">
Ο Τ.Θ. μίλησε με οικονομολόγους και πρώην βουλευτές ζητώντας τους να τοποθετηθούν στα σενάρια περί επιστροφής της Ελλάδας στη δραχμή αλλά και για το τι θα σήμαινε ένα τέτοιο ενδεχόμενο για τη χώρα και τους πολίτες
Των ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ, ΔΑΝΙΗΛ ΠΑΠΑΔΑΝΙΗΛ
Σενάρια που μιλούν για πτώχευση ή και για έξοδο της χώρας μας από το ευρώ κατέκλυζαν και χθες τις αγορές, τα περισσότερα από τα οποία τροφοδοτούνται από δηλώσεις Γερμανών αξιωματούχων, όπως ο υπουργός Οικονομίας της χώρας. Την ίδια ώρα κορυφαίοι αξιωματούχοι εντείνουν τις πιέσεις για τήρηση των δεσμεύσεων και επίσπευση των μεταρρυθμίσεων. Πάντως, από την Κομισιόν διευκρινίστηκε ότι δεν επεξεργάζεται κανένα σενάριο που να περιλαμβάνει την χρεοκοπία της Ελλάδας, ενώ και εντός συνόρων υπήρξαν προσπάθειες καθησυχασμού. Μέσα σε αυτό το κλίμα το Χρηματιστήριο Αθηνών σημείωσε «βουτιά» 4,43% ενώ πτωτικά κινήθηκαν και τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια.
Ο Τ.Θ. ρώτησε τέσσερις οικονομολόγους, ένα διεθνολόγο και δύο πρώην υφυπουργούς την άποψή τους για τα σενάρια αλλά και για το τι θα σημαίνει ενδεχόμενη επιστροφή της χώρας στη δραχμή. Η πλειοψηφία συμφωνεί ότι κάτι τέτοιο θα ήταν καταστροφικό για τη χώρα. Υπάρχει όμως και μία πρόταση που λέει ότι από οικονομικής άποψης θα ήταν καλύτερο να βγούμε από το ευρώ, αλλά σε συνεννόηση με τους εταίρους μας.
Ο καθηγητής Μωυσής Σιδηρόπουλος, πρόεδρος του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ, σημειώνει ότι το ενδεχόμενο να βγούμε είναι καταστροφικό καθώς θα μας γύριζε πίσω στη νεολιθική εποχή, η χώρα θα είχε πρόβλημα να θρέψει το λαό της και θα υπήρχε κοινωνική έκρηξη.
«Δεν παράγουμε τίποτα και όλες οι πρώτες ύλες εισάγονται και θα είναι πανάκριβες, το ίδιο και τα καταναλωτικά αγαθά που εισάγονται, γιατί το νέο νόμισμα θα υποτιμηθεί πάρα πολύ», σημειώνει. Προσθέτει ότι είναι ένα σενάριο που το απευχόμαστε, ωστόσο σημειώνει ότι έχει αρχίσει σιγά-σιγά να μπαίνει στην καθημερινή συζήτηση.
Υπήρχαν κάποιοι κύκλοι και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό που το ήθελαν, αναφέρει, γιατί νομίζουν ότι με τη δραχμή μπορούμε να χειριστούμε καλύτερα την οικονομία μας, ενώ άλλοι το ζητούσαν για κερδοσκοπικούς λόγους και συναλλαγματικούς. Για παράδειγμα θεωρούσαν ότι έχοντας χρήματα στο εξωτερικό θα μπορούν να αγοράσουν ακίνητα στην Ελλάδα κ.λπ.
«Οι ευρωπαίοι το συζητάνε ακόμη περισσότερο. Ίσως να είναι ένας τρόπος κατά τη γνώμη τους να απεμπλακεί το ευρώ από μια χώρα που δεν προσαρμόζεται», αναφέρει, προσθέτοντας ότι το χρέος και το έλλειμμα της Ελλάδας διογκώνονται και οι δαπάνες αυξάνονται, ενώ για τα πρόσφατα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση αναφέρει ότι έχουν «πυροσβεστικό χαρακτήρα» και δε θα μειώσουν το έλλειμμα σε μόνιμη βάση.
«Καταστροφικό» χαρακτηρίζει το σενάριο εξόδου μας από την ευρωζώνη και ο καθηγητής Χάρρυ Παπαπανάγος, αντιπρύτανης στο ΠΑ.ΜΑ.Κ., υποστηρίζοντας πως «στο σημερινό διεθνοποιημένο οικονομικό σύστημα η επιστροφή της Ελλάδας στη δραχμή με ένα τέτοιο τεράστιο δημόσιο χρέος και δημοσιονομικό έλλειμμα δε θα έχει καμία δύναμη και αγοραστική αξία, αποτέλεσμα του οποίου θα είναι ότι η Ελλάδα δεν θα μπορέσει να προσφύγει για τα επόμενα χρόνια στις διεθνείς αγορές, κάτι που είναι απαραίτητο για να μπορέσει να διατηρήσει τη χρηματοδότηση της ελληνικής οικονομίας και των νοικοκυριών».
Αν και, όπως αναφέρει, «πλέον τίποτα δεν είναι απίθανο» σημειώνει ότι «μια τέτοιου είδους έκβαση των πραγμάτων ουσιαστικά θα δήλωνε μια παντελή αδυναμία της ευρωζώνης και γενικότερα της ενωμένης Ευρώπης να μπορέσει να διασώσει μια χώρα της οποίας η αξία της οικονομίας είναι μόνο το 2% του ΑΕΠ της ευρωζώνης και το χρέος της μόνο το 3% του συνολικού δημοσίου χρέους της ευρωζώνης». Σημειώνει ότι ενδεχόμενη έξοδος της Ελλάδας από την ευρωζώνη θα είχε πολύ αρνητικές επιπτώσεις στο ίδιο το ευρώ και στην ευρωπαϊκή οικονομία και θα ήταν η αρχή του τέλους για το όραμα της ενωμένης Ευρώπης, ενώ επισημαίνει παράλληλα, ότι μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο γενικευμένη κρίση στον ευρωπαϊκό Νότο, ο οποίος όμως, όπως τονίζει, αποτελεί τον εξαγωγικό πυλώνα, ολόκληρου του ευρωπαϊκού Βορά. «Η Ελλάδα πρέπει να σωθεί αυτή είναι η πολιτική απόφαση στην Ευρώπη παρόλα αυτά όμως πρέπει οπωσδήποτε να πετύχει τους δημοσιονομικούς της στόχους γιατί αλλιώς φοβάμαι ότι τουλάχιστον σε ένα οικονομικό πεδίο μπαίνει σε περιπέτειες», καταλήγει ο κ. Παπαπανάγος.
Εάν φτάσουμε στο έσχατο που είναι πια να βγούμε από το ευρώ αυτό θα είναι ένα αποτέλεσμα της αδυναμίας του ελληνικού πολιτικού συστήματος, δηλώνει ο αν. καθηγητής Οικονομικών στο ΑΠΘ Νίκος Βαρσακέλης, κάνοντας λόγο για αναβλητικότητα, από πλευράς κυβέρνησης. Όσο για το τι θα γίνει σε περίπτωση εξόδου, τονίζει ότι τα πράγματα θα είναι πάρα πολύ δύσκολα στην αρχή. «Αμέσως το καινούριο νόμισμα που θα αντικαταστήσει το ευρώ θα υποτιμηθεί ραγδαία λόγω της κακής οικονομικής κατάστασης της χώρας. Η Ελλάδα είναι μια χώρα εισαγωγέας πρώτων υλών. Πετρέλαιο και φυσικό αέριο που τα αγοράζουμε σε δολάρια και ευρώ, αν πάμε σε μια υποτίμηση 50-60%, σημαίνει ότι θα τα πληρώνουμε πολύ ακριβά και αυτό θα έχει τρομακτικές επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία. Θα έχουμε πιο βαθιά ύφεση. Αυτό θα συνοδεύεται από μια χρεοκοπία που σημαίνει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν θα έχουν καμιά αξιοπιστία στο εξωτερικό. Οι τράπεζες θα αντιμετωπίσουν σημαντικό πρόβλημα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο κ. Βαρσακέλης σημειώνει ότι για τον ίδιο, ο μεγαλύτερος φόβος είναι η χρεοκοπία και λιγότερο η έξοδος από το ευρώ. Στην ουσία, αναφέρει, τώρα είμαστε μια χρεοκοπημένη χώρα, τη στιγμή που δεν μπορούμε να βγούμε να δανειστούμε στις αγορές. Απλώς λόγω της συνεισφοράς των εταίρων μας δεν έχουμε υποστεί τις συνέπειες, κοινωνικές και οικονομικές.
«Πιστεύω ότι το ευρώ παραμένει σταθερό νόμισμα και θα παραμείνει και η συμμετοχή της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ είναι ‘εκ των ουκ άνευ’», δηλώνει ο Αδάμ Ρεγκούζας, τέως βουλευτής ΝΔ, στη Β΄ Περιφέρειας Θεσσαλονίκης που διετέλεσε και υφυπουργός Οικονομικών. Σημειώνει ότι αυτά που κυκλοφορούν τις τελευταίες ημέρες, είναι κακόβουλα και υπερβολικά και ότι ζημιώνουν τη χώρα και τους πολίτες. «Πρέπει όλοι να σοβαρευτούμε, πρέπει να συνεχίσουμε τις προσπάθειες, ανεξάρτητα αν συμφωνούμε ή διαφωνούμε με το μείγμα πολιτικής που εφαρμόζεται, αλλά θα πρέπει όμως όλοι να συμβάλλουμε στο να σωθεί η χώρα. Αυτό είναι το υπέρτατο καθήκον», αναφέρει.
«Εάν υποτεθεί ότι επανερχόμαστε στη δραχμή, θα υπάρξουν συνεχείς υποτιμήσεις της με αποτέλεσμα να δυσχεράνουν τη θέση της χώρας, αλλά και την καθημερινότητα των πολιτών», αναφέρει. «Έχουν γίνει πολλά λάθη, γίνονται λάθη αλλά ωστόσο όμως η ελπίδα πεθαίνει τελευταία», καταλήγει ο κ. Ρεγκούζας.
Για τραγικό σενάριο κάνει λόγο ο πρώην βουλευτής της ΝΔ στην Β’ Περιφέρεια Θεσσαλονίκης, που διετέλεσε και υφυπουργός Ανάπτυξης, Γιώργος Σαλαγκούδης, προσθέτοντας ότι «θα γυρίσουμε δεκαετίες πολλές πίσω στο βιοτικό επίπεδο», ενώ σημειώνει ότι θα υπάρξουν αναταράξεις και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα όλου του κόσμου και ιδίως στην Ευρώπη όπου ένα τέτοιο ενδεχόμενο «θα προκαλέσει ντόμινο»
«Όταν θα πάμε στη δραχμή, το χρέος μας θα πολλαπλασιαστεί. Διότι αναγκαστικά θα πάμε σε υποτίμηση, η οποία θα ξεπεράσει το 50%. Το χρέος δε θα μείνει έτσι όμως, το χρέος αυτό θα ‘κουρευτεί’, διότι όλοι θα αντιλαμβάνονται μετά ότι μία χώρα είναι αδύνατον να αποπληρώσει ένα τέτοιο χρέος», τονίζει αναφέροντας το παράδειγμα της Αργεντινής. «Είναι γεγονός ότι για πολλά χρόνια δε θα δανειζόμαστε και θα είμαστε υποχρεωμένοι να ξεκινήσουμε από την αρχή, ζώντας με ότι παράγουμε», σημειώνει ο κ. Σαλαγκούδης.
Τη δική του άποψη, από την πλευρά του διεθνολόγου, καταθέτει ο Βενιαμίν Καρακωνστάντογλου, σημειώνοντας ότι δε θεωρεί πιθανή έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, καθώς κάτι τέτοιο «θα ανοίξει του ασκούς του Αιόλου».
«Το πλέγμα των υποχρεώσεων που αναλαμβάνει κανείς όταν μπαίνει σε μια ζώνη 16-17 κρατών που έχουν εθνικό νόμισμα καθιστά πολύ δύσκολη την έξοδο, αδύνατη όχι. Όχι για νομικούς λόγους, αλλά για οικονομικούς (αλληλένδετης οικονομίας) και για πολιτικούς λόγους, καθώς θα είναι ήττα για την Ευρώπη και αυτό δε συμφέρει ούτε τους Γερμανούς που το επικαλούνται τώρα τελευταία», αναφέρει.
«Από οικονομικής πλευράς, μας συμφέρει να βγούμε από το ευρώ»
Μια διαφορετική άποψη καταθέτει στον Τ.Θ. για το θέμα ο καθηγητής εφαρμοσμένης οικονομικής πολιτικής Βάιος Λάζος. Υποστηρίζει ότι «από καθαρά οικονομικής πλευράς μας συμφέρει να βγούμε από το ευρώ», προσθέτει όμως ότι κάτι τέτοιο πρέπει να γίνει σε συμφωνία και με τη συγκατάθεση των εταίρων μας. Γιατί, όπως τονίζει, αν βγούμε, θα έχουμε νομισματικά όπλα, δηλαδή υποτίμηση, ανατίμηση, πολλαπλές ισοτιμίες κ.ά. που θα μας δίνουν δυνατότητα να χειριστούμε τα οικονομικά μεγέθη καλύτερα από ότι τώρα που έχουμε ευρώ. Σημειώνει ότι υπάρχουν φυσικά πολλά τεχνικά ζητήματα και ακανθώδη προβλήματα που πρέπει να διευθετηθούν.
«Υπολογίζω ότι αν βγούμε με τις ευλογίες και τη συνεννόηση των εταίρων μας θα ‘ορθοποδήσουμε’ ως οικονομία στον μισό χρόνο από ότι θα χρειαστούμε τώρα και με τα μισά χρήματα από αυτά θα μας δώσουν τώρα και με τις μισές θυσίες», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Λάζος, σύμφωνα με τον οποίο η έξοδός μας από το ευρώ, με τη συγκατάθεσή όμως των εταίρων μας, δηλαδή με την προϋπόθεση ότι θα έχουμε οικονομική βοήθεια από έξω για τον πρώτο καιρό, είναι η καλύτερη από τις τρεις λύσεις που έχουμε αυτήν τη στιγμή.
Δεύτερη καλύτερη λύση θεωρεί την έξοδο από το ευρώ με δική μας πρωτοβουλία. Σημειώνει όμως ότι κάτι τέτοιο θα συμπαρασύρει και την ευρωζώνη, ενώ μπορεί να διαταράξει τις σχέσεις μας με την Ευρώπη, ενώ στο εσωτερικό της χώρας θα φέρει δυσκολίες τον πρώτο καιρό (αυξήσεις στις τιμές πρώτων υλών κ.λπ.). Πάντως, σύμφωνα με τον κ. Λάζο η χειρότερη λύση είναι αυτή που ακολουθείται σήμερα.
«Αν γυρίσουμε στη δραχμή θα «κουρευτεί» και το χρέος. Μπορεί από τα 350 δις. να πάει στα 250 ή στα 200, ανάλογα με την υποτίμηση. Να έρθουμε δηλαδή στο 100% του ΑΕΠ και σε 2-3 χρόνια αν πάμε στο 80% του ΑΕΠ θα μπορούμε να βγούμε και στις αγορές, γιατί αυτό είναι το θέμα. Τώρα με τα μέτρα που παίρνουμε τα οποία είναι θυσίες που δεν ωφελούν πολύ, θα αργήσουμε να βγούμε στις αγορές», δηλώνει ο ίδιος. Αναφέρει τέλος, ότι η επιστροφή στη δραχμή θα μπορεί να είναι για ένα χρονικό διάστημα και όταν θα είμαστε πάλι υγιείς, ικανοί και ανταγωνιστικοί να ξαναμπούμε στην ευρωζώνη.
