">
Της ΛΕΜΟΝΙΑΣ ΒΑΣΒΑΝΗ
Το βραβευμένο μυθιστόρημα του Θωμά Κοροβίνη «Ο γύρος του θανάτου», ανεβαίνει από το ερχόμενο Σάββατο 30 Μαρτίου στο Βασιλικό Θέατρο. Το βιβλίο έχει ως κεντρικό θέμα την υπόθεση Αριστείδη Παγκρατίδη, του φερόμενου ως «Δράκου του Σέιχ Σου», και μεταφέρεται για πρώτη φορά στη σκηνή.
Ήρωες είναι εννέα πρόσωπα. Συνδέονται με τον Παγκρατίδη, εξομολογούνται τη ζωή τους: ο συμμαθητής και φίλος του, η πλύστρα φίλη της μητέρας του, ο παρακρατικός γείτονας, ένας χωροφύλακας δημοκρατικών φρονημάτων, ο δωσίλογος περιπτεράς, ένας συντηρητικός αστός της παραλίας, το αφεντικό του στον «Γύρο του θανάτου» και δύο περιστασιακοί του έρωτες, η τραβεστί Λολό και μία λαϊκή τραγουδίστρια. Φωτίζουν πτυχές της ζωής του, ενώ παράλληλα μας μεταφέρουν στις φτωχογειτονιές και τις αλάνες, στα άδυτα του λιμανιού, στα μικρομάγαζα και τα μπουζουξίδικα της παλιάς Θεσσαλονίκης.
«Η ιστορία μας μεταφέρει στη μετεμφυλιακή Θεσσαλονίκη όπου οι καταστάσεις είναι δύσκολες, υπάρχει παρακράτος και μια “άδικη δικαιοσύνη”», δήλωσε στον «Τ.Θ.» η Φωτεινή Μπαξεβάνη που υποδύεται τη Συλβάνα, μια λαϊκή τραγουδίστρια που είχε δεσμό με τον Παγκρατίδη.
«Υπάρχει η αίσθηση πως χάθηκε ένας αθώος και σώθηκε ένας ένοχος ή περισσότερο από ένας ένοχοι», ανέφερε από την πλευρά του ο Βασίλης Σεϊμένης που ερμηνεύει τον παρακρατικό γείτονα που παρακολουθεί τι συμβαίνει.
Βασίλης Σεϊμένης: «Η υπόθεση ήταν ένα ταμπού για την πόλη»
-Ποιες οι δυσκολίες για τη θεατρική μεταφορά του έργου;
-Επειδή είναι ένα μυθιστόρημα αυτό σήμαινε πως έπρεπε να αποδοθεί με έναν τρόπο που να αποκτά θεατρικότητα. Και πιστεύω πως αυτό το έκανε ο Μαστοράκης με πολύ ωραίο τρόπο. Σεβάστηκε το κείμενο, ενώ το έκανε ταυτόχρονα διαλογικό.
-Τι αίσθηση σας άφησε το έργο;
-Ότι δημιουργήθηκε ένα εξιλαστήριο θύμα. Είμαι από Αθήνα και ήμουν μικρός όταν έγινε η εκτέλεση το ‘68. Όμως μου είχε μείνει ως ανάμνηση. Όταν ανέβηκα στη Θεσσαλονίκη κατάλαβα ότι όλο αυτό ήταν ένα ταμπού για την πόλη. Το συναντούσα παντού, συζητούσαν πολύ για αυτό, πολλοί γνώριζαν και τους ήρωες του γεγονότος. Έμοιαζε σαν στην πόλη να είχε μείνει ένα «γιατί;», μια απορία.
-Με την πάροδο των ετών μπορούμε να μιλάμε για αυτό;
-Ναι μπορούμε να μιλάμε. Το θέμα είναι ότι υπάρχει η αίσθηση πως χάθηκε ένας αθώος και σώθηκε ένας ένοχος ή περισσότερο από ένας ένοχοι.
-Σήμερα ισχύει κάτι τέτοιο;
-Δεν νομίζω ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο στη βάση που συνεβαίνανε τότε. Εκείνη την εποχή ψάχνανε ένα εξιλαστήριο θύμα. Τα τελευταία χρόνια δεν έχουμε τέτοια περίπτωση.
Από τη δικογραφία φαίνεται ότι εισαγγελέας πρότεινε ισόβια και σημαίνει ότι είχε αμφιβολίες. Οι ένορκοι αποφάσισαν τετράκις εις θάνατον. Πάντως ήταν η εποχή δύσκολη. Η αστυνομία φαινόταν σαν να μην μπορούσε να κάνει το έργο της. Άρα έπρεπε να βρεθεί μια λύση για να καλυφθούν όλοι. Κανείς όμως δεν μπορεί να μιλήσει με σιγουριά.
Ένας συνάδελφος μας έλεγε ότι για κάποια χρόνια στη Νομική Σχολή είχαν εξετάσεις και κάνανε αναπαράσταση για την υπόθεση Παγκρατίδη που αθωωνόταν πανηγυρικά.
-Πώς μεταφέρεται η εποχή που συνέβησαν τα γεγονότα;
-Μέσα από το λόγο του Κοροβίνη. Ακόμη και τα καλιαρντά που μιλάει μια τραβεστί είναι μέρος του κειμένου και διατηρούνται.
Αλλά πέρα από την εκφορά του λόγου είναι μια παράσταση που θυμίζει τραγούδια που ακούγονται ακόμη σε πολλά μαγαζιά. Και αξίζει κανείς να τη δει και για τη θεατρική μορφή που της έδωσε ο Νίκος Μαστοράκης.
-Ουσιαστικά είναι ένα ταξίδι στο χρόνο;
-Ένα ταξίδι στο χρόνο με πολλές μνήμες για τους παλιούς, αλλά και για τα νεότερα παιδιά έχει πολύ ενδιαφέρον. Είναι σημαντικό ότι όταν πάμε στην ταβέρνα ακούμε τα ίδια τραγούδια από τη δεκαετία εκείνη. Όπως βλέπουμε και τις ταινίες από εκείνη τη δεκαετία. Έχουμε αλλάξει, έχουμε προχωρήσει, αλλά δεν έχουμε φύγει ως λαός από εκείνη τη δεκαετία. Οικονομικά βέβαια μπορεί να επιστρέφουμε... Λέμε πχ για τα μαγκάλια. Πόσοι άνθρωποι δεν έχουν χάσει τη ζωή τους από αυτά; Πρόσφατα είχαμε και το δυστύχημα στη Λάρισα. Ο κόσμος δεν είχε λεφτά για πετρέλαιο. Και τώρα ζούμε ανάλογες καταστάσεις.
Φωτεινή Μπαξεβάνη: «Πάνω στη σκηνή μεταφέρεται η ατμόσφαιρα της εποχής στην οποία αναφέρεται το βιβλίο»
-Είναι η πρώτη μεταφορά του έργου στη σκηνή. Πώς λειτούργησε αυτό και πώς δουλέψατε με το σκηνοθέτη;
-Έχω συνεργαστεί και άλλες φορές με τον Νίκο Μαστοράκη και είναι χαρά μου να δουλεύω ξανά μαζί του. Είναι ένας σπουδαίος σκηνοθέτης. Και έχει μεταφέρει πολύ ωραία το έργο στο θέατρο. Είναι πολύ σημαντικό ότι βγαίνει πάνω στη σκηνή η ατμόσφαιρα της εποχής στην οποία αναφέρεται το βιβλίο, αλλά και τα πρόσωπά του, που, ναι μεν είναι μυθοπλαστικά, αλλά έχουν μιαν αλήθεια. Έχουμε την αίσθηση ότι είναι αληθινά.
-Η στάση της Συλβάνας ποια είναι απέναντι στο τι έχει συμβεί;
-Το έργο δεν είναι μια δίκη για τον Παγκρατίδη που τον αθωώνει. Όλα τα πρόσωπά του σχετίζονται με αυτόν. Κάποιος είναι ο παιδικός του φίλος, μια είναι γειτόνισσα της μητέρας του κλπ. Είναι πρόσωπα που μιλούν για τη δική τους ζωή και για τη σχέση τους με τον Παγκρατίδη. Αλλά μέσα από την αφήγησή τους βγαίνει και ένα κλίμα αθώωσης. Δεν είναι ουδέτερα πρόσωπα.
Αλλά και η ίδια η ιστορία μας μεταφέρει στη μετεμφυλιακή Θεσσαλονίκη όπου οι καταστάσεις είναι δύσκολες, υπάρχει παρακράτος και μια «άδικη δικαιοσύνη».
-Μια καχυποψία;
-Ναι, μια καχυποψία. Ένα σύστημα που κατασκευάζει έναν δολοφόνο λόγω της κοινωνικής του τάξης – ήταν φτωχό παιδί και ανήκε στο περιθώριο. Και που δεν δίνει την ίδια δικαιοσύνη και ίσες ευκαιρίες σε όλους.
-Είπατε πριν ότι το έργο μας μεταφέρει σε μια άλλη εποχή. Στο βιβλίο σημαντική θέση σε αυτό έχει και η γλώσσα. Στη θεατρική μεταφορά;
-Ισχύει κάτι ανάλογο. Αλλά είναι ένα ελληνικό κείμενο και ακόμη και στη γλώσσα του, πόσο μάλλον αυτή που χρησιμοποιείται στο δικό μου ρόλο, υπάρχει η μνήμη της εποχής. Μπορεί να μην έζησα αυτή την περίοδο, όμως η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο Κοροβίνης έχει μια θεατρικότητα που βγάζει και το κλίμα της εποχής.
Παραστάσεις: Παρασκευή 21.00, Σάββατο 18.00 & 21.00, Κυριακή 19.00.
Τιμές εισιτηρίων: Πλατεία 15 ευρώ, εξώστης: 12 ευρώ, Κανονικό εισιτήριο στις λαϊκές παραστάσεις (Σάββατο 18.00) πλατεία & εξώστης: 12 ευρώ. Φοιτητικό- Ομαδικό: 10 ευρώ. Άνεργοι: 5 ευρώ.
