Της ΜΑΡΚΕΛΛΑΣ ΑΛΕΞΙΟΥ
Είναι το άγρυπνο και άμισθο μάτι της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και της Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, αφού πετούν πάνω από τη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική εντοπίζοντας δεκάδες δασικές πυρκαγιές ή εστίες μόλυνσης στη στεριά και τη θάλασσα. Παρόλα αυτά, οι εθελοντές της αερολέσχης Θεσσαλονίκης, αναγκάζονται να πληρώνουν από την τσέπη τους τα καύσιμα και τα ανταλλακτικά των αεροσκαφών τους, για να κάνουν αυτές της «σωτήριες» πτήσεις. «Δυστυχώς καμία αρχή δεν κάλυψε τα λειτουργικά μας έξοδα. Υπάρχει μεγάλη αδιαφορία», δήλωσε με πικρία στον «Τ.Θ.», ο παλαιότερος εν ενεργεία πιλότος και ψυχή της Αερολέσχης Θεσσαλονίκης, κ.Χρήστος Παπαζαφειρίου. Όπως είπε, από το 1991 και κάθε χρόνο, τους καλοκαιρινούς μήνες εκτελείται οργανωμένο πρόγραμμα επιτήρησης και πυροπροστασίας δασών σε Θεσσαλονίκη, Χαλκιδική, Άγιο Όρος και εκτάκτως σε γειτονικούς νομούς. «Είμαστε το άγρυπνο και 'άμισθο' μάτι της πυροσβεστικής», σημειώνει ο κ. Παπαζαφειρίου, υποστηρίζοντας πως η γενική γραμματεία πολιτικής προστασίας, δίνει χρήματα για την πυροπροστασία μόνο στους δήμους. «Έστειλα επιστολή στους δήμους, προκειμένου να τους ενημερώσω για το έργο που επιτελούμε και να τους ζητήσω οικονομική ενίσχυση. Κανείς δεν απάντησε. Καλό θα ήταν να μας έδινε ο κάθε δήμος από ένα ποσό», επισήμανε και συνέχισε: «Αφού δε μας δίνουν λεφτά, θα ρωτούσε κάποιος ‘γιατί δεν σταματάτε να πετάτε’; Όταν αναπτυχτεί ένα πνεύμα εθελοντισμού και προσφοράς, είναι άδικο να το γκρεμίζεις. Αποφάσισα λοιπόν, ελλείψει χρηματοδότησης, να πετάμε μόνο τις μέρες που είναι υψηλού κινδύνου. Δεν μπορώ να βάζω τα παιδιά να πληρώνουν από την τσέπη τους. Η αερολέσχη δεν έχει εισοδήματα», σημείωσε ο κ. Παπαζαφειρίου. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός, πως το σύνολο των λειτουργικών εξόδων κατά την πενταετία 2007- 2011 ξεπέρασε το ποσό των 365.000 ευρώ, το οποίο καλύπτει τα καύσιμα, τα ασφάλοστρα, τη συντήρηση, τις επισκευές των αεροπλάνων και το οποίο καλύφθηκε εξ’ ολοκλήρου από τους ίδιους τους εθελοντές. Οι εθελοντές, σύμφωνα με τον κ.Παπαζαφειρίου, ανέρχονται σε 136, από 5 που ήταν στις αρχές της δεκαετίας του '70. Η Αερολέσχη Θεσσαλονίκης τα τελευταία πέντε χρόνια, διέθεσε και τα 5 αεροπλάνα της για την εναέρια προστασία των δασών από πυρκαγιές και της θαλάσσιας περιοχής του Θερμαϊκού και των κόλπων της Χαλκιδικής από ρύπανση, ενώ πήραν μέρος εθελοντικά 69 χειριστές, 3 παρατηρητές, 3 τεχνικοί, 1 διοικητικός και 1 εντεταλμένος συντονιστής. Πραγματοποιήθηκαν 1.802 ώρες πτήσεων για την πυροπροστασία των δασών του νομού Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής. Εντοπίστηκαν συνολικά 122 φωτιές πριν προλάβουν να πάρουν έκταση και έγιναν 15 έκτακτες επεμβάσεις ύστερα από αίτημα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Παράλληλα, εντοπίστηκαν 53 περιπτώσεις ρύπανσης στο Θερμαϊκό, την περιοχή του Δέλτα, τον Αξιό ποταμό και δυτικά των Ν.Πλαγίων Χαλκιδικής.
Για αυτές τις δραστηριότητές της, η Αερολέσχη Θεσσαλονίκης βραβεύθηκε επανειλημμένα, με αποκορύφωμα την Ανώτατη Διεθνή Αεροπορική Διάκριση (Diplome d' honneur), με την οποία τιμήθηκε το 1991 από την Διεθνή Αεροναυτική Ομοσπονδία (F.A.I.), καθώς και με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών στις 28 Δεκεμβρίου 2000.
Πώς ξεκίνησε και πού έφτασε η Αερολέσχη Θεσσαλονίκης
Οι Θεσσαλονικείς λάτρεις του αιθέρα ίδρυσαν το 1930, μόλις 27 χρόνια μετά την πρώτη πτήση των αδελφών Wright, την "Ένωση Φίλων του Αέρος", την πρώτη αερολέσχη στη χώρα μας, με προτροπή του συντοπίτη υπουργού και αεροπόρου , Αλέξανδρου Ζάνα. Λίγα χρόνια μετά μετονομάστηκε σε Αερολέσχη Θεσσαλονίκης. Μέσα σε ένα χρόνο τα μέλη της έφτασαν τα 1.800 (μεταξύ των οποίων και αρκετές γυναίκες), αριθμός-ρεκόρ που δεν επαναλήφθηκε έκτοτε.
Αεροπλάνα δεν είχαν, ωστόσο η τότε Βασιλική Αεροπορία προσέφερε πτήσεις "εθισμού" (η πρώτη πτήση που κάνεις με μικρό αεροπλάνο για να συνηθίσεις τη διαδικασία).
Το 1937 με 1938 δημιουργήθηκε η ομάδα ανεμοπτέρων, που τότε ήταν πολύ διαφορετικά απ' ό,τι σήμερα και πιο δύσκολα στο χειρισμό τους. «Ήταν ξύλινης κατασκευής, κατά κανόνα πολωνικής προελεύσεως και μερικά εκ Γερμανίας. Αυτά πώς τα πετούσαν: καθόταν ο χειριστής τους μέσα και το ανεμόπτερο τοποθετούνταν στην κορυφή ενός λόφου, δεμένο με σκοινιά που κρατούσαν τρεις-τέσσερις από τη μια μεριά, τρεις- τέσσερις από την άλλη, και παίρνανε τον κατήφορο, τρέχανε, αφήνανε τα σκοινιά και το ανεμόπτερο πετούσε για λίγα λεπτά. Ο τόπος εκπαίδευσης ήταν το Ασβεστοχώρι και η Αμερικανική Γεωργική Σχολή», αναφέρει ο κ. Παπαζαφειρίου.
«Το 1939 προκηρύχθηκαν πανελλήνιοι ανεμοπτερικοί αγώνες, όπου πρώτευσε η Αερολέσχη Θεσσαλονίκης», λέει με καμάρι.
Μετά τον πόλεμο αναζήτησαν τα ανεμόπτερα στο Ασβεστοχώρι. Ρωτώντας, βρήκανε στον φράκτη ενός σπιτιού τον ξύλινο σκελετό που είχε απομείνει από το ανεμόπτερο. Όταν πήγανε να το πάρουνε η νοικοκυρά του σπιτιού είπε: «Καλέ, μην μου το παίρνεται, πού θα απλώνω εγώ τα ρούχα μου;».
Οι προσπάθειες για απόκτηση αεροπλάνου ξεκίνησαν στα μέσα της δεκαετίας του '60. Οι διπλωματικοί υπάλληλοι των ΗΠΑ χρησιμοποιούσαν για τις μετακινήσεις τους στη χώρα μας, από το '45 και μετά, μικρά αεροπλάνα, τετραθέσια ή διθέσια, μια και λόγω του πολέμου δεν υπήρχαν σιδηροδρομικές υποδομές. Αυτά τα αεροπλάνα, περιέπεσαν σε αχρηστία μετά την αποκατάσταση της ειρήνης στη χώρα μας και "μάζευαν σκόνη" στην Ελευσίνα. Ορισμένοι θερμόαιμοι, όπως τους χαρακτήρισε ο κ. Παπαζαφειρίου, με την καθοδήγηση του ταγματάρχη της αεροπορίας στρατού, Γιάννη Μπαμπασάκη, πήγαν και αγόρασαν δύο αεροπλάνα σε κακή κατάσταση και προχώρησαν στη "σκύλευση", δηλαδή συνέθεσαν ένα αεροπλάνο με τα καλύτερα εξαρτήματα των δύο. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '60, η Αερολέσχη διέθετε δύο αεροπλάνα.
Στο τέλος του 1970, η αερολέσχη διέθετε 12 ολοκαίνουργια αεροπλάνα και άρχισε τη λειτουργία της η Σχολή Χειριστών Ελαφρών Αεροπλάνων. Το 1971 βγήκε η πρώτη σειρά αποφοίτων. Η Σχολή ακολουθεί τα διεθνή πρότυπα εκπαίδευσης της Joint Aviation Authorities, μέλος της οποίας είναι και η χώρα μας και κάτω από την εποπτεία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας χορηγεί το διεθνές πτυχίο χειριστού ιδιωτικών αεροπλάνων. Ο κάτοχος του πτυχίου έχει τη δυνατότητα να κάνει πτήσεις με ελαφρά αεροπλάνα σε όλο τον κόσμο και, αν το επιθυμεί, να το επεκτείνει σε επαγγελματικό. Το 1979, η Αερολέσχη διοργάνωσε Πανελλήνιους Αεροπορικούς Αγώνες στο Αεροδρόμιο του Σέδες και τα μέλη της απέσπασαν πολλές διακρίσεις. Από το 1990 λειτουργεί Τμήμα Αλεξιπτωτισμού, από το 1993 Αλεξίπτωτου Πλαγιάς και το από 1998 Αιωροπτερισμού και Ανεμοπορίας.
Μέχρι σήμερα, έχουν αποφοιτήσει από την Αερολέσχη Θεσσαλονίκης περίπου 500 άτομα και οι εν ενεργεία πιλότοι είναι πάνω από 250.
Όπως αναφέρεται και στο Καταστατικό της, είναι Αεραθλητικό Σωματείο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με σκοπό την ανάπτυξη και διάδοση του αεροπορικού πνεύματος και την προβολή της σπουδαιότητας της αεροπορίας με κάθε πρόσφορο μέσο. Παρέχει δε στα μέλη της τις γνώσεις και τα μέσα για την επίτευξη των σκοπών αυτών. Η έδρα της είναι στο Διεθνές Αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης "ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ", όπου βρίσκονται τα γραφεία και τα υπόστεγα των αεροπλάνων.
Διαθέτει πέντε ιδιόκτητα αεροπλάνα τύπου CESSNA (C-152, C-172 και C-182) και σύγχρονες εγκαταστάσεις συντήρησης με άριστα εκπαιδευμένο Τεχνικό Προσωπικό. Επίσης, η Αερολέσχη Θεσσαλονίκης διατηρεί στα υπόστεγά της το μοναδικό στην Ελλάδα Boeing Stearman PT17.
Συμμετοχή σε αγώνες
Κάθε χρόνο, η ΑΛΘ, υπό την αιγίδα της Ελληνικής Αεραθλητικής Ομοσπονδίας (ΕΛ.Α.Ο.), διοργανώνει ή παίρνει μέρος σε αγώνες τοπικούς, πανελλήνιους ή διεθνείς, ενώ οι αθλητές της έχουν διακριθεί με πρώτες θέσεις σε πλήθος αναμετρήσεων, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Διαθέτει για τα μέλη της πλούσια αεροπορική βιβλιοθήκη και βιντεοθήκη, οργανώνει σεμινάρια, διαλέξεις και πτήσεις εθισμού για τους νέους. Ακόμη, πραγματοποιούνται πολλά εκπαιδευτικά ταξίδια με τα αεροπλάνα της ΑΛΘ σε όλα τα Ελληνικά αεροδρόμια, αλλά και σε πολλά ξένων χωρών (Ιταλία, Aυστρία, Βουλγαρία, Τυνησία, Ισραήλ, Τουρκία, Ρουμανία, Κύπρο, Μάλτα κ.λ.π.)
«Η σχολή βγάζει ασφαλείς πιλότους»
Η εκπαίδευση περιλαμβάνει μαθήματα εδάφους (240 ώρες θεωρητικής εκπαίδευσης σε 9 μαθήματα) και πτήσεις. Η εκπαίδευση αέρος γίνεται, επίσης, στις εγκαταστάσεις της σχολής, στο αεροδρόμιο "Μακεδονία". Αποτελείται από τουλάχιστον 45 ώρες πτήσης με αεροπλάνα τύπου Cessna, τα οποία είναι εξοπλισμένα με σύγχρονα όργανα και συστήματα, καθώς και ένα εγκεκριμένο πρόγραμμα πτητικής εκπαίδευσης, το οποίο παρέχει μια ολοκληρωμένη και ασφαλή εκπαίδευση.
Το συνολικό κόστος για την εκπαίδευση αέρος ανέρχεται στα 10.000 €. Μετά την επιτυχή αποφοίτηση από την Σχολή Χειριστών, ο μαθητής υποβάλλεται σε γραπτές εξετάσεις, στα μαθήματα που διδάχθηκε. Η επιτυχής ολοκλήρωσή τους αποτελεί προϋπόθεση για την τελική εξέταση αέρος, που γίνεται και πάλι με εγκεκριμένους από την ΥΠΑ εξεταστές. «Η σχολή βγάζει ασφαλείς πιλότους. Εμείς δεν λέμε καλός ή ικανός, λέμε αυτός είναι ασφαλής πιλότος. Όταν φεύγει, ξαναγυρίζει», υπογραμμίζει ο κ. Παπαζαφειρίου. Όσο για το εάν είναι σπορ των πλουσίων, μας απαντά: «Δεν είναι όλοι λεφτάδες στην Αερολέσχη. Οι περισσότεροι είναι μικρομεσαίοι. Έχουμε αγρότες, εργάτες, στρατιωτικούς κτλ. Όλοι αγαπάμε τις πτήσεις», λέει.
Ψυχική ανανέωση η πτήση
Ο κ. Παπαζαφειρίου πετάει κοντά μισό αιώνα. «Περισσότερο είμαι στον αέρα, παρά στο έδαφος», δήλωσε και πρόσθεσε ότι κάθε πτήση είναι μια καινούργια εμπειρία. Για να περιγράψει την απόλαυση της πτήσης, δανείζεται τα λόγια του
Κώστα Καβαθά: «Η πρώτη πτήση σόλο είναι σαν την πρώτη αγάπη, το πρώτο φιλί» και εξηγεί: «Ότι έχει σχέση με τα επίγεια τα αφήνεις στη γη. Εκεί είσαι μόνο εσύ και το αεροπλάνο. Άνθρωπος και μηχανή σε αρμονικό δέσιμο. Τις ώρες που πετάς ασχολείσαι μόνο με τα της πτήσεως. Κάνεις μια ψυχική ανανέωση. Κατεβαίνεις γεμάτος όρεξη για ζωή, να φας, να πιεις, να κάνεις έρωτα. Είναι ένας διαφορετικός τρόπος ζωής». Όσο για τον κίνδυνο; Μας απαντά πως με το αυτοκίνητο είναι πολλαπλασίως μεγαλύτερος! «Η πιο επικίνδυνη φάση της πτήσεως, είναι από το σπίτι μου μέχρι το αεροδρόμιο», λέει χαρακτηριστικά και συνεχίζει: «Μπαίνουμε στο αεροπλάνο και εφαρμόζουμε αυτά που έχουμε εκπαιδευτεί να κάνουμε. Αν βρεθείς σε δύσκολη θέση είναι λάθος να αρχίσεις 'Παναγία μου, Χριστέ μου', ισχύει το συν Αθηνά και χείρα κίνει", κατέληξε.