">
Γράφει ο Κωνσταντίνος Σαμαράς
Καβαλερία Ρουστικάνα/Παλιάτσοι
Σκηνοθεσία: Γκρέιαμ Βικ
Μουσική διεύθυνση: Λουκάς Καρυτινός
Η Εθνική Λυρική Σκηνή ανοίγει την αυλαία στο φετινό Φεστιβάλ Αθηνών με δύο εμβληματικές όπερες του ιταλικού βερισμού, μουσικής σχολής του 19ου αιώνα που έδωσε μελοδράματα με θέματα παρμένα από τον καθημερινό βίο. Οι μικρές ζωές, τα μικρά γεγονότα είναι αυτά που αναδεικνύονται στις όπερες αυτής της ιταλικής εκδοχής του γαλλικού ρεαλισμού, που αποφασίζει να απομακρυνθεί από τις ζωές των ευγενών και την αφηρημένη αναζήτηση του ωραίου ως αυτοσκοπό. «Είναι καιρός να μουρμουρήσει ο καθένας το τρυφερό τραγούδι που κάνει να ακούγονται οι χτύποι της καρδιάς» (Tempo e si mormori da ognuno il tenero canto che i palpiti raddoppia al cor), είναι εξάλλου τα λόγια με τα οποία εμφανίζεται η χορωδία στην αρχή της «Καβαλερία Ρουστικάνα» του Πιέτρο Μασκάνι, μονόπρακτης όπερας όπου το πάθος, η μοιχεία και η εκδίκηση κινούν τα νήματα των δράσεων ενός νεαρού άντρα. Στους «Παλιάτσους» του Ρουτζέρο Λεονκαβάλο, έργο επίσης μονόπρακτο που προσπάθησε να αναπαραγάγει την ρεαλιστική ατμόσφαιρα της «Καβαλερία Ρουστικάνα», οι ήρωες μπορεί να είναι ηθοποιοί και όχι χωρικοί, ωστόσο η ωμή τους απόγνωση παραμένει η ίδια. Προσπαθώντας να βρει την κοινή ουσία, την κρυφή αρμονία των δύο έργων και να τις αναδείξει σε έναν χώρο μεγάλο και απαιτητικό όπως το Ηρώδειο, ο κορυφαίος σκηνοθέτης όπερας Γκρέιαμ Βικ αναπόφευκτα θα βαδίσει σε τεντωμένο σχοινί, έχοντας πάντως ως εγγύηση την παρουσία του αρχιμουσικού Λουκά Καρυτινού στο πόντιουμ και μια εξαιρετική διανομή που συνδυάζει ξένους και Έλληνες τραγουδιστές.
Ωδείο Ηρώδου Αττικού
3-5 Ιουνίου
Ο θυρωρός της νύχτας
Της Χριστίνας Τσιώλη (διασκευή της ομώνυμης ταινίας της Λιλιάνα Καβάνι)
Σκηνοθεσία: Γιώργος Πανουσόπουλος
Κινηματογραφικός σκηνοθέτης που έχει ήδη διατυπώσει ξανά και ξανά τις εμμονές του γύρω από τις ποικίλες μορφές ερωτικής εξάρτησης («Οι Απέναντι», «Μ’αγαπάς;», «Τεστοστερόνη»), ο Γιώργος Πανουσόπουλος καταπιάνεται για πρώτη φορά με την θεατρική σκηνοθεσία χωρίς ουσιαστικά να απομακρύνεται από τις προσφιλείς του θεματικές. Το εγχείρημά του, κάτι παραπάνω από τολμηρό: να αναμετρηθεί με την εμβληματική ταινία της Λιλιάνα Καβάνι «Ο θυρωρός της νύχτας» (Il portiere di notte, 1974), ερωτική ιστορία ακραία και σκοτεινή, που ανέδειξε την σαδομαζοχιστική πλευρά του ναζισμού και έδωσε στους Ντερκ Μπόγκαρτ – Σαρλότ Ράμπλινγκ την ευκαιρία για δύο μεγάλες ερμηνείες.
Ήρωας της ταινίας της Καβάνι, όπως και της θεατρικής διασκευής που επιμελήθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία η Χριστίνα Τσιώλη, είναι ο Μαξ πρώην Ες Ες με θητεία σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, που έχει καταφέρει να αποφύγει την τιμωρία και ζει στη Βιέννη, δουλεύοντας ως “θυρωρός της νύχτας” σε ένα πολυτελές ξενοδοχείο. Κάνει παρέα με τον Μπερτ, επίσης πρώην Ες Ες, συνένοχό του στις φρικωδίες του στρατοπέδου και ανομολόγητα ερωτευμένο μαζί του. Και οι δύο είναι μέλη ενός ευρύτερου δικτύου πρώην Ναζί. Μια μέρα έρχεται στο ξενοδοχείο η Άννα, θύμα και ερωμένη του Μαξ, στο στρατόπεδο, συνοδεύοντας το σύζυγό της, διάσημο μαέστρο. Η συνάντηση των πρώην εραστών, που θεωρούσαν ο ένας τον άλλο νεκρό, αναζωπυρώνει τη σαδομαζοχιστική σχέση τους, η οποία, αυτή τη φορά, οδηγείται στα ακρότατα όριά της κάτω από την απειλητική πίεση του “προδομένου” Μπερτ και την ασφυκτική πολιορκία του ναζιστικού δικτύου.
Στο ανέβασμα διά χειρός Πανουσόπουλου, είναι σαφέστατα το τραγικό αδιέξοδο του έρωτα και όχι τόσο οι διασυνδέσεις του με το ναζισμό που αποτελούν τον πυρήνα του έργου. Χωρίς να ενδιαφέρεται για μια ανασύσταση της ψυχρής ατμόσφαιρας του φιλμ της Καβάνι, ο Πανουσόπουλος ανεβάζει την θερμοκρασία και ωθεί τους πρωταγωνιστές του (Τάκης Χρυσικάκος, Ζαχαρίας Ρόχας, Μαρία Τσαρούχα) σε ερμηνείες πιο παθιασμένες, πιο μεσογειακές. Κι αν το απαιτητικό στοίχημα της ενορχήστρωσής τους χωλαίνει πού και πού, δε μπορεί παρά να πιστωθεί στα συν του Πανουσόπουλου το ότι δεν επιχειρεί πάση θυσία να βάλει φαρδιά πλατιά τη σκηνοθετική του υπογραφή, παρά επιλέγει με σοφία την οδό ενός θεάτρου λιτού, που προσπαθεί να χτίσει ατμόσφαιρα μέσω των ερμηνειών.
Ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης», Πειραιώς 206, Ταύρος, 2103463333
Διάρκεια 80΄. Μέχρι 5/6
