Ελλάδος (ΣΕΒΕ), υποστήριξε με ανακοίνωσή του, ότι η συμφωνία του Eurogroup για τη νέα δανειακή σύμβαση θα έχει αποτέλεσμα μόνο αν συνδυαστεί με ένα «Σχέδιο Marshall» για την Ελλάδα.
Με τη συμφωνία, τονίζουν οι εξαγωγείς, «κερδίζεται πολύτιμος χρόνος και δημιουργούνται οι ελπίδες για βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους», ωστόσο, υπενθυμίζει ότι για να επιτευχθεί αυτή η κρίσιμη συμφωνία, προηγήθηκε η λήψη δραματικών μέτρων λιτότητας. «Ο ελληνικός λαός έως σήμερα μπορεί να δείχνει τεράστια αποθέματα ψυχραιμίας, όμως από τη στιγμή που δεν υπάρχει ένα εθνικό αναπτυξιακό σχέδιο εξόδου από την κρίση, ικανό να πείσει το εσωτερικό και το εξωτερικό περιβάλλον της χώρας, τα μέτρα αυτά δεν θα αποδώσουν τα αναμενόμενα και η ελπίδα για βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους μετά και τη νέα συμφωνία θα χαθεί», υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση.
Αυτό που πλέον απαιτείται, λένε οι εξαγωγείς, είναι ένα εθνικό αναπτυξιακό σχέδιο εξόδου από την κρίση, οι κύριοι άξονες ανάπτυξης του οποίου, θα πρέπει να είναι η παραγωγή, η εξωστρέφεια και η προσέλκυση ξένων άμεσων επενδύσεων.
Σύμφωνα με τον σύνδεσμο θα πρέπει πρώτα όμως να πείσουμε ότι είμαστε διατεθειμένοι να αλλάξουμε τα κακώς κείμενα και τις στρεβλώσεις δεκαετιών. Οι βορειοελλαδίτες εξαγωγείς επισημαίνουν ακόμη ότι μείζονος σημασίας είναι τα ποσά του νέου δανείου που προορίζονται για τις ελληνικές τράπεζες και το δημόσιο να έχουν εμπροσθοβαρή κατεύθυνση προς την πραγματική οικονομία, να διασφαλιστεί η καταβολή των συσσωρευμένων υποχρεώσεων του δημόσιου προς τις επιχειρήσεις, ενώ τονίζουν ότι «επιτακτική είναι και η ανάγκη ανασχεδιασμού του ΕΣΠΑ».
ΕΣΕΕ: Είναι αβέβαιο αν θα σωθεί η ελληνική οικονομία
Την ίδια ώρα, σε δηλώσεις του σε ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία ο πρόεδρος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου Βασίλης Κορκίδης δηλώνει για τη συμφωνία: «Δανειστήκαμε χρόνο και ελπίδα και συμφωνήσαμε τους όρους οικονομικής παράδοσης και ασφυκτικής εποπτείας της χώρας μας για να μην χρεοκοπήσουμε ατάκτως».
Από τη συμφωνία, τονίζει, «σίγουρα σώθηκαν οι Ευρωπαίοι εταίροι, οι δανειστές μας και το τραπεζικό σύστημα, αλλά παραμένει αβέβαιο εάν θα σωθεί τελικά και η ελληνική οικονομία, διότι στο νέο Μνημόνιο κρύβονται πολύ σκληρά μέτρα λιτότητας για την ελληνική κοινωνία, πολλές θυσίες και αβέβαιο αποτέλεσμα».
Ο ίδιος προσθέτει ότι οι αναφορές στην ανάπτυξη και στην πραγματική οικονομία, που είναι οι παράμετροι των υπολογισμών βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, «δεν μας ενθαρρύνουν να πιστέψουμε ότι το 2020 το χρέος μπορεί να μειωθεί στο 120%, ιδιαίτερα εάν η ύφεση συνεχιστεί με τους ίδιους ρυθμούς».
ΕΤΕπ: «Σχέδιο Μάρσαλ» χρειάζεται η Ελλάδα
«Σχέδιο Μάρσαλ» χρειάζεται η Ελλάδα, πέρα από το αναπόφευκτο πρόγραμμα λιτότητας, υποστηρίζει ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων Βέρνερ Χόιερ, σε συνέντευξή του στην γερμανική εφημερίδα «Handelsblatt», λίγο πριν την άφιξή του στην Αθήνα. Ο κ. Χόιερ εξηγεί ότι μόνο έτσι μπορεί να επιστρέψει η ανάπτυξη και σημειώνει ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων μπορεί να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε μια τέτοια προσπάθεια: «Την περασμένη χρονιά δώσαμε δύο δισεκατομμύρια ευρώ σε δάνεια στην πραγματική οικονομία.
Θέλουμε φέτος να το επαναλάβουμε» τονίζει και αναφέρεται συγκεκριμένα στο νέο πρόγραμμα της Τράπεζας, το οποίο θα επιτρέψει στις ελληνικές τράπεζες να δανείζουν ευκολότερα τις επιχειρήσεις, αλλά και στην συνεργασία της Τράπεζας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την κατασκευή έργων υποδομής.
Στη σημασία της χρηματοδότησης των παραγωγικών επενδύσεων αναφέρεται από την πλευρά του ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων Πλούταρχος Σακελλάρης. «Αν δεν γίνουν οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις άμεσα, αν δεν υπάρξει αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας -και συμπεριλαμβάνω την αξιοποίηση των πόρων από τα διαρθρωτικά ταμεία- οποιοδήποτε σχέδιο Μάρσαλ θα είναι δώρον- άδωρον», σημείωσε. Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Σακελλάρης ανέφερε ότι εντός του Μαρτίου μπορεί να υπογραφεί με την κυβέρνηση συμφωνία για την αξιοποίηση των πόρων από τα διαρθρωτικά ταμεία «ύψους μισού δισ. ευρώ, που θα οδηγήσει σε χρηματοδοτήσεις μέσω των ελληνικών τραπεζών άνω του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ, σε βάθος χρόνου».
Εξάλλου, «φωνές» για ανάπτυξη έφτασαν και από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού και συγκεκριμένα από την υφυπουργό Οικονομικών για διεθνών σχέσεων των ΗΠΑ Λάελ Μπρέιναρντ. Το νέο πακέτο οικονομικής βοήθειας για την Ελλάδα είναι ένα «σημαντικό βήμα», δήλωσε η υφυπουργός, προσθέτοντας ότι η ενίσχυση της ανάπτυξης περιλαμβάνεται στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.
